Gdańsk

Formy ochrony przyrody

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa : Źródliska Ewy (1983 r.)
    • Lokalizacja: fragment kompleksu leśnego Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (na wysokości Oliwy)
    • Wielkość: 12,04 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Jest to rezerwat leśny. Celem jego utworzenia jest ochrona naturalnych zbiorowisk łęgowych i ziołoroślowo - szuwarowych.
  • Nazwa : Ptasi Raj (1959 r.)
    • Lokalizacja: przy ujściu Wisły Śmiałej (po jej stronie prawobrzeżnej), na terenie Wyspy Sobieszewskiej. Aktualnie wchodzi on w granice Obszaru Chronionego Krajobrazu Wyspy Sobieszewskiej.
    • Wielkość: 198,07 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Jest to rezerwat faunistyczny. Celem utworzenia rezerwatu jest ochrona ostoi ptactwa wodnego i błotnego.
  • Nazwa : Mewia Łacha (1991 r.)
    • Lokalizacja: obejmuje swym zasięgiem stożek ujściowy Przekopu Wisły po obu stronach rzeki. Na obszarze administracyjnym Gdańska znajduje się część lewobrzeżna rezerwatu, położona na terenie Wyspy Sobieszewskiej.
      W tej chwili znajduje się on w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Wyspy Sobieszewskiej.
    • Wielkość: 18,91 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Jest to rezerwat faunistyczny (awifaunistyczny). Został on utworzony w celu ochrony kolonii lęgowych rybitw oraz miejsc bytowania ptaków siewkowatych, blaszkodziobych i rybitw w okresach ich wędrówek.

Park krajobrazowy:

  • Nazwa : Trójmiejski Park Krajobrazowy (1979 r.)
    • Lokalizacja: krawędź wysoczyzny morenowej od strony płd - zach. obrzeży miasta Gdańska
    • Wielkość: 2.450 ha (w mieście Gdańsk)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Przedmiotem ochrony jest specyficzna rzeźba terenu oraz szata roślinna.

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Wyspy Sobieszewskiej (1994 r.)
    • Lokalizacja: obejmuje fragment Mierzei Wiślanej na całej jej szerokości,
    • Wielkość: 1 228 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      rezerwaty Ptasi Raj i Mewia Łacha.
  • Nazwa : Otomiński Obszar Chronionego Krajobrazu (1994 r.)
    • Lokalizacja: obejmuje tereny położone częściowo na terenie miasta Gdańska, częściowo na obszarze gminy Kolbudy. W granicach administracyjnie należących do Gdańska znajduje się północno-zachodnia część tego obszaru.
    • Wielkość: 1.762 ha (w mieście Gdańsk)
    • Główne walory przyrodnicze
      Teren ten został wydzielony pod ochronę ze względu na zwarty kompleks leśny, który wraz z jeziorem Otomińskim jest miejscem intensywnej turystyki i rekreacji. Obejmuje on kompleks tzw. lasów smęgorzyńskich położonych pomiędzy terenami rolniczymi i zabudową osad (osiedli) Kiełpino Górne i Smęgorzyno (na północy) oraz Sulmin i Niestępowo (na południu).
  • Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich (1994 r.)
    • Lokalizacja: obejmuje całe Żuławy Gdańskie z wyjątkiem ich północno-zachodniego fragmentu zajętego przez tereny przemysłowo-składowe i zabudowę mieszkaniową Gdańska. Na terenie Gdańska znajdują się północne fragmenty tego obszaru
    • Wielkość: 1.051 ha (w mieście Gdańsk)
    • Główne walory przyrodnicze
      Podstawowym walorem krajobrazu jest silnie rozbudowana sieć hydrologiczna oraz unikatowe w Polsce powierzchnie budowane przez namuły Wisły. Chroni się tu charakterystyczny krajobraz kulturowy Żuław. Do cennych elementów przyrodniczych należą: względnie naturalne i półnaturalne zbiorowiska łąkowe i szuwarowe, które zachowały się lokalnie wzdłuż cieków, rowów melioracyjnych i w starorzeczach; wszelkiego rodzaju zakrzewienia i zadrzewienia śródpolne najczęściej ciągnące się wzdłuż rowów melioracyjnych i cieków; także zadrzewienia przyzagrodowe.

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • Na terenie administracyjnym Gdańska występuje 150 pomników przyrody. Za pomniki przyrody uznano: 112 sztuk pojedynczych drzew, 26 grup drzew, 1 aleję i 9 głazów narzutowych, 2 pomniki powierzchniowe. Wśród drzew pomnikowych najczęściej spotykane są buki i dęby.

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • Nazwa : "Dolina Potoku Oruńskiego" (1999 r.)
    • Lokalizacja: obejmuje obszar Doliny Potoku Oruńskiego z zabytkowym parkiem - Gdańsk - Orunia
    • Wielkość: 82,83 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Został utworzony w celu zachowania unikatowego charakteru przyrodniczo - krajobrazowego doliny erozyjnej w strefie krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej, a zwłaszcza zachowanie w niezmienionej formie takich jej elementów, jak ciek, sterasowane zbocza po dawnej uprawie rolniczej i specyficzna szata roślinna.
  • Nazwa : "Dolina Strzyży" (2001 r.)
    • Lokalizacja: obejmuje obszar Doliny Strzyży w Gdańsku, w otulinie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, sięgający do obwodnicy Trójmiasta, ograniczony od strony południowej nasypem kolejowym do Kokoszek
    • Wielkość: 381 ha.
    • Główne walory przyrodnicze
      Został utworzony w celu zachowania wyjątkowych walorów krajobrazowych terenu oraz bogatej szaty roślinnej przy jednoczesnym wdrażaniu zasady budowania ciągłości struktur przyrodniczych.

Użytki ekologiczne

  • Nazwa : "Fort Nocek" (1996 r.)
    • Lokalizacja: Forty Napoleońskie przy ul. 3 Maja w Gdańsku /nad dworcem PKS/
    • Wielkość: 1,2 ha
    • Został utworzony w celu zabezpieczenia stanowiska hibernacji nietoperzy.
  • Nazwa : "Murawy kserotermiczne w Dolinie Potoku Oruńskiego" (1999 r.)
    • Lokalizacja: fragmentu doliny Potoku Oruńskiego
    • Wielkość: 2,895 ha
    • Został utworzony w celu zabezpieczenia istnienia płatów muraw kserotermicznych wraz z bogactwem ich flory i fauny.
  • Nazwa : "Oliwskie Nocki" (2001 r.)
    • Lokalizacja: działka nr 313 obr. 10 - przy ul. Podhalańskiej 13 w Gdańsku.
    • Wielkość: 0,07 ha
    • Został utworzony w celu zabezpieczenia stanowiska hibernacji nietoperzy.
  • Nazwa : "Luneta z Pasikonikiem" /2001 r./
    • Lokalizacja: działka nr 566/3 obr. 67 - przy ul. Dąbrowskiego na terenie Fortów Napoleońskich w Gdańsku.
    • Wielkość: 0,94 ha
    • Został utworzony w celu zabezpieczenia płatu nie użytkowanej roślinności ze stanowiskami rzadkich i chronionych gatunków zwierząt.
      Uzupełniająca informacja znajduje się na stronie: www.gdansk.pl - strona główna Vademecum turysty

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Wydawnictwa:

  • cykliczne:
    • Echa Wyspy - czasopismo wydawane przez Stowarzyszenie Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej przedstawiające m.in. atrakcje przyrodnicze Wyspy
    • Miasto jak ogród - czasopismo wydawane od 10 lat przez Polski Klub Ekologiczny w Gdańsku, ukazujące problemy, atrakcje i ciekawostki przyrodnicze i historyczne dzielnic Gdańska
       
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Aktualnie realizowane są plany zagospodarowania zgodnie z koncepcjami zagospodarowania przygotowanymi specjalnie dla tych obszarów. Plany zakładają zadania inwestycyjne na lata 2004 - 2006. Ogólne nakłady sięgają ok. 10 mln zł.:

  • Zespół przyrodniczo - krajobrazowy "Dolina Potoku Oruńskiego" oraz "Murawy kserotermiczne"; W tym zakresie zrealizowano nasadzenia roślinności na północnej krawędzi zespołu oraz schody terenowe łączące "Park Oruński" z osiedlem "Orunia Górna"; w następnej kolejności zostaną wykonane punkty widokowe, ścieżka dydaktyczna oraz planowana jest odbudowa dróg dojazdowych do parku;
  • Zespół przyrodniczo - krajobrazowy "Dolina Strzyży"; Na obszarze zespołu ma być w pierwszej kolejności zrealizowany ciąg pieszo - rowerowy biegnący wzdłuż dawnego nasypu kolejowego, wraz z odbudową zburzonych mostków.

Koncepcje zagospodarowania zespołów zakładają szereg dalszych działań, do których jako najważniejsze należą:

  • Ochrona środowiska przyrodniczego:
  • Zachowanie cieków swobodnych w oprawie roślinności;
  • Zachowanie w stanie nienaruszonym i ochronę roślinności nawiązującej do naturalnej;
  • Ochronę lasów
  • Zachowanie zboczy doliny bez zabudowy;
  • Szczególną ochronę muraw kserotermicznych oraz żarnowczysk.

Rekreacja i edukacja ekologiczna:

  • Wykorzystanie części wyrobisk poeksploatacyjnych na lokalizację obiektów rekreacyjnych, sportowych, itp.;
  • Utworzenie tras spacerowych, ścieżek rowerowych, korytarzy widokowych;
  • Wyznaczenie i zagospodarowanie punktów widokowych;
  • Utworzenie miejsc parkingowych i pod np. wypożyczalnie rowerów.

Inne dopuszczalne formy zagospodarowania:

  • tereny wyrobisk i nieużytków, o roślinności niestabilnej oraz zdewastowanym podłożu należy zrekultywować w kierunku rekreacyjnym, leśnym i fitomelioracyjnym;
  • zlikwidowanie nielegalnych ogrodów użytkowych.

Na ww. terenach chronionych dopuszcza się wyłącznie zagospodarowanie zgodne z uchwałami RMG powołującymi zespoły. Na terenie Ekologicznej Wyspy Sobieszewskiej realizowany jest projekt budowy ścieżek rowerowych oraz ścieżka dydaktyczna w rezerwacie "Ptasi Raj".

  • W ramach projektu ma powstać 8,5 km ścieżki pieszo - rowerowej od mostu pontonowego w Sobieszewie do przeprawy promowej w Świbnie.
  • W ramach zadania realizowanego na terenie rezerwatu powstaje ok. 6 km ścieżki dydaktycznej z 2 wieżami obserwacyjnymi.

Gdynia

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy:

  • nie występuje

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa: Rezerwat krajobrazowy - Kępa Redłowska
    • Lokalizacja: położony pomiędzy Orłowem a Kamienną Górą
    • Wielkość 120,08 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Jest jednym z najstarszych rezerwatów w Polsce i zarazem jednym z najpiękniejszych zakątków wybrzeża Zatoki Gdańskiej. Rezerwat ten jest również jednym z nielicznych miejsc w Polsce, gdzie można obserwować naturalne procesy geofizyczne zachodzące na styku lądu i morza. Najbardziej charakterystycznym elementem jego krajobrazu jest aktywny klif w Orłowie o wysokości dochodzącej do 60 metrów, który w wyniku działalności morza nieustannie cofa się w głąb lądu. Fale rozbijając się o krawędzie klifu podmywają je i powodują ich obsuwanie, a następnie zabierają z brzegu lżejsze elementy budulca klifu, pozostawiając tam większe kamienie oraz głazy.
      Oprócz klifu ścisła ochrona w rezerwacie ma również na celu zachowanie bogatego w różne gatunki drzew lasu (buk, dąb, sosna, modrzew, klon, lipa, świerk i grab) oraz stanowisk rokitnika zwyczajnego i jarząba szwedzkiego. Ten ostatni występuje tutaj w naturalnym środowisku i jako relikt epoki lodowcowej jest osobliwością florystyczną rezerwatu.
      Bardzo interesujące przyrodniczo są także wody Zatoki Gdańskiej przylegające do rezerwatu. Akwen ten charakteryzuje się urozmaiconą budową geologiczną bogatą w oryginalne formy przyrody nieożywionej i pod tym względem należy do unikalnych obszarów na Południowym Bałtyku. Kamieniste dno porośnięte jest organizmami roślinnymi w tym zagrożonym wyginięciem widlikiem. Lokalnie na podłożu piaszczystym, występują podwodne łąki złożone przede wszystkim z trawy morskiej. Ryby występujące w tym rejonie to groźnie wyglądający kur diabeł, jedyna ryba żyworodna w Zatoce Gdańskiej - węgorzyca, kryjąca się w piasku płastuga, kilka rodzajów małych babek oraz liczne ławice cierników. Tutaj też można zaobserwować pływający cud natury, jakim jest chełbia modra - jej organizm w 98 procentach składa się z wody.
  • Nazwa: Rezerwat leśno-florystyczny Kacze Łęgi
    • Lokalizacja: dolina rzeki Kaczej
    • Wielkość 8,97 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Obejmuje odcinek potoku z niewielkim dopływem oraz dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z okazałym drzewostanem w tym wieloma drzewami pomnikowymi oraz bogatym runem. Rezerwat chroni pozostałości dawnej szaty roślinnej dolin rzecznych (łęg wiązowy w formie typowej dla roślinności dna dolin niewielkich rzek). Oprócz występujących tutaj wielu gatunków roślin górsko-podgórskich wartość rezerwatu podkreśla obecność czterech gatunków roślin znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin Pomorza Zachodniego. Są to: kozłek bzowy, przetacznik górski, szczaw gajowy i wiechlina odległokłosa. Kacza w granicach rezerwatu jest ciekiem mocno meandrującym i stanowi urokliwy akcent w krajobrazie doliny. Walory rezerwatu, które można podziwiać z położonych wyżej dróg leśnych, najpiękniej prezentują się wiosną.
  • Nazwa: Rezerwat leśny Cisowa
    • Lokalizacja: dolina potoku Cisówka
    • Wielkość: 24,76 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Utworzony został w 1983 r w celu ochrony naturalnej rzeźby terenu oraz zachowania zbiorowisk roślinnych takich jak: buczyna pomorska, łęg jesionowo-olszowy oraz roślinność źródliskową. Spośród prawie dwustu gatunków roślin chronionych występujących w rezerwacie, do najcenniejszych należą konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna i paprotka zwyczajna.

 

Park krajobrazowy:

  • Nazwa: Trójmiejski Park Krajobrazowy
    • Wielkość 19 930 ha z otuliną 40 430 ha (4 200 ha w granicach Gdyni)
    • Główne walory przyrodnicze
      Specyfiką tego największego w rejonie Trójmiasta kompleksu leśnego jest urozmaicona rzeźba terenu, zwłaszcza występujące tu licznie rozcięcia erozyjne z bardzo atrakcyjnymi geomorfologicznie i krajobrazowo dolinami o głębokości dochodzącej nawet do 100 m. Dominującymi zbiorowiskami roślinności są lasy bukowe i bukowo-dębowe, natomiast w dnach dolin i rozcięć spotyka się lasy łęgowe, olszowo-jesionowe. Położenie parku i znajdująca się w nim duża liczba różnorodnych cennych obiektów przyrodniczych (w granicach Gdyni są to: 2 rezerwaty oraz kilkanaście pomników przyrody) czynią go bardzo interesującym terenem zarówno dla rozwoju turystyki i rekreacji jak i badań przyrodniczych.

 

Obszary chronionego krajobrazu:

  • brak

 

  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
    W granicach administracyjnych Gdyni znajduje się 55 pomników przyrody, w tym:
    • 42 drzewa i 3 grupy drzew
    • 6 głazów narzutowych i 2 grupy głazów narzutowych
    • 2 pnącza
    • Szczegółowa inwentaryzacja gdyńskich pomników przyrody znajduje się w Wydziale Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta Gdyni. Zawiera ona opis każdego obiektu, dokumentację fotograficzną i mapy z opisem trasy prowadzącej do danego pomnika przyrody.
  • Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe: brak
  • Użytki ekologiczne:
    Użytki ekologiczne obejmują głównie tereny torfowiskowe, szuwarowe, naturalne, małe zbiorniki wodne oraz łąki i pastwiska. Największe i najbardziej wartościowe z nich występują na niezalesionych obszarach w zachodniej części miasta. Siedem użytków ekologicznych ustanowionych zostało w dzielnicy Dąbrowa w rejonie ulic: Miętowej, Turkusowej i Warzywnej.

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • brak
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak danych

Powiat Bytowski

Formy ochrony przyrody
Park Narodowy
  • brak

Rezerwat przyrody

 

    • "Jeziora Małe i Duże Sitno" Gmina Czarna Dąbrówka 40,66 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat wodno-torfowiskowy obejmujący obszar dwóch jezior ze stanowiskami rzadkich roślin torfowiskowych będących ostoją wielu gatunków ptaków.
    • "Gniazda Orła Bielika" Gmina Czarna Dąbrówka 10,04 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-leśny obejmujący ochroną starodrzew sosnowy na siedlisku boru bagiennego i boru mieszanego, miejsce lęgowe orła bielika.

 

    • "Grodzisko Borzytuchom" Gmina Borzytuchom 27,03 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat leśny obejmujący ochroną fragment buczyny pomorskiej z licznymi pomnikowymi bukami ( Fagus silvatica ) oraz torfowisko przejściowe z charakterystyczną roślinnością. Na terenie rezerwatu znajdują się pozostałości grodziska słowiańskiego.
    • "Jeziora Chośnickie" Gmina Parchowo 213,59 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną siedem dystroficznych jezior w różnych stadiach zarastania, otoczonych torfowiskami przejściowymi; dobrze zachowane bory i brzeziny bagienne, stanowiska rzadkich gatunków roślin i zwierząt.
    • "Gołębia Góra" Gmina Bytów 6,95 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat krajobrazowy obejmujący skraj wysoczyzny morenowej z kwaśną buczyną pomorską. Rosną w nim pomnikowe okazy sosen i buków oraz występują rzadkie i chronione gatunki roślin naczyniowych.
    • "Jezioro Głęboczko" gmina Bytów 24,32 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną głębokie ( 28 m ) jezioro lobeliowe ze stroiczką wodną ( Lobelia dortmanna ), poryblinem jeziornym ( Isoetes lacustris ) i brzeżycą jednokwiatową ( Littorella uniflora )
    • "Las nad jeziorem Mądrzechowskim" Gmina Bytów 25,34 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat leśny obejmujący ochroną zbiorowisko naturalnych grądów i łęgów porastających liczne jary i wąwozy oraz stanowisko skrzypu olbrzymiego ( Equisetum maximum ).
    • "Bukowa Góra nad Pysznem" Gmina Bytów 6,18 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat leśny obejmujący ochroną fragment drzewostanu bukowego ( 140 - 170 lat ) z pomnikowymi drzewami na wzgórzu morenowym.
    • "Jezioro Cechińskie Małe" Gmina Studzienice 49,05 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną jezioro lobeliowe z dwiema wyspami oraz reliktową roślinnością, otoczone stromymi wzgórzami morenowymi.
    • "Torfowisko Zieliń Miastecki" Gmina Trzebielino 46,50 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-torfowiskowy obejmujący ochroną torfowisko przejściowe i zarastające oczka dystroficzne z dobrze zachowanymi stadiami sukcesyjnymi formowania się torfowiska oraz stanowisko rzadkich i chronionych roślin wodnych i torfowiskowych
    • "Ostrów Trzebielski" Gmina Lipnica 8,01 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat ptasi. Wyspa na jeziorze Trzebielskim, obejmujący miejsca lęgowe wielu gatunków ptaków wodnych m. in.: mewy śmieszki, rybitwy zwyczajnej i mewy srebrzystej.
    • "Jezioro Smołowe" Gmina Miastko 36,82 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną jezioro typu lobeliowego z charakterystyczną roślinnością. Licznie występująca brzeźyca jednokwiatowa.
    • "Jezioro Kamień" Gmina Miastko 49,4 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną rynnowe jezioro lobeliowe z licznymi populacjami stroiczki wodnej, poryblinu jeziornego i brzeźycy jednokwiatowej.
    • "Jezioro Orle" Gmina Miastko 11,83 ha
      Główne walory przyrodnicze
      Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną płytkie jezioro lobeliowe ze stroiczką wodną, poryblinem jeziornym, grążelem drobnym, elipsą pływającą i lobelią jeziorną.

Park krajobrazowy- Park Krajobrazowy "Dolina Słupi"

  •  Park Krajobrazowy "Dolina Słupi" położony jest na terenie dwóch powiatów: bytowskiego i słupskiego. Obszar ten zaliczany jest czterech jednostek fizyczno-geograficznych: Równiny Słupskiej, Wysoczyzny Polanowskiej, Pojezierza Kaszubskiego i Pojezierza Bytowskiego. Na terenie powiatu bytowskiego PK "Dolina Słupi" znajduje się w granicach czterech gmin: Czarna Dąbrówka, Borzytuchom, Bytów i Kołczygłowy.
  • Park został utworzony w celu ochrony polodowcowego krajobrazu środkowego biegu rzeki Słupi oraz jej dorzecza. Obszar parku ma bardzo urozmaicony krajobraz, ukształtowany przez lądolód skandynawski.
  • W rzeźbie występują typowe elementy form polodowcowych jak np. jeziora rynnowe, jeziora wytopiskowe, równiny sandrowe oraz wzniesienia moren dennych i czołowych dochodzące do 160 m n.p.m.
  • Osią hydrograficzną Parku jest rzeka Słupia, przepływająca przez kilka jezior. Pozostałe odcinki rzeki mocno meandrują i zmieniają kilkakrotnie kierunek biegu. Koryto rzeki ma zmienną głębokość i szerokość, a dno jest kamieniste z wieloma głazami, progami i mieliznami.
  • 72 % powierzchni Parku porastają półnaturalne ekosystemy leśne.
  • Są to głównie bory sosnowe, buczyny, grądy dębowo-grabowe, lasy mieszane sosnowo-dębowe, na torfowiskach olszyny bagienne, a w dolinach strumieni łęgi olszowo-jesionowe. W drzewostanie gatunkiem dominującym jest sosna, a ponadto: buk, świerk, brzoza, dąb i jesion.
  • Na terenie Parku żyje bogata fauna, szczególnie leśna. Do najciekawszych gatunków należą: łoś, daniel, borsuk, kuna, gronostaj i wydra. Wśród awifauny występują gatunki zagrożone wyginięciem: orzeł bielik, orlik krzykliwy, kania rdzawa, puchacz, sowa błotna, żuraw, bocian czarny i derkacz.
  • Park Krajobrazowy "Dolina Słupi" jest największym z 9 parków krajobrazowych istniejących na terenie województwa pomorskiego. Jego powierzchnia wynosi 37 040 ha i wraz z ze swoją otuliną - 83 170 ha, obejmuje obszar środkowego biegu rzeki i jej zlewni od miejscowości Soszyca do drogi Krępa-Łosino. PK"Dolina Słupi" jest parkiem typu dolinnego.
  • Powierzchnia Parku na terenie powiatu bytowskiego wynosi 20 672 ha

Obszary chronionego krajobrazu

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Jezioro Bobęcińskie Wielkie ze Skibską Górą
    • Lokalizacja: Południowo - zachodnia część powiatu bytowskiego, na zachód od Miastka
    • Wielkość: 3 328 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Jezioro Bobęcińskie Wielkie ( 524,5 ha ) wraz ze Skibską Górą ( 227,3 m n.p.m. ) wywierają istotny wpływ na krajobraz tego rejonu. W jeziorze Bobęcińskim występuje polodowcowa roślinność reliktowa reprezentowana przez lobelię jeziorną. Lasy są tu zbliżone wyglądem do naturalnych, z sosną, świerkiem, bukiem, dębem, olszą czarną i brzozą. Zróżnicowanie wiekowe lasów nadaje malowniczości krajobrazowi. W południowej części znajdują się cenne znaleziska archeologiczne.
  • Obszar Chronionego Krajobrazu Źródliskowy Obszar Rzeki Brdy
    • Lokalizacja: Południowo - zachodnia część powiatu bytowskiego, na wschód od Miastka
    • Wielkość: 11 776 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Pagórkowaty krajobraz wznosi się tutaj od około 100 m n.p.m. w północnej części obszaru, przy rzece Wieprzy do około 180 m n.p.m. w części zachodniej i centralnej. Między wzgórzami usytuowane są duże jeziora rynnowe: Skąpe, Bluj, Dolskie, Piasek, Siodło i Świeszyńskie. W części centralnej obszaru znajduje się kompleks trzech śródleśnych jezior lobeliowych: Smołowe, Kamień i Orle, objętych ochroną rezerwatową. Północno - wschodni kraniec obszaru jest terenem źródliskowym rzeki Wieprzy, a południowy ( j. Głębokie ) Brdy. Jest to obszar wododziałowy między zlewnią Przymorza i Wisły. Spotyka się tu lasy mieszane z udziałem sosny, buka i dębu.
  • Obszar Chronionego Krajobrazu Fragment Borów Tucholskich
    • Lokalizacja: Południowa część powiatu bytowskiego w gminie Lipnica - na Równinie Charzykowskiej
    • Wielkość: 16 632 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Charakterystyczna dla krajobrazu tego obszaru jest duża lesistość, zróżnicowana rzeźba i zasobność w wody powierzchniowe. W zachodniej części obszaru usytuowane są duże jeziora rynnowe: Gwieździeniec, Gwiazdy, Lipczyno i Krasne. We wschodniej części równoleżnikowo usytuowane są jeziora: Długie, Księże, Parszczenica, Śluza, Nierzostowo oraz Mały i Wielki Boryń. W północno - wschodniej części obszaru ciągną się równoleżnikowo duże kompleksy łąk otoczone rzekami Osusznicą i Prondzoną. Głównym gatunkiem lasotwórczym jest tutaj sosna.

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • ogółem: 237
  • w tym:
    • pojedyncze drzewa lub kępy drzew - 213
    • głazy narzutowe - 24

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe:

  • brak

Użytki ekologiczne


Nazwa

Lokalizacja

Wielkość

Jezioro lobeliowe Płoczyca

Gmina Bytów

6,90 ha

Jezioro lobeliowe Rekowskie

Gmina Bytów

6,60 ha

Jezioro lobeliowe Gubisz

Gmina Bytów

14,60 ha

Jezioro lobeliowe Ząbinowickie

Gmina Bytów

8,70 ha

Jezioro lobeliowe Stary Staw

Gmina Bytów

11,60 ha

Jezioro lobeliowe Jeleń

Gmina Bytów

79,00 ha

Jezioro lobeliowe Boryja Mała

Gmina Bytów

5,20 ha

Torfowisko wysokie w Sierżnie

Gmina Bytów

5,18 ha

Torfowisko wysokie w Płotowie

Gmina Bytów

7,59 ha

Jezioro Leniwe

Gmina Bytów

2,02 ha

Jezioro Wiejskie

Gmina Bytów

14,50 ha

Jezioro Żukowskie

Gmina Parchowo

140,27 ha

Jezioro Bobrzenica

Gmina Parchowo

2,02 ha

Grabowskie Jeziorka

Gmina Parchowo

3,66 ha

Jezioro Księża Brzezina

Gmina Parchowo

0,93 ha

Wyspy na j. Bobęcino Wielkie

Gmina Miastko

 

Wyspy na j. Bobęcino Małe

Gmina Miastko

 

Bagna w leśnictwie Wieczywno

Gmina Lipnica

 

Bagno w leśnictwie Luboń

Gmina Lipnica

 

Karwno oddział 15 C ( torfowiska leśne )

Gmina Czarna Dąbrówka

10,03 ha

Karwno oddział 17 C ( torfowisko )

Gmina Czarna Dąbrówka

3,01 ha

Karwno oddział 67 D ( bagno śródleśne )

Gmina Czarna Dąbrówka

4,11 ha

Karwno oddział 82 F ( torfowisko wysokie)

Gmina Czarna Dąbrówka

3,80 ha

Flisów oddział 213 B ( śródleśne jeziorko )

Gmina Czarna Dąbrówka

2,65 ha

Flisów oddział 214 B ( torfowisko wysokie)

Gmina Czarna Dąbrówka

5,20 ha

Święchowo oddz. 451 B ( śródleśne bagno )

Gmina Czarna Dąbrówka

4,84 ha

Czarna Dąbrówka 394 I ( śródleśne bagno )

Gmina Czarna Dąbrówka

2,26 ha

Czarna Dąbrówka 398 D ( śródleśne bagno)

Gmina Czarna Dąbrówka

5,15 ha

Czarna Dąbrówka 404 B (śródleśne bagno )

Gmina Czarna Dąbrówka

7,94 ha

Czarna Dąbrówka 404 H (śródleśne bagno )

Gmina Czarna Dąbrówka

2,12 ha

Kleszczyniec oddział 413 B ( torfowisko )

Gmina Czarna Dąbrówka

9,75 ha

Nożyno oddział 514 F ( torfowisko )

Gmina Czarna Dąbrówka

2,58 ha

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
Ścieżki edukacyjne
  • Borzytuchom: 
    • nazwa: "Grodzisko Borzytuchom"
    • długość: 2,0 km
    • podstawowa tematyka:Ścieżka przyrodnicza, prezentująca zarastające torfowisko śródleśne oraz lokalizację dawnego grodziska.
  • Bytów
    • nazwa: "Atrakcje przyrodnicze okolic Rekowa"
    • długość: 4,0 km
    • podstawowa tematyka:Ścieżka przyrodniczo-krajobrazowa, prezentacja florę i faunę jezior lobeliowych, torfowisk oraz typowo pomorskich lasów bukowych.
    • nazwa: "Wśród leśnych jezior i bagien":
    • długość: 4,0 km
    • podstawowa tematyka:Ścieżka przyrodniczo-krajobrazowa, prezentacja florę i faunę jezior lobeliowych oraz torfowisk kotłowych
  • Lipnica
    • nazwa: "Ścieżki turystyczne wokół j. Trzebielsk:
    • długość: 2,5 km
    • podstawowa tematyka :Ścieżka wokół rezerwatu jeziora Trzebielsk prezentująca miejsca lęgowe ptaków wodnych m.in. mew.
  • Miastko
    • nazwa: "Zielony Ruczaj"
    • długość: 3,3 km
    • podstawowa tematyka: ochrona przyrody
  • Trzebielino
    • nazwa: "Zbiornik retencyjny - jezioro Bakowo"
    • długość: 0,6 km
    • podstawowa tematyka :Znaczenie i rola zbiorników retencyjnych w lasach oraz ochrona ptactwa wodnego i roślinności występującej nad jeziorem.

Wycieczki z przewodnikiem

Prelekcje

  • Lipnica
    • nazwa obiektu chronionego: Kościoły zabytkowe w Borzyszkowach, Brzeźnie Szlacheckim i Borowym Młynie.
    • tematyka prelekcji: dziedzictwo kulturowe oraz ochrona zabytków
    • ilość prelekcji: 3
  • Trzebielino
    • nazwa obiektu chronionego: Park Krajobrazowy "Dolina Słupi"
    • tematyka prelekcji
    • ilość prelekcji: 3

 

 Wydawnictwa

  • Bytów
    • Tytuł: "Rekowo i okolice" przewodnik przyrodniczo - turystyczny
    • Nakład: 2 000 egz. wydanie jednorazowy
  • Lipnica
    • Tytuł: "Informator turystyczny"
    • Nakład : 500 egz. wydanie jednorazowy
  • Miastko
    • Tytuł: "Mapa turystyczna Gminy Miastko
    • Nakład: 1 000 egz. wydanie cykliczne
    • Tytuł: "Przewodnik Krajoznawczo-Turystyczny po Gminie Miastko"
    • Nakład: 1 000 egz. wydanie jednorazowe 

 

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Bytów

Nazwa projektu: "Czynna ochrona jezior lobeliowych i torfowisk w Gminie Bytów"

  • czas realizacji: 1999 - 2000 r.
  • poniesione dotychczas nakłady: 260 000
  • wartość całego projektu: 260 000

Powiat Chojnicki

Formy ochrony przyrody

Parki Narodowe

  • Park Narodowy "Bory Tucholskie"
    gm. Chojnice, gm. Brusy 4.798 [ha] http://park.borytucholskie.info/

    Główne walory przyrodnicze

    Rzeźba terenu została ukształtowana w czasie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. Dlatego dominują tu równiny sandrowe, urozmaicone poprzez liczne wzniesienia, rynny i wytopiska. Park jest największym skupiskiem wydm śródlądowych w Borach Tucholskich. Spotykamy je na starych pasach przeciwpożarowych. Największa i najładniejsza znajduje się w zachodniej części parku. Bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu sandrowego są również rynny polodowcowe o przebiegu południkowym. Jedną z większych rynien, nie tylko w rejonie Borów Tucholskich, ale i na całym niżu - jest Rynna Jeziora Charzykowskiego (wzdłuż zachodniej granicy PNBT), o długości prawie 18 km i szerokości miejscami dochodzącej do 2,5 km. Dodatkową atrakcją krajobrazu są wytopiska, powstałe w skutek wytopienia się brył martwego lodu, o kształcie lejków, kotłów i innych obniżeń często o nieregularnych kształtach. Wody powierzchniowe PNBT zajmują obszar 530,06 ha (czyli 11,05 % ogólnej powierzchni parku). Znajduje się tu 21 jezior. Są one różnej wielkości od kilku do przeszło 200 ha (powierzchnia Jeziora Ostrowitego - największego w parku - wynosi 280,7 ha) i różnej głębokości ( najgłębsze jest również Jezioro Ostrowite bo aż 43 m).
    Osiem z nich łączy się ze sobą tworząc kompleks o powierzchni 435,28 ha zwany Strugą Siedmiu Jezior. Jeziora w Parku reprezentują wszystkie formy troficzne, charakterystyczne dla zbiorników wodnych niżu polskiego. Cztery jeziora - Wielkie i Małe Gacno, Nierybno i Głuche reprezentują jeziora lobeliowe.
    Nie bez znaczenia dla ekosystemów w parku jest oddziaływanie dwóch dużych jezior (w granicach otuliny parku) - Charzykowskiego i Karsińskiego, których łączna powierzchnia wynosi 2 024,8 ha.
    Klimat tego obszaru kształtują dwie główne masy powietrza, a mianowicie polarno- kontynentalne i polarno - morskie. A ze względu na duży udział zbiorników wodnych i lasów, tworzy się tu swoisty mikroklimat, stwarzający dogodne warunki dla rozwoju roślin.
    Park Narodowy "Bory Tucholskie" to przede wszystkim obszar leśny (79,5 % powierzchni parku stanowią lasy) umiejscowiony we wnętrzu ogromnego kompleksu Borów Tucholskich. Dominujący tutaj typ gleb to gleby bielicowe. Skałę macierzystą stanowi piasek sandrowy i lodowcowy, rzadko glina zwałowa, natomiast w pobliżu rzek osady akumulacyjne. Z tego też powodu dominują tu siedliska borowe. Z bardzo charakterystycznym borem suchym i siedliskami bagiennymi.
    Na obszarze parku zachowała się specyficzna flora naczyniowa złożona z wielu gatunków roślin, które w bardziej zagospodarowanych i uprzemysłowionych obszarach już wyginęły. Największą grupę gatunków rzadkich dostosowanych do skrajnych warunków siedliskowych panujących w PNBT, tworzą rośliny siedlisk ubogich - oligotroficznych, a więc te, którym najbardziej zagraża eutrofizacja nasilona przez działalność człowieka. Zatem są to zarówno gatunki borowe i wrzosowiskowe, rośliny torfowisk i czystych jezior położonych na jałowym mineralnym podłożu, z dala od zakładów przemysłowych. We florze parku stwierdzono występowanie wielu gatunków reliktowych z okresu glacjału i pierwszych okresów polodowcowych. Są to np. trzcinnik prosty, turzyca strunowa, skalnica torfowiskowa, gwiazdnica grubolistna, fiołek torfowy, żurawina drobnolistkowa, zimoziół północny, grążel drobny. Z reliktów postglacjalnych na uwagę zasługują: wyblin jednolistny, nasięźrzał pospolity i grzybienie północne. Ich obecność w parku sygnalizuje wysoki stopień naturalności szaty roślinnej. Na pewno podnosi to przyrodniczą rangę tego obszaru.
    Florę parku wzbogacają również gatunki borealno - atlantyckie. Na szczególną uwagę zasługuje grupa roślin spotykanych w czystych jeziorach lobeliowych, a należą tu: lobelia jeziorna, poryblin jeziorny, wywłócznik skrętolistny, elisma wodna. W parku znalazło zabezpieczenie wiele gatunków objętych ochroną, jak chociażby widłaki i rosiczki. Fauna w Parku Narodowym "Bory Tucholskie" jest również bardzo licznie reprezentowana. Do najcenniejszych przedstawicieli kręgowców należą: puchacz, bielik, rzęsorek mniejszy, wydra, bóbr, gągoł, tracz nurogęś, zimorodek. Licznie reprezentowane są również płazy tj. żaba trawna, moczarowa i ropuchy zielona, szara, a także rzekotka drzewna. Spotykamy także traszki: grzebieniastą i zwyczajną.
    Od kilku lat obserwować można coraz liczniejsze występowanie nietoperzy, wśród nich nocka Nattera, karlika mniejszego i większego, mroczka późnego. W czystych jeziorach występują licznie ryby. Nie można zapomnieć o niezliczonej rzeszy świata bezkręgowców, bez których nie można byłoby mówić o funkcjonowaniu całej przyrody.
     
  • Rezerwaty przyrody
    NazwaLokalizacjaWielkość
    Bagno Stawekgm. Brusy40, 80 [ha]
    Bór Chrobotkowygm. Brusy41, 50 [ha]
    Cisy nad Czerską Strugągm. Czersk17, 19 [ha]
    Jez. Laskagm. Brusy70, 40 [ha]
    Kręgi Kamiennegm. Czersk16,91 [ha]
    Małe Łownegm. Chojnice37, 83 [ha]
    Mętnegm. Czersk53, 28 [ha]
    Nawionekgm. Brusy10, 67 [ha]
    Pieckigm. Brusy19, 42 [ha]
    Ustroniegm. Czersk9, 64 [ha].
     
  • Główne walory przyrodnicze

    Na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego znajduje się pięć rezerwatów przyrody - Jezioro Nawionek, Jezioro Laska, Bagno Stawek, Jezioro Małe Łowne, Piecki.

    Jezioro Nawionek - powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16.09.1974 r. Celem ochrony jest zachowanie jeziora typu lobeliowego, na południowej granicy zasięgu lobelii jeziornej. Jest to zbiornik oligotroficzny, typu lobeliowego o głębokości do 11,0 m i powierzchni 10,76 ha. Dno w pobliżu linii brzegowej porastają łany lobelii jeziornej i poryblinu jeziornego w sąsiedztwie elismy wodnej, grzybieni północnych i kłoci wiechowatej. Przy brzegu zbiornika można spotkać rosiczkę okrąglolistną, bagno zwyczajne. Ze względu na zachowanie cennych wartości
    przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.

    Jezioro Laska - powołany zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 21.07.1977 r., obszar jeziora o powierzchni 70,40 ha stanowiący zbiornik wodny, przez który przepływa rzeka Zbrzyca. Jest to jezioro typu eutroficznego o maksymalnej głębokości 3,6 m , o szeroko wykształconej linii szuwarów i roślinności wodnej zanurzonej. Został utworzony w celu trwałego zabezpieczenia i zachowania miejsc lęgowych licznych gatunków ptaków wodnych i błotnych, w szczególności łabędzia niemego. Poza nim występują tu: kaczki krzyżówki, perkozy dwuczube, gągoły, łyski, mewy śmieszki, czaple siwe. Zalatują na ten akwen : orzeł bielik, kormoran, błotniak stawowy czasami rybołów. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualną zgoda Wojewody.

    Bagno Stawek - powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 04.04.1977 r. Rezerwat stanowi zarastające jeziorko, połączone niewielka strugą z jeziorem Płęsno wraz z otaczającym je torfowiskiem o powierzchni 40,80 ha. Ciekawostka rezerwatu jest funkcjonujący lokalny mikrosystem hydrologiczny. Struga jest odprowadzany nadmiar wody pochodzącej z wycieku wód podskórnych ze wzniesień na obrzeżu rezerwatu. W przypadku obniżenia się poziomu wód w rezerwacie następuje napływ wody z jeziora Płęsno. Występuje tu wiele rzadkich, chronionych roślin m. in. jeżogłówka najmniejsza, rosiczka okrągłolistna i pośrednia, widłak jałowcowaty, wyblin jednolistny, lipiennik Loesela, bagno zwyczajne, żurawina drobnolistna, bazyna czarna, kruszczyk błotny, storczyk szerokolistny, skalnica torfowiskowa, listera jajowata. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.

    Jezioro Małe Łowne - rezerwat powołany zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 31.12.1993 r. - jest to fragment lasu, bagno i jezioro o łącznej powierzchni 37,83 ha. Celem ochrony jest zachowanie cennych zbiorowisk turzycowo - mszarnych. Szczególna ochrona objęto roślinność torfowisk wysokich i przejściowych w otoczeniu boru bagiennego wraz z roślinnością charakterystyczna dla zbiornika wodnego we wczesnym stadium zarastania płem mszarnym. Unikatowym walorem jest silnie skąpożywny charakter jeziora Małe Łowne. Jest to jezioro o wodzie oligohumusowej. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.

    Piecki - powołany 21. 11. 2001 roku Rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego, Nr 91, poz. 1318), o powierzchni 19,42 ha, otulinie 92,89 ha. Celem powołania jest ochrona rzadkiej i chronionej roślinności wodnej i torfowiskowej, ( przejściowe i wysokie torfowiska ). Rezerwat obejmuje jeziora: Piecki, Piecki Male, Kaczewo oraz torfowiska i bory bagienne. Z cennych gatunków flory występują tutaj: rosiczki - okrągłolistna, pośrednia i długolistna, bazyna czarna, widłak wroniec, widłak goździsty żurawina drobnoowockowa, wyblin jednolistny. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu, wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.
     
  • Parki krajobrazowe

Zaborski Park Krajobrazowy gm. Chojnice, gm. Brusy 34 026 [ha] http://www.zaborypark.eco.pl/
Tucholski Park Krajobrazowy gm. Chojnice, gm. Czersk 11 323 [ha] - w woj. pomorskim http://www.tuchpark.tuchola.pl/
Główne
walory przyrodnicze


a) Zaborski Park Krajobrazowy

  • Szata roślinna:
    W krajobrazie Parku wśród zbiorowisk leśnych dominują bory sosnowe. Spotyka się suboceaniczny bór świeży, bór chrobotkowy oraz bór wrzosowy. Na obrzeżu jezior dystroficznych potkać można zachowane w stanie naturalnym bory bagienne. W obniżeniach terenowych występuje bór trzęslicowy oraz fragmenty brzeziny bagiennej. Na glebach wytworzonych glin morenowych w południowej, zachodniej i centralnej części Parku zachowały się w naturalnym stanie lasy typu grądowego z bogatym runem.
    Lasy na terenie Parku obfitują w liczne gatunki grzybów jadalnych i pozostałych. Wiele gatunków grzybów jest pod ochroną gatunkową: smardzowate ( okrątek czerwony, purchawica olbrzymia). Niektóre gatunki grzybów żyją w symbiozie glonami tworząc plechowate rośliny zwane porostami. Flora porostów na terenie ZPK jest bogata i liczy 259 gatunków. W tej liczbie 65 gatunków podlega ochronie ścisłej, 1 gatunek podlega ochronie częściowej. Dalsza grupa to bardzo rzadkie należące do tzw. "Czerwonej Księgi"- zagrożonych wyginięciem. Do rzadkich i chronionych porostów należą: płucnica islandzka, płucnik granicznik, płucnica niwalna, kilka gatunków brodaczki, odnóżyca jesionowa, tarczownica lipowa, pawężnica, czasznik modrozielony, chrobotek alpejski, włostka kędzierzawa.
    Ciekawym elementem flory Parku są zbiorowiska roślinności torfowiskowej. Torfowiska niskie, typu rzeczno - jeziornego są zalewane okresowo przez wodę niosącą żyzny namuł i w warunkach małego dostępu powietrza tworzą się tam osady organiczne zwane torfem oraz roślinność niskotorfowa ze znaczną przewagą turzyc, kosaćców żółtych. Najczęściej spotykanymi zespołami roślinnymi są: szuwar turzycy błotnej, zaostrzonej i prosowatej. W nieckach i zagłębieniach terenu ZPK rozwijają się torfowiska wysokie, na które decydujący wpływ mają wody opadowe. Niekiedy tworzą się tam torfowiska przejściowe, ukształtowane w wyniku oddziaływania wód opadowych jak i niewielkich, dystroficznych zbiorników wodnych. Jeziora te zarastają wokół tzw. płem i turzycami, gdzie często występują rosiczki (okrągłolistna, pośrednia i długolistna). Opodal od lustra wody tworzą się torfowiska wysokie o charakterystycznej budowie kępkowo - dolinkowej, które oprócz torfowców porastają inne rośliny jak: modrzewnica zwyczajna, bagno zwyczajne, bażyna czarna, żurawina błotna i drobnoowockowa. Najczęstszymi zespołami są: mszar kępkowo - dolinkowy, mszar przygiełkowy oraz mszar z turzycą bagienną. Torfowiska te posiadają specyficzny urok i są częstym elementem krajobrazu Parku. W tych miejscach często obserwujemy gatunki reliktowe oraz chronione. Na uwagę zasługuje grupa reliktów polodowcowych, należą do nich; turzyca strunowa, bażyna czarna, skalnica torfowiskowa, fiołek torfowy, żurawina drobnoowockowa, zimoziół północny, oraz reliktowe mszaki (mchy, watrobowce) np. sierpowiec błyszczący - ochrona ścislą. Z roślin chronionych występuje 6 gatunków widłaków: goździsty, jałowcowaty, spłaszczony, cyprysowaty, torfowy i wroniec. Dalsze gatunki chronione w ZPK m.in.: żłobik koralowy, kruszczyk rdzawoczerwony, lipiennik Loesela, listera jajowata (storczyki). Do rzadkich należa rośliny wodne występujące w bardzo czystych jeziorach lobeliowych: stroiczka wodna, poryblin jeziorny, brzeżyca jednokwiatowa, wywłócznik skrętolistny, jeżogłówka pokrewna, elisma wodna. Również spotykamy kolejne cenne gatunki: kłoć wiechowata, turzycę dwupienną, rdestnicę długolistną, grzybienie północne, grążele żółte i drobne, osokę aloesowatą, żabiściek pływający, pływacz pospolity, tojeść bukietowa oraz ponikło błotne.
     
  • Fauna:

Fauna Zaborskiego Parku Krajobrazowego jest reprezentowana przez wiele gatunków zwierząt bezkręgowych i kręgowych. Jednak dokładna liczba gatunków żyjących na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego nie jest znana. Dlatego przedstawimy z poszczególnych gromad kilka gatunków najbardziej charakterystycznych dla terenu Parku. 
 
  • Jeziora:

Jeziora są bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Ich geneza związana jest ze zlodowaceniem bałtyckim. Obecnie na Pojezierzu Pomorskim liczba jezior powyżej 1 ha powierzchni wynosi 3 385, zaś ich łączna powierzchnia określona została na 104 219,4 ha, z czego 47 jezior o powierzchni 4 319,27 ha znajduje się w granicach Zaborskiego Parku Krajobrazowego, co stanowi 4,14% powierzchni jezior Pojezierza Pomorskiego.
 
  • Rzeki:

Zaborski Park Krajobrazowy położony jest w dorzeczu Brdy. Granice ZPK nie nawiązują do naturalnych granic systemów hydrologicznych. Chroniony obszar ma charakter otwarty, przez co jest szczególnie narażony na oddziaływanie czynników zewnętrznych (np. dopływ zanieczyszczeń obszarowych). Brda stanowi główną arterię wodną Parku. Przekracza ona granice ZPK poniżej profilu Ciecholewy, odwadniając wcześniej obszar o powierzchni 657 km2. Brda jest tu już rzeką o znacznej szerokości (32,5 m) i głębokości (średnia 1,24 m). Wprowadza też na teren ZPK znaczne ilości wody. I tak, średni jej przepływ w okresie 1961-1970 wynosił 5,66 m3/s , a w latach 1976-1991 - 9,92 m3/s. W obrębie Parku spadek Brdy jest niewielki, a odpływ rzeki jest transformowany przez 7 kolejnych jezior rynnowych. Jej długość na tym odcinku ma 37,3 km. Brda opuszcza granice ZPK w profilu Męcikał, płynąc dalej niemal równolegle do granic Parku. Około 10 km poniżej Brda jest sztucznie podpiętrzona przez zaporę wodną w Mylofie. Do profilu w Męcikale powierzchnia zlewni Brdy przyrasta o 1 113 km2 . Średni przepływ Brdy wypływającej z Parku jest równocześnie znacznie większy niż na wejściu do badanego systemu. I tak, w latach 1961-1970 jego wartość sięgała 17,1 m3/s . Poza Brdą przez teren ZPK przepływa szereg jej dopływów, najczęściej biorących swój początek poza jego granicami. Do największych lewych dopływów należą: Czerwona Struga, Jarcewska Struga, oraz Struga Siedmiu Jezior. Wśród prawych dopływów należy wymienić: Chocinę, Zbrzycę, Orlą Strugę i Czernicki Rów. Sieć drenażu na badanym terenie jest zatem rozbudowana. Większość cieków płynie na południe lub na południowy wschód dawnymi szlakami odpływu wód roztopowych, zgodnie z nachyleniem terenu ukształtowanym w epoce lodowej. W związku ze znacznym nachyleniem sandru, rzeki mają zazwyczaj stosunkowo duży spadek i przypominają swym ustrojem rzeki typu podgórskiego. Sieć rzeczna ZPK w znacznej części zatraciła jednak swój naturalny charakter. Nierzadkim zjawiskiem są rowy melioracyjne, a bieg cieków naturalnych bywa zmieniony.

b) Tucholski Park Krajobrazowy

Teren, na którym jest położony Tucholski Park Krajobrazowy został ukształtowany przez lodowiec skandynawski. Urozmaiceniem tego młodoglacjalnego krajobrazu są tu liczne rozcięcia erozyjne w postaci dolin i rynien, którymi płyną pośród malowniczego krajobrazu rzeki i strumienie. Główny szlak wodny Parku stanowi rzeka Brda płynąca miejscami głęboką doliną otoczoną starodrzewem lasów liściastych. Na szczególną uwagę zasługuje jej odcinek w miejscowości Świt, gdzie skupienie głazów narzutowych i strome brzegi doliny nadaje rzece charakter górski, a flisacy spławiający tędy drewno nazwali je "Piekłem". Kolejnym typowym i malowniczym elementem krajobrazu Parku są jeziora wytopiskowe o nieregularnym zarysie linii brzegowej oraz nieliczne jeziora rynnowe z unikalną florą i fauną. Spotkać też tu można niewielkie jeziorka śródleśne, tzw. "oczka" i "kociołki" naturalnie zarastające specyficzną roślinnością torfowiskową. Zadziwiającą ozdobą tych jeziorek są pływające wyspy utworzone przez oderwane pło mszarne
Ponad 86% powierzchni Parku stanowią lasy, w których gatunkiem panującym jest sosna. Zwarty kompleks borów sosnowych o dużej powierzchni oraz brak ośrodków przemysłowych wpływa na wytworzenie specyficznego klimatu o właściwościach leczniczych.
 
  • Świat roślin:

Obszar Tucholskiego Parku Krajobrazowego, tak jak całych Borów Tucholskich obejmujący w większości jałowe piaski, cechuje się specyficzną florą naczyniową złożoną z wielu rzadkich gatunków. Na tle innych flor Niżu Polskiego przedstawia wyjątkowe wartości, ze względu na występowanie roślin, które w bardziej zagospodarowanych i uprzemysłowionych obszarach już wyginęły lub nigdy nie miały dobrych warunków rozwoju. Na czerwonej liście roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce znajduje się około 100 gatunków z obszaru Parku. Z gatunków podlegających ochronie prawnej, stwierdzono na terenie Parku 43 gatunki podlegające ochronie całkowitej i 16 częściowej. Licznie reprezentowana jest tu grupa reliktów glacjalnych (polodowcowych) : trzcinnik prosty, bagno zwyczajne, bażyna czarna, brzoza niska, żurawina drobnolistkowa, fiołek torfowy, gwiazdnica grubolistna, brzoza niska . Z reliktów postglacjalnych na szczególną uwagę zasługuje występowanie na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego interesujących i rzadko spotykanych storczyków: wyblina jednolistnego, wątlika błotnego oraz grzybieni północnych. Do interesujących gatunków o charakterze atlantyckim spotykanych na terenie Parku należy kłoć wiechowata oraz najrzadsza z naszych rosiczek - rosiczka pośrednia oraz przygiełka brunatna. Natomiast liczba stanowisk tzw. Gatunków stepowych jest stosunkowo mała. Spotyka się je najczęściej na zboczach zwłaszcza Brdy. Do tej grupy należy dzwonek syberyjski, ostrołódka kosmata i wężymord stepowy. Z dużym udziałem gatunków północnych kontrastuje w Tucholskim Parku Krajobrazowym niewielka liczba roślin południowych, w szerokim znaczeniu przyśródziemnomorskich. Najważniejszym przedstawicielem tej grupy jest jarząb brekinia spotykany na dwu stanowiskach nad Brdą w uroczysku "Piekło" i w rezerwacie "Ustronie". Kolejną grupą roślin mających na niżu charakter reliktowy stanowią gatunki górskie, a wśród nich cis pospolity, którego największe skupienie w Polsce znajduje się w rezerwacie cisów w Wierzchlesie, a dość liczne stanowisko w rezerwacie "Cisy nad Czerską Strugą". Obecność reliktów (tzw. gatunków przetrwałych z minionych okresów klimatycznych) na danym terenie świadczy o wysokim stopniu naturalności szaty roślinnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego i jednocześnie w dobitny sposób podnosi przyrodniczą rangę tego obszaru. Wyjątkowo bogata jest flora porostów. Na terenie Parku występuje około 300 gatunków porostów. Obok wielu pospolitych i rozpowszechnionych, są także gatunki prawnie chronione, zagrożone - umieszczone na krajowej "Czerwonej Liście Porostów", rzadkie w skali kraju i regionu. Obszar Tucholskiego Parku Krajobrazowego jest w znacznej mierze zalesiony. Szata roślinna mimo pozornej monotonności zachowuje prawie wszystkie zbiorowiska leśne występujące na Niżu Środkowoeuropejskim. Zdecydowanie przeważają tu co prawda bory sosnowe, zróżnicowane na wiele zespołów i wariantów ekologicznych, to jednak zachowały się tu również lasy liściaste : grądy, dąbrowy, łęgi i olsy.
 
  • Świat zwierząt:

Zróżnicowanie siedlisk Tucholskiego Parku Krajobrazowego - od żyznych lasów łęgowych do ubogich, kserotermicznych stoków rynien jeziornych i rzecznych sprawia, że różnorodność występujących tutaj gatunków zwierząt jest znaczna. Jedynym przedstawicielem Agnatha występującym na terenie Parku jest minog strumieniowy. Obecność tego gatunku, znajdującego się na liście Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt stwierdzono w Brdzie w okolicy Rudzkiego Mostu. Zbiorniki wodne TPK zasiedlają pospolite krajowe ryby. Ich liczebność, skład gatunkowy zależy od wielkości i od typu troficznego (żyzności) zbiornika. Skład gatunkowy ryb istotnie wzbogacają gatunki związane z rzekami i strumieniami. Szczególne miejsce zajmują łososiowate - troć , pstrąg potokowy, lipień oraz pochodzący z hodowli pstrąg tęczowy. Wyniki inwentaryzacji płazów i gadów potwierdziły występowanie wszystkich gatunków charakterystycznych dla niżu Polski. Liczebność płazów w ostatnim dwudziestoleciu gwałtownie spadła, takie gatunki jak : kumak nizinny, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, ropucha paskówka i śmieszka zagrożone są wyginięciem. Najliczniejszą grupę kręgowców w Parku stanowią ptaki. Stwierdzono lęgi 134 gatunków i regularne pojawianie się na przelotach ponad 20. Do najcenniejszych, spośród których kilka umieszczonych zostało w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt należą: bocian czarny, bąk, bielik, puchacz, żuraw, kropiatka i derkacz. Gatunkami ptaków wodnych lęgnących się na wszystkich jeziorach Parku są: łyska, perkoz dwuczuby, krzyżówka. Drugą grupę tworzą łabędź niemy, czernica i błotniak stawowy, których obecność stwierdza się na większości jezior. Z kolei trzecią grupę gatunków, których występowanie ogranicza się do kilku zbiorników składają się: perkozek, krakwa, cyranka, płaskonos. Pas trzcin i szuwarów jezior Parku zasiedla typowy dla tego środowiska błotniak stawowy i pospolite gatunki drobnych wróblowatych. Poza tymi gatunkami spotkać tu można: czaple siwe, świstuny, głowienki, łabędzie krzykliwe i czarnodziobe, gęsi gęgawy białoczelne oraz mewy.
Dolina Brdy wraz z położonymi w najbliższym sąsiedztwie jeziorem Szpitalnym i mniejszymi zbiornikami bez nazwy w okolicy Rudzkiego Mostu, Kiełpińskiego Mostu i Nowego Młyna to biotop występowania gągoła i tracza nurogęsia. Dolina Brdy jest również ważnym w skali kraju obszarem lęgowym zimorodka. Nie mniej ważną rolę pełni dolina Brdy w okresie zimowym. Niezamarzające odcinki rzeki są bazą żerową dla stad kaczek, łysek, traczy i łabędzi oraz towarzyszącym im ptakom drapieżnym, zwłaszcza bielikom. Natomiast najbardziej różnorodną i najliczniejszą grupą ptaków są gatunki leśne: zięba, trznadel, świergotek drzewny, pierwiosnek, rudzik, sójka, pokrzewki, świstunka, drozd, kos, muchołówka, dzięcioły, puszczyk, szpak, sikory, pleszka, krętogłów, kraska, skowronek borowy, lelek, myszołów, trzmielojad, kruk, wrona siwa, jastrząb, kobuz, krogulec, pustułka, sowy.Inne gatunki ptaków drapieżnych - kanię czarną, orlika krzykliwego, bielika, rybołowa, drzemlika, można spotkać podczas przelotu wiosennego i jesiennego. Typowym gościem zimowym na terenie Parku jest myszołów włochaty. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 49 gatunków ssaków. Z rzędu owadożernych stwierdzono 5 gatunków: jeża wschodniego, kreta, ryjówki oraz rzęsorki. Bogatą w gatunki grupę stanowią nietoperze - stwierdzono występowanie 10 gatunków. Najliczniejszym w gatunki rzędem ssaków są gryzonie - 16 gatunków. Poza tym spotkać tu można m.in.: lisa, borsuka, jenota, kunę leśną i domową, tchórza, gronostaja, łasice łaskę, wydrę, bobra, dziki, sarny, jelenie i rzadziej łosie.
  • Obszary chronionego krajobrazu


a) Chojnicko - Tucholski pow. chojnicki 15.000 [ha]
b) Północny część wschodnia pow. chojnicki 3.800 [ha]
c) Północny część zachodnia pow. chojnicki 4.000 [ha]

  • Główne walory przyrodnicze
Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
Ogółem: 221, w tym
Pojedyncze drzewa: 114
Grupy drzew: 71
Aleje: 5
Głazy narzutowe: 4
Inne: 27
  •  Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe: brak
  •  1.7 Użytki ekologiczne


NazwaLokalizacjaWielkość [ha]
Śródleśne oczko wodnegm. Brusy0,85
Bagno "Kleki"gm. Brusy20,98
Bagno "Kleki"gm. Brusy1,62
Bagno "Szarok"gm. Brusy6,48
Bagnogm. Brusy2,04
Bagnogm. Brusy7,48
Bagnogm. Brusy1,85
Bagnogm. Brusy2,78
Bagno "Korzenica"gm. Brusy1,41
Bagno przy Jez. Kłygm. Brusy2,59
Bagnogm. Brusy5,42
Bagno "Kamerun"gm. Brusy5,35
Bagnogm. Brusy4,13
Bagnogm. Brusy2,41
Bagnogm. Brusy1.06
Bagnogm. Brusy1,78
Bagno "Piecki"gm. Brusy3,12
Bagnogm. Brusy7,81
Bagnogm. Brusy2,26
Bagnogm. Brusy1,83
Bagnogm. Brusy1,74
Bagnogm. Brusy1,53
Bagnogm. Brusy1,41
Bagnogm. Brusy9,28
Bagno "Wilczorek"gm. Brusy1,74
Bagno "Hirszowe"gm. Brusy2,48
Bagno "Zabite"gm. Brusy1,46
Bagnogm. Brusy7,24
Bagnogm. Brusy2,66
Bagnogm. Brusy6,41
Łąka wokół jez. Okręglikgm. Brusy1,13
Jez. lobeliowe "Żabionek"gm. Brusy6,53
Jez. lobeliowe Długiegm. Brusy9,95
Jez. lobeliowe "Sosnówek"gm. Brusy4,4
Jez. "Babionek Duzy"gm. Brusy2,12
Jez. lobeliowe "Czarne"gm. Brusy9,19
Jez. lobeliowe "Moczadło"gm. Brusy4,47
Jez. "Mechówek"gm. Chojnice3,29
Bagnogm. Chojnice0,74
Bagnogm. Chojnice0,36
Bagnogm. Chojnice0,55
Pastwiskogm. Chojnice4,36
Pastwiskogm. Chojnice1,35
Zabagniona łąkagm. Chojnice1,99
Bagnogm. Chojnice0,72
Bagnogm. Chojnice0,5
Bagnogm. Chojnice0,33
Bagnogm. Chojnice0,36
Bagnogm. Chojnice0,8
Bagnogm. Chojnice1,05
Bagnogm. Chojnice0,92
Bagnogm. Chojnice0,25
Bagnogm. Chojnice0,32
Bagnogm. Chojnice11,19
Bagnogm. Chojnice0,27
Bagnogm. Chojnice0,69
Bagnogm. Chojnice0,36
Bagno z łąką cz. zakrzaczonagm. Chojnice5,92
Bagnogm. Chojnice0,36
Bagnogm. Chojnice1,15
Pastwiskogm. Chojnice1,62
Bagnogm. Chojnice0,41
Pastwisko cz. zakrzaczonegm. Chojnice1,94
Bagnogm. Chojnice0,56
Pastwisko zabagnione, cz. zakrzaczonegm. Chojnice0,88
Bagnogm. Chojnice0,2
Bagnogm. Chojnice0,55
Bagnogm. Chojnice0,8
Bagnogm.. Chojnice0,98
Bagnogm. Chojnice0,7
Bagnogm. Chojnice4,28
Bagnogm. Chojnice0,29
Bagnogm. Chojnice4,19
Bagnogm. Chojnice0,63
Bagnogm. Chojnice0,87
Pastwisko porośnięte krzewamigm. Chojnice4,54
Bagnogm. Chojnice7,32
Bagnogm. Chojnice0,96
Bagnogm. Chojnice0,47
Bagnogm. Chojnice0,45
Bagnogm. Chojnice2,41
Bagnogm. Chojnice3,46
Bagnogm. Chojnice2,48
Bagnogm. Chojnice0,9
Bagnogm. Chojnice2,43
Bagnogm. Chojnice0,34
Bagnogm. Chojnice1,42
Bagnogm. Chojnice3,27
Bagnogm. Chojnice0,33
Bagnogm. Chojnice0,35
Bagnogm. Chojnice1,02
Bagnogm. Chojnice0,25
Bagnogm. Chojnice2,79
Bagnogm. Chojnice1,05
Bagnogm. Chojnice6,94
Bagnogm. Chojnice0,3
Bagnogm. Chojnice0,68
Bagnogm. Chojnice0,81
Pastwisko cz. zadrzewionegm. Chojnice0,42
Bagnogm. Chojnice0,16
Pastwisko zabagnionegm. Chojnice1,01
Pastwisko zabagnionegm. Chojnice0,32
Bagnogm. Chojnice1,34
Bagnogm. Chojnice0,37
Bagnogm. Chojnice0,53
Bagnogm. Chojnice0,25
Bagnogm. Chojnice3,07
Pastwisko zakrzaczonegm. Chojnice0,66
Bagnogm. Chojnice0,4
Bagnogm. Chojnice1,49
Bagnogm. Chojnice1,5
Bagnogm. Chojnice5
Bagnogm. Chojnice0,32
Bagnogm. Chojnice0,39
Pastwisko, bagno zakrzaczonegm. Chojnice0,82
Bagnogm. Chojnice2,83
Bagnogm. Chojnice1,39
Bagnogm. Chojnice0,75
Bagnogm. Chojnice0,3
Bagnogm. Chojnice1,02
Bagnogm. Chojnice2,42
Bagnogm. Chojnice2
Bagnogm. Chojnice0,68
Bagnogm. Chojnice2,98
Bagnogm. Chojnice2,26
Bagnogm. Chojnice0,45
Bagnogm. Chojnice0,25
Bagnogm. Chojnice0,38
Bagnogm. Chojnice0,25
Bagno z zarośniętym pastwiskiemgm. Chojnice6
z roślinnością chroniona  
Bagnogm. Chojnice2,36
Zakrzaczone pastwiskogm. Chojnice0,35
Bagnogm. Chojnice0,5
Bagnogm. Chojnice3,9
Bagnogm. Chojnice0,76
Bagnogm. Chojnice0,55
Bagnogm. Chojnice3,66
Pow. Zalana wodagm. Chojnice2,7
Bagnogm. Chojnice5,33
Bagnogm. Chojnice3,55
Pow. Zalana wodagm. Chojnice2,7
Bagnogm. Chojnice3,37
Bagnogm. Chojnice0,66
Bagnogm. Chojnice1,04
Bagnogm. Chojnice0,42
Bagnogm. Chojnice0,53
Zabagnione pastwisko śródleśnegm. Czersk1,28
Bagnogm. Czersk0,28
Bagnogm. Czersk1,02
Bagnogm. Czersk1,57
Bagnogm. Czersk0,57
Bagnogm. Czersk3,82
Bagnogm. Czersk2,37
Zabagnione pastwisko śródleśnegm. Czersk1,86
Zabagniona łąka śródleśnagm. Czersk1,83
Bagnogm. Czersk0,9
Bagnogm. Czersk5,84
Bagnogm. Czersk0,48
Zakrzaczone pastwiskogm.

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Edukacja ekologiczna na terenie powiatu realizowana jest w ramach działalności edukacyjnej i turystycznej Parku Narodowego "Bory Tucholskie" ( http://park.borytucholskie.info/ ) i Zaborskiego Parku Krajobrazowego ( http://www.zaborypark.eco.pl/ ), a także przy współpracy z Fundacją Ekologiczną Ziemi Chojnickiej i Zaborskiej.

Ścieżki edukacyjne

  •  Edukacja przyrodnicza w Parku Narodowym "Bory Tucholskie" prowadzona jest przez cały rok. Zajęcia odbywają się zarówno w terenie na ścieżkach dydaktycznych jak i w siedzibie Parku w Charzykowach, gdzie znajduje się sala wystawowo - dydaktyczna. Przystosowana jest ona do przyjmowania grup maksymalnie 25 osobowych. Wyposażona jest w: rzutnik, projektor audiowizualny, wizualizer, komputer, telewizor, wideo i mikroskop stereoskopowy. Park dysponuje również pomocami dydaktycznymi w postaci: laboratoriów do analizy prób wodnych i glebowych, mikroskopów, lup, kaset wideo, przeźroczy oraz foliogramów.
  • Park Narodowy "Bory Tucholskie" w ramach swojej działalności edukacyjnej i turystycznej oferuje zajęcia terenowe, laboratoryjne, praktyczne i teoretyczne z zakresu ekologii oraz ochrony przyrody i środowiska.

Najczęściej wybierane tematy to:

  • ochrona przyrody w Polsce,
  • biologia i rozpoznawanie wybranych gatunków i zespołów roślinnych
  • (np.: drzewa, krzewy, grzyby, porosty),
  • ekosystem lasu,
  • ekosystemy wodne,
  • typy limnologiczne jezior,
  • formy ukształtowania terenu,
  • zanieczyszczenie środowiska,
  • rady na odpady.
  • prelekcje ze slajdami nt. walorów przyrodniczych PNBT

Ścieżki dydaktyczne

  • I. Piła Młyn
  • II. Wokół jeziora lobeliowego Wielkie Gacno
  • III. Łąki Józefowskie
  • oraz jedną botaniczną, która znajduje się przy siedzibie Parku Narodowego "Bory Tucholskie".
  • Przeznaczone są one zarówno dla grup zorganizowanych dzieci i młodzieży z różnych typów szkół, jak i dla turystów indywidualnych, którzy żywo są zainteresowani przyrodą. Łączą one odpoczynek z poznawaniem tajników przyrody. Prowadzą przez najatrakcyjniejsze obszary Parku i umożliwiają zapoznanie się ze zróżnicowaniem florystyczno - faunistycznym obszaru, z najważniejszymi formami ochrony przyrody występującymi w PNBT oraz z różnymi typami genetycznymi i limnologicznymi jezior.
  •  Wszystkie ścieżki dydaktyczne oznakowane są w terenie kwadratami o boku 10 cm koloru białego z paskiem szerokości 3 cm koloru zielonego, czerwonego bądź niebieskiego. Nie ma wyznaczonych w terenie przystanków w postaci tablic. Dlatego też wskazane byłoby zaopatrzyć się w wydane do nich przewodniki. Dzięki temu nie przeoczy się interesujących obiektów.

Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna

  • Botaniczna ścieżka dydaktyczna
  • Mieści się ona przy siedzibie Parku Narodowego "Bory Tucholskie" w Charzykowach. Została założona z myślą o jej szerokim wykorzystaniu w edukacji przyrodniczej społeczeństwa zwłaszcza uczniów szkół podstawowych i średnich. Można na niej zobaczyć najbardziej charakterystyczne dla tego regionu gatunki roślin, które są łatwe do rozpoznania i stosunkowo najczęściej spotykane na szlakach turystycznych wiodących przez Park Narodowy. Rosną tu rośliny charakterystyczne dla: muraw piaskowych, wrzosowisk, wydm, łąk, torfowisk, zbiorników wodnych, lasów łęgowych, olsów, grądów, dąbrów, buczyn oraz borów.
  • W północnej części ogrodu planuje się wydzielić na podwyższeniu specjalny dział roślin dla osób niewidomych i niedowidzących, które zostaną oznakowane na etykietach pismem Braill’a. Gromadzone tu będą gatunki o specyficznej strukturze organów wegetatywnych (korowiny, pędów, liści), łatwe do rozpoznania na podstawie cech dających się określić przez dotyk oraz wyróżniające się niesamowitym zapachem kwiatów.

Edukacja ekologiczna w Zaborskim Parku Krajobrazowym

Ścieżka przyrodnicza "Dolina Rzeki Kulawy"

  • Ścieżka "Doliny rzeki Kulawy" położona jest w północno-wschodniej części Zaborskiego Parku Krajobrazowego, w pobliżu miejscowości Laska. Długość ścieżki wynosi ok. 3 km. Ścieżka zaczyna się w miejscowości Laska, natomiast kończy się przy północnym brzegu Jeziora Małe Głuche. Na ścieżce zlokalizowane jest 13 przystanków, które obejmują rzekę Kulawę płynącą w głębokiej dolinie wraz z przylegającymi łąkami oraz zboczami doliny porośniętymi borami sosnowymi. Rzeka Kulawa stanowiąca lewy dopływ Zbrzycy przepływa przez północno-zachodni obszar sandru Borów Tucholskich. Płynie z północy na południe doliną stanowiącą dno rynny subglacjalnej, wciętej miejscami na głębokość 30 m w osady sandru Brdy. Źródła Kulawy leżą na północ od Jeziora Duże Głuche na wysokości 136 m n.p.m., a jej ujście 14 m niżej, w odległości około 7 km na południe, niedaleko osady leśnej Laska.
  • Na trasie ścieżki można zaobserwować liczne gatunki roślin i zwierząt rzadkich i ginących. Ciekawostką jest nie użytkowana łąka, ze sprawnym systemem melioracyjnym oraz rabat brzozowy i stodoła będące pomnikami przyrody. Godna uwagi jest tzw. "Dolina Mnichów" - miejsce porośnięte starymi, kolumnowymi jałowcami. Celem powstania ścieżki było pokazanie unikatowego terenu i górskiego charakteru tej rzeki z bioróżnorodnością, która temu towarzyszy.

Ścieżka ornitologiczno-przyrodnicza "Kokoszka"

  • Ścieżka zlokalizowania jest w okolicach szosy Chociński Młyn - Swornegacie, w odległości około 2 km od Swornychgaci. Od strony Małych Swornychgaci do ścieżki dochodzimy szlakiem żółtym im. Józefa Bruskiego. Położona jest ona przy Jeziorze Długim i Karsińskim a jej długość wynosi 1,5 km. Nazwa ścieżki pochodzi od osady Kokoszka. Wzdłuż trasy znajduje się 9 tablic (w tym 7 tablic tematycznych). Tablice opisują kolejne typy siedlisk, występujące na ścieżce "Kokoszka" tj. ; rzeka, bagno, pas szuwarów, jezioro, pole, las, ekoton - strefa przejściowa. Każda z tablic krótko opisuje gatunki ptaków charakterystyczne dla danego siedliska. Wzdłuż ścieżki rozpościera się rozległy widok na oba jeziora. Przejście ścieżki stwarza możliwość zapoznania się z naturalnym środowiskiem życia ptaków i ma na celu pogłębienie wiadomości z zakresu ornitologii.

Ścieżka przyrodnicza lichenologiczno - kulturowa w Leśnie

  • Ścieżka znajduje się na terenie cmentarzyska z kurhanami, kręgami i wieńcami kamiennymi (efekt wierzeń, zwyczajów i obrzędów przebywających tutaj dawniej skandynawskich Gotów). Tutaj znajduje się unikalny w skali Pomorza i terenów przyległych 26-cio metrowej średnicy kurhan ze stelą (kamień o wys. 2 m) o cechach antropogenicznych (części twarzy). Zrekonstruowano tam także groby skrzynkowe (wczesna epoka żelaza). Na kamieniach i terenie cmentarzyska spotkać można szereg porostów.
  • Wycieczki z przewodnikiem

Turystyka w Parku Narodowym "Bory Tucholskie"

  • Szlaki rowerowe
  • Szlak niebieski BY-1 6001n (165 km) Bydgoszcz - Chojnice przez Bory Tucholskie
  • Niebieski szlak rowerowy zaczyna się w Bydgoszczy (0,0 km). Trasa dalej prowadzi poprzez Janowo, Koronowo, Nowy Jasiniec, Świekatowo, Bruchniewo, Klonowo, Szumiąca, Świt, Tucholę, Gołąbek, Woziwodę, Rytel, Mylof do Klosnowa. Stąd Czarną Drogą ruszamy do Parku Narodowego "Bory Tucholskie". Łączymy się z zielonym szlakiem pieszym Strugi Siedmiu Jezior, który tuż za mijanym po lewej stronie jeziorem lobeliowym Wielkie Gacno skręca w lewo. My jedziemy dalej prosto Czarną Drogą na północ. Przejeżdżamy mostek na strudze łączącej jeziora Płęsno i Główka. Przecinamy czerwony szlak pieszy im. Juliana Rydzkowskiego oraz ponownie szlak zielony. Łączymy się z czarnym Łącznikowym szlakiem pieszym. Obie trasy prowadzą razem do Drzewicza, gdzie rowerowy szlak skręca w lewo do Swornegaci, a stamtąd jedziemy do Chocińskiego Młyna. Ta niewielka osada leżąca przy drodze Konarzyny - Swornegacie - Brusy, jest pięknie położona nad rzeką Chociną, która wypływa z Gochów, a uchodzi do jeziora Karsińskiego. Gochy to południowo - zachodnia część Kaszub. W skład osady wchodzą m.in. budynek dawnego nadleśnictwa Chociński Młyn pochodzący z drugiej połowy XIX w. o cechach klasycystycznych oraz tartak wodny z 1750 r. Znajduje się tu również zabytkowa chata zbudowana w II połowie XIX w., przebudowana i odnawiana w 1926 i 1972 r. W Chocińskim Młynie skręcamy w lewo. Jedziemy do Małych Swornegaci i dalej poprzez Funkę, Bachorze oraz Charzykowy do Chojnic, gdzie kończymy naszą wycieczkę (165 km)
  • Szlak czarny BY-1 7001n (115 km) Tuchola - Bachorze
  • Naszą wycieczkę czarnym szlakiem rowerowym rozpoczynamy w Tucholi (0,0km). Stąd jedziemy poprzez Raciąż do Fojutowa, gdzie znajduje się XIX - wieczny akwedukt wzorowany na budowlach rzymskich. Umożliwia on skrzyżowanie się dwóch dróg wodnych. Wielki Kanał Brdy przepływa tutaj nad Czerską Strugą. Dalej trasa prowadzi poprzez Czersk i Gotelp do Odrów, gdzie mieści się rezerwat archeologiczny "Kręgi Kamienne" - cmentarzysko słowiańskie z I i II w n. e. Z Odrów jedziemy dalej na północ. Poprzez Miedzno, Karsin, Wiele, Lubnię, Leśno, Czapiewice, Brusy, Czyczkowy docieramy do Drzewicza.
  • Wjeżdżamy na teren Parku Narodowego "Bory Tucholskie". Początkowo szlak biegnie wraz z rowerowym szlakiem niebieskim oraz czarnym Łącznikowym pieszym a następnie odbija w prawo. Po prawej stronie mijamy jeziora: Wielkie Krzywce, Błotko, Małe Krzywce i dojeżdżamy do miejsca zwanego Starą Piłą. Teraz trasa prowadzi wraz z czerwonym szlakiem pieszym im. Juliana Rydzkowskiego do Bachorza, gdzie czarny szlak rowerowy się kończy (115 km).
  • Szlaki piesze

Przez teren Parku Narodowego "Bory Tucholskie" przebiegają cztery szlaki piesze o łącznej długości 45 km:

1. fragment czerwonego
"Szlaku kaszubskiego im. Juliana Rydzkowskiego"
(Bachorze - dąb "Bartuś" - Struga Siedmiu Jezior
od j. Płęsno do j. Ostrowite),

2. fragment niebieskiego "Szlaku Brdy"
(Małe Swornegacie - Owink - Swornegacie -
j. Witoczno i dalej wzdłuż Brdy)

3. fragment zielonego
(j. Małe i Wielkie Gacno - dąb "Bartuś" -
Struga Siedmiu Jezior od j. Płęsno do j. Ostrowite),

4. czarny
(Drzewicz - "Czarna Droga" - do skrzyżowania tras pieszych).

 Wycieczki, warsztaty, konkursy organizowane przez Zaborski Park Krajobrazowy

  • Wiosenny Tydzień Ekologiczny — park organizuje go wspólnie z Kaszubskim Liceum Ogólnokształcącym w Brusach od roku 2002, w czasie trwania tygodnia uczniowie szkół z terenu powiatu chojnickiego biorą udział w prelekcjach, wystawach, sprzątaniu miejsc zaśmieconych, konkursach oraz poznawaniu terenu ZPK, na zakończenie tygodnia w Brusach odbywa się finał — prezentacja referatów, test i piknik ekologiczny w Czernicy
  • Gminny Konkurs Ekologiczny — organizacja z Szkoła Podstawowa w Charzykowach
  • warsztaty ornitologiczno— przyrodnicze — są to zajęcia edukacyjne dla uczniów szkół podstawowych położonych na terenie parku, są to trzydniowe zajęcia prowadzone w oparciu o ścieżkę dydaktyczną "Kokoszka", poza tym uczniowie biorą udział w konkursie ornitologicznym, a zajęcia kończą się ogniskiem
  • warsztaty przyrodniczo— fotograficzne "Wiosenne spotkania z przyrodą w obiektywie i nie tylko ..."— warsztaty organizowane z Zespołem Szkół w Swornegacie, w zajęciach biorą udział uczniowie szkół podstawowych z gminy i miasta Chojnic, uczestnicy biorą udział w zajęciach terenowych prowadzonych przez pracowników ZPK, fotografują przyrodę, biorą udział w zajęciach dotyczących bezpieczeństwa i ekologii w sportach i rekreacji na wodzie; po zakończonych warsztatach odbywa się wystawa i konkurs fotograficzny; warsztaty mają na celu uwrażliwić dzieci i młodzież na piękno przyrody oraz rozbudzić pasje ochroniarską, poza tym mają one wykształcić umiejętności obserwowania i fotografowania przyrody;
  • Dzień Dziecka i Europejski Dzień Parków Narodowych — festyn ekologiczny organizowany przez: SP Charzykowy, Park Narodowy "Bory Tucholskie", Zaborski Park Krajobrazowy, Ochotniczą Straż Pożarną w Charzykowach, Komendę Powiatową Policji w Chojnicach, Fundację Ekologiczną Ziemi Chojnickiej i Zaborskiej
  • akcja "Sprzątanie świata —Polska — Clean Up the world"— każdego roku we wrześniu Zaborski Park Krajobrazowy zaprasza do tej akcji dzieci i młodzież ze szkół z miasta i gm. Brusy, miasta i gm. Chojnice, w akcji bierze udział ok. 4.000 uczniów, park rozdaje ok. 6.000 worków i 4.000 szt. rękawic, uczestnicy akcji sprzątają tereny leśne, najbliższe okolice swoich szkół, parki i deptaki w swoich miejscach zamieszkania
  • Jesienny Bieg Ekologiczny — bieg organizowany jest od roku 1993 wspólnie z Zespołem Szkół w Swornegacie, każdego roku uczestniczy w nim około 300 uczniów ze szkół podstawowych i gimnazjalnych z terenu gm. Chojnice, bieg ekologiczny to nie tylko zawody sportowe to także sprzątanie terenów leśnych, prelekcje na temat ekologii i wystawy przyrodnicze

Szlaki turystyczne piesze

  • Przez ziemię zaborską i chojnicką przebiega kilka szlaków turystycznych, dzięki którym bez błądzenia można dotrzeć do ciekawych i urokliwych zakątków tej części Borów Tucholskich.
  • Szlak zielony - BY 2061; Chojnice — Jarcewo — Klosnowo — Dębowa Góra — Małe Swornegacie — Chojniczki — Charzykowy (46 km).
  • Na trasie szlaku w miejscowości Jarcewo można podziwiać XIX wieczny zespół pałacowo - parkowy z wieloma pomnikowymi drzewami. Interesująca jest również pochodząca z początku XX wieku wyłuszczarnia szyszek w Klosnowie. Niezapomnianych wrażeń dostarczy zwiedzającym obcowanie z przyroda na szlaku Strugi Siedmiu Jezior (teren Parku Narodowego "Bory Tucholskie"), niewielkiej rzeczki łączącej siedem jezior rynnowych, uchodzącej do Jeziora Charzykowskiego, nieopodal Małych Swornychgaci, a także jeziora lobeliowe Małe i Wielkie Gacno.
  • Szlak niebieski - BY 2059n, "Szlak Zbrzycy"; Swornegacie — Zbrzyca — Kłonecznica — Laska — Widno — J. Babionek — Rolbik — Kaszuba — Leśno — Orlik — Lamk (33 km). 
  • Najciekawszym obiektem na szlaku jest rezerwat ornitologiczny "Jezioro Laska", zrekonstruowany starosłowiański piec chlebowy w Widnie oraz drewniany kościół w Leśnie z 1650 r.
  • Szlak zielony - BY 2056: Brusy — Zalesie — Leśno — Parzyn — Kruszyn — Kubianowo — Laska — Płęsno — Drzewicz (41 km).
  • Na trasie znajduje się tzw. "Dolina Mnichów" z okazałymi jałowcami, dąb szypułkowy o obwodzie 8,22 m i rezerwat przyrody "Jezioro Nawionek". Dalsza wędrówka ciągiem jezior rynnowych może dostarczyć wielu wspaniałych doznań nawet bardzo wyrafinowanemu turyście.
  • Szlak żółty - im. Józefa Bruskiego o długości 27 km rozpoczyna się w Charzykowach, na południowym krańcu jeziora, skąd prowadzi w kierunku osady Wolność, pięknym dębowo - bukowym lasem. Następnie opuszcza on granice Zaborskiego Parku Krajobrazowego i wraca na jego teren w okolicy miejscowości Babilon. Dalej podąża w kierunku Jeziora Duże Łowne, aż do mostu na Brdzie i Jeziora Charzykowskiego. Potem biegnie wzdłuż Jezior Długiego i Karsińskiego, by dotrzeć do starej kaszubskiej wsi Swornegacie.
  • Szlak niebieski - BY 202n "Szlak Brdy"; Bydgoszcz — Konarzyny (28 km). 
  • Jego fragment przebiega przez Zaborski Park Krajobrazowy i Park Narodowy "Bory Tucholskie" na trasie Mecikał — Drzewicz — Płęsno — Swornegacie do granic gminy Konarzyny. Najpiękniejsze odcinki szlaku to wiodą brzegami jezior Kosobudno i Dybrzk, gdzie podziwiać można okazałe pomnikowe świerki w otoczeniu sosnowego boru.
  • Szlak czarny 217 im. Jana Karnowskiego: długość szlaku 8 km. 
  • Szlak poświęcony jest pamięci J. Karnowskiego (1886 - 1939) pseud. "Wos Budzisz", pisarzowi młodo kaszubskiemu, badaczowi literatury kaszubskiej, działaczowi niepodległościowemu. Chojnicki oddział PTTK nosi imię J. Karnowskiego.
  • Przebieg szlaku: Charzykowy — centrum wsi MZK — Stanica Wodna PTTK z wypożyczalnią sprzętu wodnego (żółty 205 na Wzgórze Wolność 0,3 km) — kąpielisko strzeżone, przystanie żeglarskie (zima bojerowe) — promenada Ottona Weilandta, tj. wschodnim brzegiem J. Charzykowskiego (pawilony handlowe, hotele z restauracjami) — szosą Charzykowy - Bachorze MZK (2,5 km) — most na Jarcewskiej Strudze — Stary Młyn MZK (3,2 km) — wiaty (czerw. 201 z Funki do Jarcewa) — J. Niedzwiedż — Wzgórze Siedmiu Dróg (wiaty, pomnik św. Huberta postawiony przez J. Lukowicza w 1931 r. 5,5 km) — szlak czerw. 201 ze Starego Młyna do Jarcewa 7,5 km — most na Jarcewskiej Strudze — dawny cmentarz ewangielicki — Chojniczki MZK (8 km).
Szlaki turystyczne rowerowe
  • Trasy rowerowe - oznakowane:
  • Trasa po Borach Tucholskich - BY - 7001s , czarna, 113 km: Tuchola — Raciąż —Lutom — Woziwoda — Czersk — Odry — Karsin — Wiele — Leśno — Czapiewice — Drzewicz (od tego momentu aż do wsi Bachorze trasa przebiega przez Park Narodowy " Bory Tucholskie") — Bachorze — Chojnice lub alternatywnie ze wsi Leśno przez Kaszubę — Rolbik — Laskę— Śluzę do Swornychgaci i dalej przez Chociński Młyn do Bachorza.
  • Trasa BY - 6001n, niebieska, 166 km: Bydgoszcz — Koronowo — Serock — Świekatowo — Bysławek — Świt — Tuchola — Gołąbek — Woziwoda — Lutom — Rytel — Mylof — Klosnowo — Drzewicz — Swornegacie — Chociński Młyn — Bachorze — Charzykowy — Chojnice. Między Klosnowem a Drzewiczem trasa przebiega przez Park Narodowy "Bory Tucholskie"

Trasy rowerowe- nieoznakowane:

  • Trasa - ścieżka rowerowa : Brusy — Zalesie — Leśno — Kaszuba — Rolbik — Małe Chełmy — Czarnowo — Brusy. Długość ścieżki ok. 27 km.
  • Początek ścieżki rowerowej znajduje się przy przystanku autobusowym w centrum miasta w Brusach. Następnie kierujemy się na północ szlakiem zaborskim (zielonym) ku granicy Zaborskiego Parku Krajobrazowego i dalej do Leśna. W Brusach za osiedlem domków jednorodzinnych skręcamy w lewo i kierujemy się w stronę Zalesia. W Zalesiu polną drogą kierujemy się do Leśna. Na trasie po lewej stronie znajdują się wykopaliska archeologiczne - kurhany. Jadąc dalej w stronę wsi widzimy po tej samej stronie Jezioro Leśno Dolne. Dojeżdżając do szosy/mostu skręcamy w lewo, a następnie przed zabytkowym kościołem z okazałą wieżą stanowiącą malowniczy krajobraz kulturowo - przyrodniczy skręcamy w prawo. Za wsią skręcamy w lewo, polną drogą przez "Diablą Górę" docieramy do Kaszuby. Dalsza trasa ścieżki podąża szlakiem niebieskim rzeki Zbrzycy. Dojazd do miejscowości Rolbik obfituje rozległym krajobrazem z meandrującą rzeką Zbrzycą. W Rolbiku przekraczamy most i obieramy kierunek południowo - wschodni do Małych Chełmów. Drogą przez zwarte kompleksy leśne docieramy do Orlej Strugi - rozległe siedliska użytków zielonych. Po przyjeździe do Małych Chełmów skręcamy w lewo i drogą polną podążamy do Czarnowa. Przejeżdżamy przez wieś Czarnowo a następnie drogą przecinającą użytki zielone docieramy do Brus i kończymy ścieżkę przy szkole podstawowej.
  • Trasa - ścieżka rowerowa: Charzykowy Skarpa — Wzgórze Wolność— Wolność— Kopernica — Małe Swornegacie — Kokoszka — Swornegacie — Zbrzyca — Śluza Most — Laska — Widno — Asmus — Młynek — Drzewicz. Długość ścieżki około 45 km.
  • Początek trasy wycieczki rowerowej rozpoczynamy w Charzykowach, na pętli autobusowej przy skrzyżowaniu ulic Długiej i Turystycznej. Dalej kierujemy się ulicą Turystyczną (obok siedziby ZPK) na osiedle domków letniskowych "Zacisze". Następnie drogą gruntowo - piaszczystą opuszczamy to osiedle, pokonujemy wzniesienia terenu i docieramy do trasy Chojnice - Bytów (po prawej stronie znajduje się parking z punktem widokowym na Jez. Charzykowskie). Następnie cofamy się ok. 100 - 150 m, po czym skręcamy w prawo w żółty szlak, który prowadzi nas przez wzniesienia morenowe pokryte przeważnie lasami bukowymi. Wzniesienia morenowe osiągają swe maksimum na Górze Wolność (206 m n.p.m.). Dalszy ciąg trasy prowadzi drogą gruntową oraz tzw. betonówką, która dochodzi do szosy przy parkingu leśnym Wolność. Tutaj przecinamy szosę jedziemy wąwozem w pobliżu parkingu leśnego oraz obszarów źródliskowych. Wkrótce droga łączy się z tzw. żwirówka, którą udajemy się do Kopernicy. Tam przekraczamy most na rzece Czerwonce, wśród kompleksów leśnych dochodzimy do punktu widokowego w linii brzegowej Jez. Charzykowskiego, w pobliżu ujścia rzeki Brdy do jeziora. Od tego miejsca podróżujemy w górę rzeki i docieramy do rezerwatu "Małe Łowne". Drogą przy rzece docieramy do mostu i przechodzimy na drugą stronę Brdy. Po czym jedziemy żółtym szlakiem drogą leśną do szosy łączącej Małe Swornegacie z Chocińskim Młynem, po drodze mijając zachodnio - północna linię brzegowa J. Charzykowskiego. Na szosie skręcamy w lewo, a następnie w pierwsza leśną drogę po prawej stronie prowadząca do Kokoszki. Z Kokoszki jedziemy dalej żółtym szlakiem do Swornychgaci (po prawej stronie rozpościera się widok na Jezioro Karsińskie). Przed kościołem w Swornychgaciach skręcamy w lewo na tzw. "kozi most", przekraczamy go i kierujemy się na północ (w prawo). Po drodze mijamy stanice wodna PTTK przy Jeziorze Witoczno. Dalej kierujemy się na północ i docieramy do miejscowości Zbrzyca, położonej przy rzece o tej samej nazwie. Następnie jadąc wzdłuż rzeki docieramy do mostu położonego w sąsiedztwie osady Śluza. Po przejściu mostu udajemy się droga leśna do wsi Laska. W Lasce kierujemy się szosą do Widna, gdzie możemy obejrzeć starosłowiański piec chlebowy. W Widnie po przekroczeniu mostu na Zbrzycy skręcamy na prawo w drogę leśna i kierujemy się do rozwidlenia dróg nieopodal Jeziora Zmarłe. Od tego miejsca jedziemy w kierunku południowo - wschodnim szosa do Asmusa. Po przejechaniu ok. 2,5 km znajduje się "Rezerwat Piecki". Za wsią Asmus skręcamy w prawo w drogę leśną prowadzącą do Młynka. Z Młynka kierujemy się na południe szlakiem zielonym prowadzącym do szosy, która z kolei prowadzi do Drzewicza. Jedziemy w pobliżu wschodniej linii brzegowej Jeziora Małołąckiego i Łąckiego. Ścieżkę kończymy w Drzewiczu.

Szlaki turystyczne wodne

  • Brda
  • Dostępna do spływów kajakowych na długości 233 km. Szlak zaczyna się od Jeziora Głębokiego i wiedzie przez jeziora: Szczytno, Końskie, Krępskie, Charzykowskie, Długie, Karsińskie, Witoczno, Małołąckie, Łąckie, Dybrzk. Poniżej wsi Męcikał, koło leśniczówki Mylof, znajduje się tam zapora wodna. Minąwszy wieś Rytel, prowadzi przez Tucholski Park Krajobrazowy i dalej do Zalewu Koronowskiego i Bydgoszczy.

Zbrzyca

  • Długość szlaku wynosi 45 km. Trasa wiedzie jeziorami Równiny Charzykowskiej. Rozpoczyna się na Jeziorze Sarnowiczym Wielkim, prowadzi przez jeziora: Dywan, Somińskie, Kruszyńskie, Parzyn, Miłachowo, Laska, Książe, Parszczenica, Śluza i łączy sie z Brdą w J. Witoczno. Najciekawszy fragment szlaku znajduje się w okolicach mostu przy Jeziorze Śluza.
  • Godne polecenia sa także lokalne szlaki wodne, doskonale nadające się na wypady jednodniowe:
  • Szlak Chociny z miejscowości Zielona Huta do Swornychgaci.
  • Szlak Charzykowski z Charzyków, wzdłuż brzegów

Prelekcje

  • Wydawnictwa:
    • Kwartalnik "Chrobotek" - "Chrobotek" to kwartalnik redagowany przez pracowników Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Na łamach gazetki ukazują się artykuły o faunie i florze żyjącej na terenie parku. Opisujemy zadania wykonywane przez pracowników parku. Stałymi elementami kwartalnika są ciekawostki, aktualności z działalności edukacyjnej parku oraz prezentacja ciekawych osobowości naszego regionu.
    • "Zielony goniec" - czasopismo
    • Burda Beata, Grzempa Mariusz: Park Narodowy "Bory Tucholskie"; Oficyna Wydawnicza "MULICO"; Warszawa 2000;
    • Park Narodowy "Bory Tucholskie"; Akademicka Wytwórnia Filmowa; Gdańsk 2001;
    • Kochanowska Magdalena, Szopińska Ewa, Błoniarz Wojciech: Łąki Józefowskie - czerwona ścieżka dydaktyczna; Wydawca PNBT; Charzykowy 2002,
    • Grabowska Beata: Piła Młyn- niebieska ścieżka dydaktyczna; Wydawca PNBT; Charzykowy 2002;
    • Grzempa Mariusz: Wokół jeziora lobeliowego Wielkie Gacno- zielona ścieżka dydaktyczna; Wydawca PNBT; Charzykowy 2002;
    • Kochanowska Magdalena: Park Narodowy "Bory Tucholskie" - szlakiem jezior; Wydawca PNBT; Charzykowy 2002;
    • Grzempa Mariusz, Grabowska Beata: Park Narodowy "Bory Tucholskie" i okolice- przewodnik turystyczny; Wydawca PNBT; Charzykowy 2002;
    • Poznaj Park Narodowy - cykl 15 broszur Jest to cykl broszur poświęconych przyrodzie Parku, szczególnie polecany dla dzieci i młodzieży. Znaleźć tu można wiele informacji o: ważkach, pszczołach, nietoperzach, ptakach drapieżnych, wodno-błotnych, sowach, roślinach owadożernych, grzybach, porostach, roślinach chronionych itp.
    • Józef Banaszak - Świat owadów - parku narodowego "Bory Tucholskie" Opracowanie jest przewodnikiem po barwnym i bogatym świecie owadów, które spotyka się podczas wędrówek po PNBT;
    • Ludwik Lipnicki - Porosty Borów Tucholskich
    • Leśno perełka zaborskiej krainy, 2002 rok
    • Nietoperze Zaborskiego Parku Krajobrazowego, 2002 rok
    • Sowy Zaborskiego Parku Krajobrazowego, 2002 rok
    • Jeziora Zaborskiego Parku Krajobrazowego, 2002 rok
    • Zaborski Park Krajobrazowy piece chlebowe, 2003 rok
    • Zaborski Park Krajobrazowy informator, 2003 rok
    • Centrum Ornitologiczno-Przyrodnicze "Kokoszka", 2003 rok

 

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • prace przygotowawcze do powołania nowych rezerwatów przyrody w Zaborskim Parku Krajobrazowym

Powiat Człuchowski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy - nie występuje

Rezerwat przyrody

  • "Osiedle Kormoranów" gm. Przechlewo 20,46 ha
  • "Cisy w Czarnem" gm. Rzeczenica 26,29 ha
  • "Międzybórz" gm. Rzeczenica 1,63 ha
  • "Bocheńskie Błoto" gm. Rzeczenica 15,68 ha
  • "Jezioro Sporackie" gm. Człuchów 11,36 ha.
  • "Jezioro Krasne" gm. Przechlewo 28,00 ha
  • "Jezioro Bardze Małe" gm. Człuchów 7,37 ha
  • "Jezioro Cęgi Małe" gm. Koczała 4,06 ha
  • "Bagnisko Niedźwiady" gm. Przechlewo 47,54 ha
  • "Miłachowo" gm. Debrzno 3,70 ha
  • "Przytoń" gm. Przechlewo 19,57 ha
  • "Sosny" gm. Człuchów 1,49 ha
  • "Dolina Gwdy" gm. Czarne 428,20 ha
    • "Osiedle Kormoranów" utworzony dla ochrony miejsc lęgowych kormorana czarnego i czapli siwej
    • "Cisy w Czarnem" -rezerwat leśny obejmujący jedno z najbogatszych stanowisk cisa w Polsce
    • "Międzybórz"- rezerwat leśny chroniący fragment lasu mieszanego o pierwotnym charakterze
    • "Bocheńskie Błoto"- rezerwat torfowiskowy obejmujący torfowisko przejściowe z charakterystycznymi zespołami roślin bagiennych stanowiące ostoję ptactwa wodno-błotnego.
    • "Jezioro Sporackie" -rezerwat florystyczny obejmujący jezioro lobeliowe oraz fragment torfowiska przejściowego.
    • "Jezioro Krasne" - rezerwat florystyczny chroniący stanowiska rzadkich roślin związanych z biocenozą jeziora lobeliowego.
    • "Jezioro Bardze Małe"-rezerwat wodny chroniący jezioro lobeliowe.
    • "Jezioro Cęgi Małe" -rezerwat wodny obejmujący jezioro dystroficzne z przylegającym torfowiskiem przejściowym.
    • "Bagnisko Niedźwiady" - rezerwat leśny utworzony dla ochrony torfowiska przejściowego i boru bagiennego.
    • "Miłachowo" - rezerwat florystyczny utworzony dla ochrony muraw i zarośli kserotermicznych z rzadkimi roślinami ciepłolubnymi osiągającymi tu północna granicę zasięgu.
    • "Przytoń" - rezerwat leśny obejmujący fragment charakterystycznego dla terenów morenowych lasu mieszanego z udziałem buka, położony nad przełomowym odcinkiem Brdy.
    • "Sosny" -rezerwat leśny chroniący fragment lasu mieszanego z sosnami pomnikowych rozmiarów.
    • "Dolina Gwdy" - rezerwat krajobrazowy obejmujący fragmenty dolin Gwdy i Czernicy zachowane w stanie zbliżonym do naturalnego.

Park krajobrazowy - nie występuje

Obszary chronionego krajobrazu

  • "Okolice Jezior Krępsko i Szczytno" o pow. 12 428 ha, na terenie powiatu człuchowskiego 11 578 ha
  • "Zespół Jezior Człuchowskich" o pow. 1 108 ha, w całości na terenie powiatu człuchowskiego
  • "Źródliskowy obszar Brdy i Wieprzy na wschód od Miastka" o pow. 11 776 ha, na terenie powiatu człuchowskiego l 500 ha (okolice Pietrzykowa)
  • "Fragment Borów Tucholskich" o pow. 16 632 ha, na terenie powiatu człuchowskiego 550 ha (okolice Jez. Lipczyno)
  • "Obszar Chronionego Krajobrazu na południowy wschód od Jeziora Bielsko" o pow. 388 ha
  • "Dolina rzeki Debrzynki" o pow. 1 745 ha w tym 1 007 ha na terenie powiatu człuchowskiego.

          Główne walory przyrodnicze - brak danych

  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • 52 -okazy drzew
    • 5 -głazy narzutowe
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - brak
  • Użytki ekologiczne
    • "Źródlisko rz. Ruda" , Koczała, część działki nr 499 o pow. 2,82 ha
    • Półwysep "Dymin", Koczała, działka nr 576/1 o pow. 1,06 ha
    • "Mokradła nad Jeziorem Łazienkowskim" , Człuchów, część działek nr 12/2-21/2 i 12/2-19, obręb 64, o pow. 6,41 ha
    • las, Koczała, leśnictwo Niesiłowo, oddział 16 p, o pow. 0,85 ha
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne

Na terenie nadleśnictw urządzone są ścieżki dydaktyczne:

  • na obszarze Nadleśnictwa Niedźwiady w Przechlewie 4 ścieżki edukacyjne rowerowe: do Zawady i nad jezioro Szczytno, do Imielna i nad jezioro Gwiazda, do Przechlewka i nad jezioro Krasne, wokół jeziora Lipczyno
  • na obszarze Nadleśnictwa Czarne Człuchowskie na terenie obrębu Międzybórz, w leśnictwie Sarniak 1 ścieżka dydaktyczna
  • na obszarze Nadleśnictwa Człuchów 1 ścieżka dydaktyczna.
  • Wycieczki z przewodnikiem - brak danych
  • Prelekcje - brak
  • Wydawnictwa - brak
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak danych

Powiat Gdański

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy: nie występuje

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa: Dolina Kłodawy,
    • Lokalizacja: gmina Trąbki Wielkie
    • Wielkość: 14,36 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      obszar rezerwatu obejmuje fragment doliny rzeki Kłodawy, silnie wciętej w wysoczyznę morenową ( ok. 20 m) zbocza doliny są strome i są one miejscem występowania licznych obszarów źródliskowych
  • Nazwa: Wyspa na jeziorze Przywidz
    • Lokalizacja: Przywidz
    • Wielkość: 4,55 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      200 - letni drzewostam bukowy z domieszką lipy i innych drzew liściastych
  • Nazwa: Jar Reknicy
    • Lokalizacja: gmina Kolbudy
    • Główne walory przyrodnicze:
      przełomowy odcinek doliny rzecznej z licznymi okazami pomnikowych drzew i cennych gatunków roślin zielnych
  • Nazwa: Bursztynowa Góra
    • Lokalizacja: gmina Kolbudy
    • Główne walory przyrodnicze:
      Wyrobiska dawnej kopalni bursztynu

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa: OCHK Żuław Gdańskich
    • Lokalizacja: gmina Cedry, Suchy Dąb, Pruszcz Gd.
    • Wielkość: pow. całk. 30 092 km2 (27 500 na terenie powiatu)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obszar ten obejmuje równinę deltową Wisły ze skomplikowanym systemem hydrograficznym (polderowo-grawitacyjnym). Obszar charakteryzuje się dominacją użytków zielonych i pól uprawnych.
  • Nazwa: Przywidzki OCHK, obejmuje:
    • Lokalizacja: gmina Przywidz
    • Wielkość: całk. pow. 10 888 ha (8 900 ha na terenie powiatu)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Urozmaicone ukształtowanie terenu, duży powierzchniowy udział lasow i znaczna jeziorność
  • Nazwa: OCHK Doliny Raduni
    • Lokalizacja: Kolbudy, Pruszcz Gdański, całk.
    • Wielkość: Pow. 3 340 ha (1 450 ha na terenie powiatu)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Złożona struktura goemorfologiczna tworzona przez baseny i przełomy rzeczne
  • Nazwa: Otomiński OCHK,
    • Lokalizacja: gmina Kolbudy,
    • Wielkość: pow. 2 072 ha (1 400 w granicach powiatu)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Urozmaicony krajobraz okolic jeziora Otomińskiego

Pomniki przyrody:

  • Na terenie powiatu znajduje się 75 pomników przyrody, z czego: 48 pojedynczych drzew, 18 grup drzew, 2 aleje, 7 głazów narzutowych.
  • Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe: brak
  • Użytki ekologiczne:

Powołane Uchwałami Rady Gminy:

  • "Park Wiejski" w miejscowości Jankowo
  • "Sarnia Góra" w Kolbudach
     
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Szkolny Park w Kłodawie - wycieczki, prelekcje
     
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak danych

Powiat Kartuski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy - nie występuje

Rezerwaty przyrody

  • Nazwa: Stare Modrzewie
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 4,85
    • główne walory przyrodnicze: Stanowisko modrzewia europejskiego w wieku ok. 200 lat na siedlisku kwaśnej buczyny i grądu
  • Nazwa: Zamkowa Góra
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 8,88
    • główne walory przyrodnicze: Kwaśna i żyzna buczyna pomorska z ok. 250 - letnim drzewostanem na szczycie i zboczach wzgórza morenowego
  • Nazwa: Kurze Grzędy
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 170,7
    • główne walory przyrodnicze: Bór bagienny i lasy dębowo - bukowe, stanowiska szeregu rzadkich i chronionych roślin naczyniowych i zarodnikowych
  • Nazwa: Jezioro Turzycowe
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 11,39
    • główne walory przyrodnicze: Rezerwat utworzony dla ochrony stanowiska turzycy skąpokwiatowej, które zaniknęło pomimo utworzenia rezerwatu. Jeziorko dystroficzne otoczone płem torfowiskowym z fragmentami boru bagiennego i brzeziny bagiennej.
  • Nazwa: Staniszewskie Błoto
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 130,41
    • główne walory przyrodnicze: Leśne i fragmenty nieleśnych zbiorowisk roślinnych na glebach torfowych ( bór bagienny, brzezina bagienna, fragmenty torfowisk przejściowych.) Jedna z największych w województwie populacji widłaka jałowcowatego, stanowisko szeregu innych rzadkich i chronionych roślin naczyniowych i zarodnikowych - wrzościa bagiennego.
  • Nazwa: Leśne Oczko
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 31,66
    • główne walory przyrodnicze: Jeziorko dystroficzne otoczone mozaiką zbiorowisk torfowiskowych o strefowym układzie. Stanowisko kilku gatunków chronionych roślin naczyniowych.
  • Nazwa: Żurawie Błoto
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 109,13
    • główne walory przyrodnicze: Zespół torfowisk przejściowych i zbiorników dystroficznych. Fragmenty lasów dębowo - bukowych otaczających układy torfowiskowe. Stanowisko kilku gatunków chronionych roślin naczyniowych, ostoja ptaków wodno - błotnych.
  • Nazwa: Jezioro Lubygość
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 70,85
    • główne walory przyrodnicze: Rynna jez. dystroficznego otoczona kwaśną buczyną o ok. 200 - letnim drzewostanie. Stanowiska rzadkich i chronionych gatunków rośln i owadów.
  • Nazwa: Lechicka Szczelina
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 41,32
    • główne walory przyrodnicze: Zalesione brzegi Jez. Kocenko. Dobrze zachowane fragmenty żyznej i kwaśnej buczyny pomorskiej. Nasadzenia gatunków obcych geograficznie, np. Daglezji i pierścienice.
  • Nazwa: Staniszewskie Zdroje
    • lokalizacja: gm. Kartuzy
    • wielkość [ha]: 37,2
    • główne walory przyrodnicze: Strome zbocza górnego odcinka dol. Łeby z licznymi, bardzo dobrze zachowanymi żródliskami. Silna mozaika leśnych zbiorowisk roślinnych - buczyn, grądu, łęgów, w tym także łęgu podgórskiegu. Bardzo łagodna i zróżnicowana flora roślin naczyniowych.
  • Nazwa: Jar Rzeki Raduni
    • lokalizacja: gm. Somonino
    • wielkość [ha]: 84,24
    • główne walory przyrodnicze: Zbiorowiska grądów i łęgów olszowych oraz buczyn. Bardzo bogata flora roślin naczyniowych z licznymi gatunkami rzadkimi i chronionymi. Bogate skupienie gatunków o podgórskim charakterze zasięgu.
  • Nazwa: Ostrzycki Las
    • lokalizacja: gm. Stężyca
    • wielkość [ha]: 55,13
    • główne walory przyrodnicze: Zbiorowiska żyznej i kwaśnej buczyny na wapiennej. Bardzo bogata flora roślin naczyniwych, liczne gatunki storczyków, w tym najbogatsze stanowisko obuwika w regionie i stanowisko storzana bezlistnego.
  • Nazwa: Szczyt Wieżyca
    • lokalizacja: gm. Stężyca
    • wielkość [ha]: 33,59
    • główne walory przyrodnicze: Najwyższe wzniesienie niżu polskiego z ok. 150 - letnim drzewostanem bukowym na siedliskach kwaśnej i żyznej buczyny pomorskiej. Fragmenty lasów dębowo - bukowych.

Park krajobrazowy

  • Nazwa: Kaszubski Park Krajobrazowy
    • lokalizacja: powiat kartuski
    • wielkość [ha]: 30,985
    • główne walory przyrodnicze: Centralna część Poj. Kaszubskiego o bardzo urozmaiconej rzeźbie terenu z obecnością wysokich wzgórz morenowych (Wieżyca 328,6 m npm), rynien jeziornych, dolin rzecznych, fragmentów pól sandrowych. Silnie rozbudowana sieć hydrograficzna ze źródliskowymi odcinkami wielu rzek, np. Łeba, Radunia i szeregiem jezior o skomplikowanej linii brzegowej i znacznej głębokości, w tym także jezior lobeliowych. Fragmenty bardzo wartościowej roślinności leśnej i nieleśnej.

Obszary chronionego krajobrazu

  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Raduni
    • Lokalizacja: Dno i zbocza doliny rzeki Raduni i sąsiadujące z osią doliny tereny leśne i rolne na terenie gm. Żukowo i Somonino
    • Wielkość [km2]: 33,4
    • Walory przyrodnicze: dolina rzeki z licznymi basenami i przełomami, z dobrze zachowanym strefowym układem zbiorowisk roślinnych
  • Nazwa: Kartuski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: Gminy: Kartuzy, Somonino, Kolbudy i Żukowo, na terenie Nadleśnictwa Kartuzy
    • Wielkość [km2]: 68,8
    • Walory przyrodnicze: obszar w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego o młodoglacjalnej rzeźbie z licznymi jeziorami, w tym jeziora lobeliowe
  • Nazwa: Obszar Otomiński Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: Leży na terenie Gdańska i gminy Kolbudy, w Nadleśnictwie Kolbudy
    • Wielkość [km2]: 20,72
    • Walory przyrodnicze: dość silnie przekształcony kompleks leśny z dominacją buczyn i lasów dębowo - bukowych oraz jezioro Otominskie
  • Nazwa: Przywidzki Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: Leży w gminach: Kolbudy, Przywidz i Nowa Karczma, Żukowo na terenie Nadleśnictwa Kolbudy i Kościerzyna
    • Wielkość [km2]: 7,06
    • Walory przyrodnicze: obszar o silnie urozmaiconej rzeźbie terenu z rynnami jeziornymi, wzgórzami morenowymi i licznymi jeziorami
  • Nazwa: Gowidliński Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: Leży na terenie gminy Sierakowice i Sulęczyno
    • Wielkość [km2]: 135,49
    • Walory przyrodnicze: obszar o młodoglacjalnym krajobrazie wzgórz morenowych i rozległych równin sandrowych.
  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • Pomniki przyrody ożywionej, pojedyncze, - ilość: 82
    • Pomniki przyrody stanowiące grupy drzew: łącznie - 15
    • Pomniki przyrody nieożywionej, łączna ilość: - 16
    • głaz - 13
    • grupa głazów - 3 sztuki
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe

Wyznacza się w celu ochrony zachowania ciągłości przestrzennej struktur przyrodniczo-krajobrazowych o szczególnym znaczeniu dla funkcjonowania przyrody Kaszubskiego Parku i dla identyfikacji jego specyfiki krajobrazowej, w tym rewaloryzacja i ochrona krajobrazu rynien jeziornych, obejmujących różnorodne struktury przyrodnicze oraz walory kulturowe, ochronę lęgowisk ptaków wodno-błotnych, oraz przywrócenie ładu przestrzennego zdewastowanego krajobrazu osadniczo-rekreacyjnego wyjątkowo cennych fragmentów krajobrazu naturalnego, dla zachowania jego wartości estetycznych.

  • Rynna Potęgowska
  • Rynna Kamienicka
  • Dolina Łeby w KP
  • Rynna Mirachowska
  • Obniżenie Chmieleński
  • Rynna Brodnicko - Kartuska
  • Rynna Dąbrowsko - Ostrzycka

Użytki ekologiczne - nie występują

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • Wokół Jeziora Cichego w Kartuzach
  • Na szczyt Wieżyca w Szymbarku
  • Nad Jeziorem Lubygość w Mirachowie

Wycieczki z przewodnikiem - podano w części "Edukacja ekologiczna"

Prelekcje - podano w części "Edukacja ekologiczna"

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • brak

Powiat Kościerski

Formy ochrony przyrody

Rezerwaty przyrody:

  • Strzelnica
    • Lokalizacja: Miasto Kościerzyna
    • Wielkość: 3,6 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat leśny. Chroni fragment lasu mieszanego (liściasto - iglastego) o cechach naturalnych ze skupieniami pomnikowych dębów z okazałymi bukami, sosnami i innymi drzewami. Występujące tu drzewostany, w przewadze dwupiętrowe, budują oba rodzime dęby w wieku 120 - 210 lat, rzadziej młodsze, a także zróżnicowany wiekowo buk, którego najstarsze osobniki osiągają około 180 lat oraz posadzona tu w przeszłości 180-letnia sosna. Skład drzewostanów wzbogacają kilkudziesięcioletnie osobniki grabu, brzozy brodawkowatej, rzadziej innych gatunków.
 
  • Czapliniec we Wierzysku
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna
    • Wielkość: 10,5 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat ptasi. Chroni kolonię czapli siwej nad jeziorem Książe. Kolonia lęgowa czapli we Wierzysku należy do nielicznych starych czaplińców w Polsce, które posiadają cenne dane o liczbie gniazdujących ptaków w okresie ostatnich 100 lat. Obejmuje również fragment boru mieszanego i kwaśnej buczyny w wieku ok. 200 lat. Obecność starodrzewów sprawia, że zespół ptaków rezerwatu charakteryzuje się znacznym udziałem dziuplaków z dzięciołem czarnym i gołębiem siniakiem włącznie.
 
  • Orle nad Jeziorem Dużym
    • Lokalizacja: Gmina Liniewo
    • Wielkość: 1,7 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat leśny chroniący grupę 200-letnich dębów na siedlisku grądu nad brzegiem jeziora Dużego. Dęby w wieku około 250 lat, a niektóre i starsze są zdrowe i powinny zachować się wiele lat.
 
  • Brzęczek
    • Lokalizacja: Gmina Liniewo
    • Wielkość: 17,3 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat leśny. Obejmuje ochroną zbiorowiska żyznej i kwaśnej buczyny pomorskiej z okazałym 150-letnim drzewostanem. Są tu stanowiska rzadkich i chronionych roślin naczyniowych. Las bukowy w rezerwacie, szczególnie płaty żyznej buczyny są jednymi z najlepiej zachowanych fragmentów tego zbiorowiska w skali województwa pomorskiego.

 

  • Krwawe Doły
    • Lokalizacja: Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 13,0 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat leśny, obejmujący fragment boru świeżego z około 130-letnim drzewostanem i licznymi drzewami o wymiarach pomnikowych. Jest to miejsce występowania szeregu rzadkich gatunków chronionych porostów. W rezerwacie stwierdzono występowanie ok. 21 gatunków roślin naczyniowych, 12 gatunków mszaków i aż 48 gatunków porostów. Wśród porostów aż 18 taksonów objętych jest ścisłą ochroną prawną, z czego 5 jest rodzaju chrobotka, 3 brodaczki, 3 płucnice, 2 płaskotki oraz po 1 mąkliku, mąkli, pustułce, różyczce i włostce. W runie często spotkać można śmiałka pogiętego, wrzos, borówkę czarną, młode siewki sosny.
Parki krajobrazowe:
  • Wdzydzki Park Krajobrazowy 
    • Lokalizacja: Gmina Dziemiany, Gmina Karsin, Gmina Kościerzyna, Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 17 857 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Wdzydzki Park Krajobrazowy (WPK) obejmuje północną część Borów Tucholskich z zespołem rynnowych jezior wdzydzkich, uformowanych w kształcie krzyża. Są to jeziora: Wdzydze, Jelenie, Radolne i Gołuń.  Otaczają je zespoły leśne wraz z ponad 160 jeziorami i oczkami wodnymi. Centralną część parku stanowi jezioro Wdzydze połączone z rzeką Wdą. Obfitość lasów i jezior powiązanych z Wdą i jej dopływami, urozmaicona rzeźba terenu, a także niskie zaludnienie decydują o dużych walorach rekreacyjno-turystycznych tego terenu. Zespół jezior wdzydzkich jest jedynym zbiornikiem w Polsce z endemiczną odmianą troci jeziornej, zwanej wdzydzką, która na tarło udaje się do Wdy i Trzebiochy. Lasy zajmują ok. 60% powierzchni parku. Przeważają siedliska boru suchego i boru świeżego. Dominującym gatunkiem jest sosna porastająca ok. 90% powierzchni leśnej, a nieliczną domieszkę stanowi dąb i buk, głównie na obrzeżach rzek i jezior. Florę WPK stanowi ponad 600 gatunków roślin naczyniowych, w tym liczne objęte ochroną gatunkową, m.in. storczyki: krwisty, szerokolistny i plamisty; rosiczki, lobelia jeziorna i poryblin jeziorny, widłaki i liczne porosty. Faunę parku stanowią m.in. bóbr, wydra, wiele ptaków m.in. orzeł bielik, dudek, puchacz, sowa uszata, myszołów i tracz długodzioby. Odnotowano gniazdowanie 121 gatunków ptaków. Do gatunków ptaków zagrożonych w Europie i w Polsce należy 39 gatunków ptaków występujących na terenie WPK : bąk, bocian biały, cyraneczka, cyranka, gągoł, szlachar, nurogęś, bielik, błotniak stawowy, jastrząb, krogulec, kuropatwa, derkacz, kropiatka, kokoszka, żuraw, samotnik, piskliwiec, turkawka, puchacz, włochatka, lelek, zimorodek, dudek, krętogłów, dzięcioł zielony, lerka, skowronek, brzegówka, dymówka, świergotek polny, pluszcz, droździk, wójcik, muchołówka szara i mała, gąsiorek, kruk. Na terenie parku zanotowano ponadto wystepowanie następujących gatunków płazów: traszka zwyczajna i grzebieniasta, kumak nizinny, ropucha szara i zielona, żaba jeziorkowa, żaba wodna, żaba śmieszka, żaba moczarowa, żaba trawna.
      Wykaz gadów na terenie parku: jaszczurka zwinka i żyworodna, padalec, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata.
      Wykaz ssaków zamieszkujących tereny parku: jeż wschodni, kret, ryjówka aksamitna i malutka, rzęsorek rzeczek i mniejszy, mroczek późny, karlik malutki i większy, borowiec wielki, gacek wielkouch, dziki królik, zając szarak, wiewiórka, bóbr europejski, piżmak, nornica ruda, karczownik ziemnowodny, polnik północny, bury i zwyczajny, mysz domowa, szczur wędrowny, badylarka, mysz polna, mysz zaroślowa, mysz leśna, lis, borsuk, wydra, kuna leśna i domowa, łasica, tchórz, norka amerykańska, łasica, dzik, sarna i jeleń europejski. Następną grupą zwierząt na terenie parku są zwierzęta wodne objęte gospodarką rybacką. Na jego terenie występuje 35 gatunków ryb, w tym troć jeziorowa. Te 35 gatunków reprezentuje 12 rodzin. Oprócz tego z minogowatych występuje minóg strumieniowy. W obiektach hodowlanych pojawiły się 2 nowe gatunki - pstrąg tęczowy i jesiotr syberyjski. Pstrąg tęczowy występuje obecnie już w rzece. Z gatunków introdukowanych występują ponadto amur biały, tołpyga biała, karp, karaś srebrzysty i peluga. Z tych gatunków jedynie dwa ostatnie rozmnażają się w warunkach naturalnych. Wśród gatunków pospolitych istnieje znaczna grupa gatunków użytkowych, eksploatowanych gospodarczo oraz grupa gatunków nieużytkowych, o których liczebności można sądzić jedynie z wywiadów z rybakami, brak jest natomiast danych bardziej szczegółowych. Teren parku zamieszkują również raki szlachetne i błotne oraz raki pręgowane. Gatunki chronione ryb i minogów są dość licznie reprezentowane w faunie parku. Lista tych pierwszych zawiera 6 gatunków, z minogów występuje tu jedynie minóg strumieniowy. Najbardziej interesującym gatunkiem w ichtiofaunie parku jest troć jeziorowa. Jej liczebność osiągnęła maksimum w latach sześćdziesiątych po wprowadzeniu ochrony i intensywnego zarybiania. Po tym okresie wskutek braku zainteresowania tym gatunkiem, jej liczebność uległa znacznemu obniżeniu.
      Do gatunków ryb i minogów chronionych występujących na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego zalicza się następujące gatunki: różanka, koza, strzebla błotna, minóg strumieniowy, strzebla potokowa, śliz, piskorz.
      Gatunki użytkowe rzadkie i pospolite: troć jeziorowa, węgorz, sielawa, okoń, szczupak, płoć, wzdręga, leszcz, krąp, lin, karaś, miętus, sieja, sandacz, pstrąg potokowy.
      Gatunki nieużytkowe rzadkie i pospolite: ukleja, kiełb, ciernik, jazgarz, słonecznica.
      Gatunki introdukowane: peluga, amur biały, karaś srebrzysty, karp, tołpyga biała, pstrąg tęczowy, jesiotr syberyjski.
Otulina Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego
    • Lokalizacja: Gmina Dziemiany, Gmina Karsin, Gmina Kościerzyna, Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 15 208 ha
Kaszubski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Nowa Karczma
    • Wielkość: 192 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Kaszubski Park Krajobrazowy (KPK) położony jest w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego. Środowisko przyrodnicze KPK reprezentuje zestaw cech typowych dla obszarów młodoglacjalnych, do których należą genetycznie i morfometrycznie urozmaicone rzeźby terenu, połączone z dużą różnorodnością zbiorowisk roślinnych. Stanowi obszar łąk i szuwarów oraz zbiorowisk torfowiskowych z szeregiem rzadkich i chronionych gatunków roślin oraz drzewostany sosnowe.
Obszary chronionego krajobrazu (OChK) :

OChK Borów Tucholskich

    • Lokalizacja: Gmina Karsin, Gmina Kościerzyna, Gmina Stara Kiszewa (pd. -wsch. część powiatu)
    • Wielkość: 13 481 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obejmuje równiny sandrowe urozmaicone jeziorami wytopiskowymi i rynnowymi. Oś hydrograficzną obszaru stanowi Wda, płynąca wąską doliną, silnie meandrującą, tworzącą piaszczyste łachy i bystrza. Wśród lasów przeważają bory mieszane i świeże. Licznie występują torfowiska. Obszar ten obejmuje m.in. jeziora: Drzęczno, Wygonin, Długie, Grzybno, Prusionki Małe, Prusionki Duże, Wyspa, Białe Błoto i inne oraz rzekę Wdę i Kanał Wdy.
OChK Doliny Wierzycy
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Liniewo, Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 6 602 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Obejmuje środkowy odcinek doliny z licznymi starorzeczami i dopływami Wierzycy łączącymi szereg jezior. Znajdują się tu fragmenty kompleksów leśnych oraz wartościowa roślinność nieleśna na dnie doliny i jej zboczach. Dolina Wierzycy obejmuje obszar rzeki Wierzycy od granicy drogi we wsi Sarnowy na Wielki Podleś poprzez jezioro Zagnanie, aż do granic powiatu za wsią Górne Maliki. Ponadto OChK Doliny Wierzycy obejmuje swym zasięgiem na terenie powiatu następujące jeziora: Zagnanie, Przywłóczno, Czerwonko, Kozielnia, Krąg, Czyżoń i Wielkie.
OChK Doliny Wietcisy
    • Lokalizacja: Gmina Liniewo, Gmina Nowa Karczma
    • Wielkość: 2 552 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Obszar stanowi głęboko wciętą dolinę meandrującej Wietcisy. Na wierzchowinie kompleksy leśne oraz nieźle zachowane zbiorowiska łąkowe i ziołoroślowe na dnie doliny. Na terenie powiatu kościerskiego obejmuje swym zasięgiem obszar rzeki Wietcisy od granic drogi Nowa Karczma - Szumleś Szlachecki w kierunku wsi Lubieszyn, aż do granic powiatu za wsią Stary Wiec.
Gowidliński OChK
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Lipusz (pn.-zach. część powiatu)
    • Wielkość: 1 187 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obszar o młodoglacjalnym krajobrazie wzgórz morenowych i rozległych równin sandrowych. Wśród lasów przeważają bory mieszane i świeże. Obejmuje jezioro Gostomskie i część rzeki Borowa.
Lipuski OChK
    • Lokalizacja: Gmina Dziemiany, Gmina Kościerzyna, Gmina Lipusz
    • Wielkość: 17 148 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obejmuje obszar zalesionych równin sandrowych z licznymi jeziorami rynnowymi (wytopiskowymi, porośnięte borami mieszanymi z enklawami buczyn i lasów dębowo-bukowych. Znaczne są tu też powierzchnie borów świeżych. Obszar ten znajduje się w zachodniej i zachodnio-północnej części powiatu kościerskiego. Swym zasięgiem obejmuje m.in. jeziora: Brzeźno, Raduńskie, Rzunno, Wielkie Sarnowicze, Małe Sarnowicze, Ostronko, Wieckie, Lubiszewskie, Karpno, Sudomie, Krampe, Radolino, Dzierstno, Duży-Zbełk, Słone, Księże, Duże Skrzynki, Sudomie, Mielnica, Żółnowo, Sominko, Kutkówko, Czarne, Babiniec, Moczadła oraz rzekę Czarna Woda.
Polaszkowski OChK
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Liniewo, Gmina Stara Kiszewa (wsch. część powiatu)
    • Wielkość: 2 448 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Znajduje się tu zespół malowniczo położonych rynien jeziornych, połączonych Małą Wierzycą. W otoczeniu przeważa falista wierzchowina morenowa. Jest tu kilka kompleksów leśnych zdominowanych przez buczyny i grądy. Obszar ten obejmuje  m.in. jeziora: Hutowe, Gatno, Polaszkowskie, Duże, Długie, Wykówko, Piaseczno, Sobąckie, Liniewskie, Wierzchołek, Średnik i Gubel oraz część rzeki Kamionki.
Przywidzki OChK
    • Lokalizacja: Gmina Nowa Karczma (pn. - wsch. część powiatu)
    • Wielkość: 20 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obszar ten stanowi silnie urozmaiconą rzeźbę terenu z rynnami jeziornymi, wzgórzami morenowymi obejmującymi jeziora Grabówko i Małe Kamionki oraz odnogi rzeki Wietcisy. Część Przywidzkiego OChK znajdująca się na terenie powiatu jest stosunkowo mało zalesiona. Głównie spotkać tu można drzewostany, w których dominują buczyny, dęby, graby i lipy.
Szarlocki OChK
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna (na pd.-zach. i pd. od Kościerzyny)
    • Wielkość: 2 585 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obejmuje obszar zalesionych równin sandrowych z licznymi jeziorami rynnowymi. Znaczne są tu powierzchnie borów suchych i świeżych.
Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
  • Za pomniki przyrody uznano:
    • pojedyncze drzewa: 41
    • grupy drzew: 14
    • aleje: 2
    • głazy narzutowe: 5
  • Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe
    • Nazwa : Rynna Raduńska
      • Lokalizacja: gmina Kościerzyna
      • Wielkość: 22 ha
      • Główne walory przyrodnicze
        Rynna Raduńska stanowi zespół jezior raduńskich - północna część powiatu kościerskiego.
    • Nazwa : Rynna Dąbrowsko-Ostrzycka
      • Lokalizacja: gmina Kościerzyna
      • Wielkość: 50 ha.
      • Główne walory przyrodnicze
        Rynna Dąbrowsko-Ostrzycka stanowi zespół jezior dąbrowsko-ostrzyckich - północna część powiatu kościerskiego.
  • Użytki ekologiczne
    • Nazwa : Wësków Bagna
      • Lokalizacja: Loryniec
      • Wielkość: 2,42 ha
      • Główne walory przyrodnicze
        Stanowią śródleśne oczka wodne, położone w miejscowości Loryniec, gmina Kościerzyna. Celem ochrony jest zachowanie charakterystycznych dla torfowisk wysokich i przejściowych zbiorowisk roślinnych.
    • Nazwa : Żôbińsczich Błoto
      • Lokalizacja: Loryniec, Kalisz
      • Wielkość: 1,43 ha
      • Główne walory przyrodnicze
        Stanowią śródleśne oczka wodne z płem mszarnym, położone w miejscowości Loryniec i Kalisz, na terenie gmin Kościerzyna i Dziemiany. Celem ochrony jest zachowanie charakterystycznych dla torfowisk wysokich i przejściowych zbiorowisk roślinnych.
    • Nazwa : Jezioro Pikowe
      • Lokalizacja: Konarzyny
      • Wielkość: 6,68 ha
      • Główne walory przyrodnicze
        Stanowi śródleśne oczko wodne i torfowisko, położone w miejscowości Konarzyny, na terenie gminy Stara Kiszewa.
    • Nazwa : Jezioro Lemańskie
      • Lokalizacja: Konarzyny
      • Wielkość: 4,29 ha
      • Główne walory przyrodnicze
        Stanowi śródleśne oczko wodne i torfowisko, położone w miejscowości Konarzyny, na terenie gminy Stara Kiszewa.
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Nazwa : "Kaszubski" - czerwony
    • długość: 124 km
    • podstawowa tematyka: Flora, fauna i dziedzictwo kulturowe Kaszubskiego i Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego.
  • Nazwa : "Kręgów Kamiennych - Partyzancki"
    • długość: 101 km
    • podstawowa tematyka: Kręgi kamienne i grodziska oraz poznawanie flory i fauny lasów.
  • Nazwa : "Wdzydzki" - czarny
    • długość: 21 km
    • podstawowa tematyka: Flora i fauna jeziora Wdzydze oraz lasów,sanktuarium Maryjne i Kalwaria Wielewska.
  • Nazwa : Piesza ścieżka przyrodnicza
    • długość: 5 km
    • podstawowa tematyka: Ścieżka przyrodnicza wytyczona tak, aby ukazać skrawek parku ciekawy przyrodniczo i atrakcyjny krajobrazowo (j. Niedźwiadek, j. Jeziorko, j. Jelenie). Zlokalizowana jest w pobliżu wsi Wdzydze Kiszewskie, która jest jednym z głównych ośrodków, skupiających ruch turystyczny na terenie parku. Odwiedzając tę ścieżkę dowiesz się coś więcej na temat torfowiska, ewolucji jeziora, sukcesji naturalnej .itp. Ścieżka wyposażona jest w stoły i ławki.
  • Nazwa : Ścieżka Przyrodniczo - Dydaktyczna wokół Jeziora Schodno
    • długość: 8 km
    • podstawowa tematyka: Zwiedzanie jeziora Schodno, nad którym położona jest niewielka osada o tej samej nazwie, powstała na początku XVIII w. Ponadto ślady bobrów (żeremie i zgryzy), różne zespoły leśne (las mieszany, fragment boru mieszanego, drzewostan nasienny) pomnik przyrody (okazały dąb), dawne systemy nawadniające oraz środowisko bagienne.
  • Nazwa : Trasa rowerowa Schodno- Wdzydze Kiszewskie
    • długość: 28 km
    • podstawowa tematyka: Prowadzi od Zielonej Szkoły w Schodnie Wdzydze Kiszewskie poprzez Słupinko, Przerębską Hutę Czarlinę do Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach i dalej przez tereny leśne do Schodna. Po drodze można obejrzeć "Krzyż Jezior Wdzydzkich" z platformy widokowej.
  • Nazwa : Szlak B
    • długość: 29 km
    • podstawowa tematyka: Flora i fauna miejscowości Dziemiany, Borsztal, Turzonka, Kalisz, Słupinko, Dąbrówka i Piechowice.
  • Nazwa : Szlak A
    • długość: 37 km
    • podstawowa tematyka: Flora i fauna miejscowości Dziemiany,Dywan, Sominy, Trzebuń, Raduń, Jastrzębie, Piechowice i Dziemiany. Ponadto pomniki przyrody (130 - letni buk pospolity oraz siedem okazałych jałowców w wieku ok. 100 lat).
  • Nazwa : Ścieżka przyrodnicza nad jeziorem Rzuno w Dziemianach
    • długość: 4 km
    • podstawowa tematyka: Ścieżka przyrodnicza nad jeziorem Rzuno w Dziemianach przebiega przez najciekawsze pod względem przyrodniczym tereny. Na jej trasie wyznaczono dziesięć przystanków z tablicami informującymi o różnych aspektach otaczającej przyrody: rośliny wokół jeziora Rzuno, funkcje lasu,typy jezior we Wdzydzkim parku Krajobrazowym, jak rośnie las, drzewa, grzyby, ryby, przyroda nieożywiona, formy ochrony przyrody, mrowisko.
  • Nazwa : Rowerowa ścieżka przyrodnicza Pętla Przytarnia
    • długość: 21 km
    • podstawowa tematyka: Trasa wytyczona została tak, by rozpoczynać się i kończyć we Wielu (gm.Karsin). Wędrówkę rozpoczynamy na parkingu przy kościele, gdzie można zostawić samochód, zaznajomić się z trasą ścieżki i innymi atrakcjami parku przy tablicy mapie WPK. Na tej trasie dowiesz się ciekawych rzeczy tj. poznasz tracza długodziobego, dowiesz się coś na temat jeziora Wdzydze, jeziora Joninko, jeziora Zmarłe, może obaczysz bobra,przeczytasz o retencji wodnej, lesie,mrowisku, dojdziesz na najwyższego wzniesienia w parku.
  • Nazwa : Szlak kajakowy WDA
    • podstawowa tematyka: prowadzi we WPK od Lipusza przez jeziora: Schodno, Słupinko, Radolne i Wdzydze do Borska połączony z
      jeziorami: Osty, Bielawy, Wyrówno,Słupino, Cheb, Jelenie i Gołuń. Według międzynarodowej klasyfikacji zaliczany do łatwych, dostępnych dla turystów początkujących; szlakiem dojazdowym do górnego odcinka szlaku Wdy jest m.in.Trzebiocha.

Urządzone punkty widokowe:

  • Na Jezioro Wyrówno wraz z platformą widokową
  • "Krzyż Jeziora Wdzydze" wraz z platformą widokową
  • Na jezioro Lipno wraz z platformą widokową.
  • Wycieczki z przewodnikiem:
    • Nazwa obiektu chronionego: teren WPK, użytki ekologiczne (Wesków Bagno, Żobinsczich Błoto),pomniki przyrody
    • Ilość wycieczek: łącznie 192
  • Prelekcje:
     

 

obiekttematyka prelekcjiilość prelekcji

Wdzydzki Park Krajobrazowy - Zielona Szkoła w Schodnie

zajęcia terenowe, warsztaty ekologiczne, obserwacje przyrodnicze

5 dniowe szkolenia dla młodzieży powyżej 12 roku życia

Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie

historia Hymnu Narodowego oraz życie i działalność Józefa Wybickiego

codziennie oprócz poniedziałków

Wdzydzki Park Krajobrazowy - Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny im. T. i J. Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich

zabytki i historia muzeum

codziennie oprócz poniedziałków

obszar Gminy Nowa Karczma

selekcja odpadów u źródła, gospodarka odpadami

dwa razy w roku

 

  • Wydawnictwa
    Tytuł:
    • Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego tom 4 - Wdzydzki Park Krajobrazowy. Wyd. Gdańskie 2001 r.
    • Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego tom 2 - Kaszubski Park Krajobrazowy. Wyd. Marpress Gdańsk 2000 r.
    • Strategia i program zrównoważonego rozwoju obszaru zlewni rzeki Wdy - Aktualny stan zlewni rzeki Wdy, czerwiec 2001.
    • WIOŚ, Opracowanie wyników badań opadu pyłu i dwutlenku azotu wykonywanych w 2000 roku w ramach monitoringu regionalnego na terenie powiatu kościerskiego, Słupsk, 2001 r.,
    • publikacje i opracowania wydane przez Wdzydzki Park Krajobrazowy:
      - folder rowerowa ścieżka przyrodnicza "Pętla Przytarnia", nakład: 2300 szt
      - folder piesza ścieżka przyrodnicza we Wdzydzach Kiszewskich, nakład: 3000 szt.
      - folder Zielona Szkoła,
      - folder ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna Schodno-Wdzydze Kiszewskie - trasa rowerowa, nakład: 2000 szt.
      - zakładka na temat WPK, nakład: 1000 szt.
      - folder Tracz Długodzioby, nakład: 1000 szt.
      - folder Troć Jeziorowa z Jeziora Wdzydze, nakład: 1000 szt.
      - przewodnik "Szlaki piesze i rowerowe we WPK", nakład: 980 szt.
      - mapa WPK, nakład: 1500 szt.
      - informator na temat budownictwa regionalnego, nakład: 1500 szt.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Nazwa projektu:

  • "Czynna ochrona przyrody planowanego rezerwatu przyrody Czarna Woda - Trzebiocha", dotujący: Fundacja EkoFundusz, Zarząd Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.
    • Czas realizacji: 09.2003 - 09.2006
    • Poniesione dotychczas nakłady: 30 000
    • Wartość całego projektu: 227 528
  • Realizacja planu ochrony Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego przez Zarząd Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego w Kościerzynie m.in. poprzez: powoływanie użytków ekologicznych, rezerwatów przyrody, pomników przyrody i inne.
    • Czas realizacji: proces ustawiczny
    • Poniesione dotychczas nakłady: brak danych
    • Wartość całego projektu: brak danych
  • Zarybianie zespołu jezior Wdzydzkich trocią jeziorną przez Zakłady Rybackie "Wdzydze".
    • Czas realizacji: proces ustawiczny od 1999 roku
    • Poniesione dotychczas nakłady: brak danych
    • Wartość całego projektu: brak danych

Powiat Kwidzynski

Formy ochrony przyrody
  • Park Narodowy - brak

Rezerwat przyrody

  • Nazwa: Kwidzyńskie Ostnice
    • Lokalizacja m.Kwidzyn
    • Wielkość 0,2 ha
    • Główne walory przyrodnicze:

      Rezerwat florystyczny utworzony dla ochrony najbardziej wysuniętego na północ stanowiska ostnicy Jana oraz kilku gatunków roślin ciepłolubnych. W obrębie rezerwatu niezbędna jest ochrona czynna polegająca na eliminacji drzew, krzewów i trzcinnika piaskowego, a także utworzenie otuliny wokół rezerwatu, szczególnie od strony południowej

  • Nazwa: Jezioro Liwieniec
    • Lokalizacja gm. Prabuty
    • Wielkość 82,8 ha

      Rezerwat ptasi chroniący ostoje ptaków wodno- błotnych i miejsc gniazdowania łabędzia niemego oraz kolonie lęgowe mewy śmieszki

  • Park krajobrazowy - brak

Obszary chronionego krajobrazu

  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Kwidzyńskiej
    • Lokalizacja część Żuław Wiślanych w dolinie Dolnej Wisły
    • Wielkość 1 597 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rozbudowana sieć hydrograficzna. Cechą charakterystyczną jest silnie zróżnicowana roślinnośc terenów podmokłych
  • Nazwa: Ryjewski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja gm. Ryjewo
    • Wielkość: 3 065 ha / z czego w powiecie kwidzyńskim 3 025 ha/
    • Główne walory przyrodnicze:
      Zajmuje zbocza Doliny Wisły i jej strefe krawędziową ze zbiorowiskami grądów subkontynentalnych i borów mieszanych.
  • Nazwa: Sadliński Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja gm. Sadlinki
    • Wielkość: 6 879 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obejmuje grądy subkontynentalne na zboczach doliny Wisły oraz fragment doliny Liwy
  • Nazwa: Morawski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja gm. Gardeja
    • Wielkość: 2 909 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Fragment Pojezierza Iławskiego o łagodnych wzgórzach morenowych, wokół zespołu tzw. Jezior Morawskich: Morawy, Klasztorne, Leśne, Kucki, Różan i Rybno. Są to tereny o dużych wartościach turystyczno- rekreacyjnych.
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzierzgoń
    • Wielkość 5 630 ha (w powiecie kwidzyńskim 1 603 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są niecki jezior rynnowych : Dzierzgoń i Balewskie wraz z terenami przyjeziornymi oraz dwa kompleksy leśne: las mieszany świeży, miejscami las wilgotny i ols
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Białej Góry
    • Wielkość 3 971 ha (w powiecie kwidzyńskim 518 ha)
    • Obejmuje międzyrzecza Wisły- Leniwki i Nogatu oraz tereny położone między Nogatem a ścianą lasu rosnącego na zboczu doliny Wisły. Brzegi porastają oczerety i szuwary stwarzające dogodne warunki bytowania i lęgu ptactwa wodnego i błotnego.
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu rzeki Liwy
    • Wielkość 5 397 ha (w powiecie kwidzyńskim 1 213 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Fragment Pojezierza Iławskiego obejmujący dolinę Liwy ze znacznym kompleksem subkontynentalnych prądów.

 

  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • m. Kwidzyn - 45 szt. w tym:
      • trzy pomniki w postaci głazów narzutowych
      • drzewa: dęby szypułkowe, grab pospolity, wiąz, jesion wyniosły, kasztanowiec zwyczajny, grusza pospolita, topola biała, wiązy górskie, lipy drobnolistne, klony pospolite, miłorzęby dwuklapowe, cisy pospolite, buk pospolity
    • gm. Kwidzyn- 10 szt / w tym 2 grupy drzew - 3 szt. i 2 szt. . / - drzewa: dęby szypułkowe, topole białe, buk pospolity
    • gm. Gardeja - 23 szt. - drzewa: buk pospolity, lipa drobnolistna, dęby szypułkowe
    • gm. i m. Prabuty - 26 szt.- drzewa : świerk pospolity, buk pospolity, lipy drobnolitne, sosny pospolite, dęby szypułkowe,
    • gm. Ryjewo- 9 szt.- drzewa: żywotnik olbrzymi, dęby szypułkowe
    • gm. Sadlinki - 13 szt. w tym:drzewa: wierzba, topola biała, kasztanowiec biały, sosna pospolita, buki pospolite
      • 1 grupa drzew: topole, osiki
      • głaz
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - brak

Użytki ekologiczne

  • Tereny bagienne i łąka środleśna  gm. Gardeja - 36,7

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • nazwa Ścieżka Przyrodniczo-leśna w Sadlinkach
  • długość 2,8 km
  • podstawowa tematyka: funkcjonowanie ekosystemu lasu, niektóre zagadnienia z zakresu ekologii, gospodarki leśnej oraz wodnej .

Wycieczki z przewodnikiem - brak danych

Prelekcje

  • tematyka prelekcji " Liwa", " Park Narodowy Bory Tucholskie", " Park Krajobrazowy Pojezierza"

 

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak danych

Powiat Lęborski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy:

  • Nazwa: Słowiński Park Narodowy
    • Lokalizacja: jest położony w obszarze dwóch powiatów lęborskiego i słupskiego. W powiecie lęborskim znajduje się na terenie gminy Łeba, Wicko i zajmuje część Charbrowa
    • Wielkość: 32 744,03 ha w tym 11 171,14 ha stanowią wody Bałtyku, z tego w obszarze powiatu lęborskiego znajduje się 2 743,97 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Jeden ze Światowych Rezerwatów Biosfery, niezwykle atrakcyjny turystycznie z unikalnymi na skalę europejską wydmami ruchomymi przesuwającymi się z prędkością dochodzącą do 15 m rocznie, z przybrzeżnymi jeziorami Gardno i Łebsko oraz przylegającymi do nich terenami. Występuje tu bogactwo i różnorodność flory i fauny, min. endeniczny gatunek siei łebskiej. Prawie 20% zbiorowisk roślin wydmowych, borowych, torfowiskowych i łąkowych nie występuje poza terenem SPN lub ma w nim główne centrum rozmieszczenia w Polsce. Torfy wysokie położone w obrębie SPN zostały objęte rezerwatem przyrody o ogólnej powierzchni 314,63 ha z czego 30,76 ha znajduje się w powiecie lęborskim. Park obfituje w miejsca lęgowe i żerowiska około 250 gatunków ptaków, co stanowi prawie 75% awiafauny Polski. Kompleksy leśne i łąki są miejscem występowania bardzo licznej populacji jelenia, sarny, dzika, lisa i kuny. Rzadziej można spotkać gronostaje, wydry, daniele i łososie. W strefie przybrzeżnej Bałtyku obserwowane bywają zagrożone wyginięciem foki i morświny. Niezwykłą urodę SPN kształtują zaskakujące kontrasty. Sąsiadują tutaj bezpośrednio ze sobą skrajnie odmienne środowiska. Wzajemnie się przenikają biocenozy wydmowe, leśne, bagienne, wodne i łąkowe. Na terenie parku znajdują się rezerwaty przyrody z tego 30% obszarów objętych jest ochroną ścisłą i 14% częściową.

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa: Mierzeja Sarbska
    • Lokalizacja: Miasto Łeba
    • Wielkość: pow. 546,63 ha , z czego w mieście Łeba 300 ha, w gm. Wicko 29,09 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat krajobrazowy położony na pograniczu powiatu lęborskiego i wejherowskiego. Poza Słowińskim Parkiem Narodowym, jedyna na polskim wybrzeżu z ruchomymi wydmami parabolicznymi. Znajdują się tu bardzo cenne zagłębienia wypełnione torfem i dobrze zachowane bory bażynowe oraz olsy. Ostoja puchacza. Jeden z najcenniejszych rezerwatów na polskim wybrzeżu.
  • Nazwa: Nowe Wicko
    • Lokalizacja gm. Wicko, położony w dolinie Łeby na zachód od wsi Wicko
    • Wielkość 24,49 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat florystyczny, chroni silnie zarośnięte jezioro eutrofizyczne oraz zbiorowiska szuwarowe, zarośla łozowe, oles, łęg i brzezinę bagienną. Najcenniejsze elementy florystyczne to: narecznica grzebieniasta oraz chronione gatunki - woskownica europejska, porzeczka czarna i kruszyna pospolita.
  • Nazwa: Las Górkowski
    • Lokalizacja: Rezerwat położony w gm. Wicko, na terenie Nadleśnictwa Łeba w Obrębie Łeba, przy osadzie Górka
    • Wielkość: 99,36 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat chroni zbiorowiska roślinne wykształcone na glebach torfowych oraz obszar naturalnej retencji wodnej. Rezerwat stanowi enklawę leśną położoną wśród rozległych połaci łąk doliny Łupawy. Tworzą ją fitocenozy brzeziny bagiennej z udziałem bagna zwyczajnego, boru mieszanego sosnowo - dębowego oraz olszyny bagiennej. W podszycie występuje wiele gatunków chronionych m. in. Konwalia majowa, paprotka zwyczajna, porzeczka czarna, kruszyna pospolita i kalina koralowa. Rezerwat stanowi ostoję licznych gatunków ptaków i ssaków.

Park krajobrazowy: (istniejący brak)

  • Nazwa (Projektowany): Lęborski Park Krajobrazowy (część)
    • Lokalizacja: m. Lębork
    • Wielkość: 263,76 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Największy powierzchniowo obiekt, który powinien zostać objęty ochroną. W jego skład powinny wejść wzgórza morenowe w krawędziowej strefie Pojezierza Kaszubskiego, w południowej części miasta, a także stożki napływowe u podnóża wzgórz.

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa: "Fragment Pradoliny Łeby i wzgórza morenowe na południe od Lęborka"
    • Lokalizacja: na południe od Lęborka
    • Wielkość: powierzchnia 16 731 ha, w tym 16 131 pow. lęborski, 600 ha - pow. słupski.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Przeważa krajobraz strefy krawędziowej Pradoliny Łeby - Redy. Zbocza i krawędzie pradoliny oraz na południe od nich położone wzgórza morenowe porastają lasy o bogatym składzie gatunkowym i zróżnicowanej strukturze wiekowej. Urok tego obszaru podkreśla szeroka pradolina, przełomy rzek Unieszynki, Sitnicy i Okalicy oraz tereny położone po wschodniej stronie Jeziora Lubowidzkiego. Jest to miejsce rekreacji dla mieszkańców Lęborka.

 

  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • istniejące - 105 drzew
    • projektowane - miasto Lębork - 22 drzewa
    • Ponadto w powiecie lęborskim mamy pomnik przyrody - kwitnący bluszcz pospolity w Łebuni, który nie jest ujęty w rejestrze, ponieważ jest chroniony ustawowo, co określa RMOŚZNiL z dnia 5 kwietnia 1995r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • Dretowskie Buczyny (Projektowane) - 34,80 ha
    • Przedmiotem ochrony tego zespołu powinny zostać zbiorowiska kwasnych buczyn z przeszło 100-letnim drzewostanem, a także grądów pomorskich i lasów dębowo - bukowych. Jednocześnie jest to cenny krajobraz fragment obszaru Miasta obejmujący najwyższe tu wzgórza morenowe i dość wyraźnie wyróżniający się nawet w skali strefy krawędziowej Pojezierza Kaszubskiego.
  • Użytki ekologiczne
    • brak
       

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Nazwa: Ścieżka dydaktyczno - przyrodnicza, na terenie Leśnictwa Leśnice
    • długość 3,5 km
    • podstawowa tematyka: (edukacja i turystyka) Ścieżka dydaktyczno - przyrodnicza powstała z myślą o udostępnieniu tajników bogactw lasu w sposób dostepny dla dzieci, młodzieży i dorosłych, wskazując równoczesnie zachowania w obcowaniu z nią.
  • Nazwa: Ścieżka edukacyjno - przyrodnicza, na terenie Leśnictwa Małoszyce /współpraca SP nr 5 w Lęborku i Nadleśnictwo Lębork
    • podstawowa tematyka: (edukacja i turystyka) 
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak danych

Powiat Malborski

Formy ochrony przyrody

Rezerwat przyrody:

  • Las Łegowy nad Nogatem: Lokalizacja: gm. Miłoradz i gm. Sztum, Wielkość: 32,31 ha
  • Mątawy, Lokalizacja: gm. Miłoradz, Wielkość: 56,89 ha

Obszary chronionego krajobrazu

  • Środkowożuławski Obszar Chronionego Krajobrazu, Lokalizacja: gm. Miłoradz,
    gm. Lichnowy, Wielkość: 2 513 ha (powiat malborski pow. 1 390, powiat nowodworski pow. 1 123)
    Główne walory przyrodnicze:
    W skład Środkowożuławskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wchodzi międzywale Wisły (w obrębie Żuław Wiślanych) stanowiących strefę ochronną zabezpieczającą biotop rzeki.
  • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat, Lokalizacja: gm. Miłoradz, gm. Malbork,
    gm. Nowy Staw, Stare Pole, Wielkość: 16 547 ha, (woj. pom.11 398 ha; powiat malborski pow.4 516
    ha, powiat nowodworski pow. 6 882 ha)
    Główne walory przyrodnicze:
    Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat obejmuje tereny międzywala nogatu wraz z okolicami wsi: Kmiecin, Solnica, Jazowa, Rakowo i Wierciny (powiat nowodworski), gdzie koncentrują się elementy etnograficzne związane z dawnym osadnictwem żuławskim. Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są: toń wodna, pasy oczeretów, szuwarów i innej roślinności wodnej oraz strefa zadrzewień i zakrzewień nawodnych.

Pomniki przyrody

  •  75

Użytki ekologiczne:

  • Mopkowy Most, Lokalizacja: Kończewice, gm. Miłoradz, Wielkość: 0,22 ha
  • Nazwa: Oczko Wodne, Lokalizacja: Mątawy Małe, gm. Miłoradz, Wielkość: 0,22 ha
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Informacje o szerszej tematyce łącznie z edukacją ekologiczną podano w rozdziale: "Edukacja ekologiczna"
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • brak zrealizowanych projektów

Powiat Nowodworski

Formy ochrony przyrody

Rezerwaty przyrody:

  • Buki Mierzei Wiślanej
    • Lokalizacja: Przebrno
    • Wielkość: 7,00 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      siedlisko buka zwyczajnego
  • Kąty Rybackie
    • Lokalizacja: Kąty Rybackie
    • Wielkość: 102,54 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      kolonia lęgowa kormoranów czarnych
  • Mewia Łacha
    • Lokalizacja: Mikoszewo
    • Wielkość: 131,55 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      stanowisko lęgowe mew siewek oraz miejsce odpoczynku ptaków przelotnych

Park krajobrazowy:

  • Mierzeja Wiślana
    • Lokalizacja: Mierzeja Wiślana
    • Wielkość: 4 410 ha
      Główne walory przyrodnicze:
      brak danych
       

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Środkowożuławski OChK
    • Lokalizacja: środek Żuław
    • Wielkość: 2 513 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Krajobraz dolin rzecznych, krajobraz Żuław środkowych
  • OChK rzeki Nogat
    • Lokalizacja: dolina Nogatu
    • Wielkość: 11 578 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Krajobraz dolin rzecznych, krajobraz Żuław środkowych
  • OChK rzeki Szkarpowy
    • Lokalizacja: dolina Szkarpowy
    • Wielkość: 4 296 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Krajobraz dolin rzecznych, krajobraz Żuław środkowych

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • Na terenie powiatu nowodworskiego znajduje się 39 pomników przyrody, w tym:
    • drzewa: 39
       
  • Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe
    nie występują
  • Użytki ekologiczne
    nie występują
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  •  Ścieżka edukacyjna w rezerwacie "Mewia Łacha"
    • długość: 2 km
    • podstawowa tematyka: opis środowiska wydmowego z charakterystyczną roślinnością i światem zwierząt


Wycieczki z przewodnikiem:

  • nazwa obiektu chronionego:
    • Park Krajobrazowy "Mierzeja Wiślana", ilość wycieczek: 52
    • Rezerwat Przyrody "Mewia Łacha", , ilość wycieczek: brak danych
    • Rezerwat Przyrody "Buki Mierzei Wiślanej", ilość wycieczek: brak danych
    • Rezerwat Przyrody "Kąty Rybackie", ilość wycieczek: brak danych
       

Prelekcje:

  • nazwa obiektu chronionego:
    • Park Krajobrazowy "Mierzeja Wiślana"
    • Rezerwat Przyrody "Mewia Łacha"
    • Rezerwat Przyrody "Buki Mierzei Wiślanej"
    • Rezerwat Przyrody "Kąty Rybackie"
  • tematyka prelekcji: walory przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz flora i fauna Mierzei Wiślanej
  • ilość prelekcji: 59
     
  • Wydawnictwa:
    • folder Park Krajobrazowy "Mierzeja Wiślana"
      • nakład 5 000 szt., wydawnictwo jednorazowe
    • mapa turystyczna Park Krajobrazowy "Mierzeja Wiślana"
      • nakład 1 000 szt., wydawnictwo jednorazowe
    • kalendarze ścienne i listkowe - Park Krajobrazowy "Mierzeja Wiślana"
      • nakład 8 000 szt., wydawnictwo cykliczne
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • nie realizowane

Powiat Pucki

Formy ochrony przyrody

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa : "Białogóra"
    • Wielkość: 55,75 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania zbiorowisk atlantyckich w zatorfionych zagłębieniach międzywydmowych z rzadkimi gatunkami roślin
  • Nazwa : "Piaśnickie Łąki"
    • Wielkość: 56,23 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania bogatych florystycznie łąk z rzadkimi gatunkami flory
  • Nazwa : "Widowo"
    • Wielkość: 97,10 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania zespołu form wydmowych, nadmorskich zbiorowisk leśnych i rzadkich gatunków roślin
  • Nazwa : "Dolina Chłapowska"
    • Wielkość: 24,83 ha
    • Lokalizacja: m. Władysławowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania krajobrazu nadmorskiej doliny erozyjnej wraz z charakterystyczną roślinnością
  • Nazwa : "Przylądek Rozewski"
    • Wielkość: 12,15 ha
    • Lokalizacja: m. Władysławowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania stromego brzegu klifowego porośniętego starym lasem bukowym z bogatym runem
  • Nazwa : "Słone Łąki"
    • Wielkość: 27,76 ha
    • Lokalizacja: m. Władysławowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania łąk halofilnych, rzadkich gatunków roślin i siedlisk cennych dla ptaków
  • Nazwa : "Beka"
    • Wielkość: 193,01 ha
    • Lokalizacja: gm. Puck
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania bogatej awifauny lęgowej i przelotnej oraz wilgotnych słonych łąk, tzw. słonaw
  • Nazwa : "Mechelińskie Łąki"
    • Wielkość: 113,47 ha
    • Lokalizacja: gm. Kosakowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania bogatej awifauny lęgowej i przelotnej oraz łąk halofilnych, tzw. słonaw
  • Nazwa : "Babnica"
    • Wielkość: 2,04 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania lasu bukowo-dębowego z charakterystycznym zgrupowaniem porostów oraz innych rzadkich gatunków roślin
  • Nazwa : "Zielone"
    • Wielkość: 17,08 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania stanowiska wiciokrzewu pomorskiego Lonicera periclymenum w pobliżu wschodniej granicy zasięgu
  • Nazwa : "Bielawa"
    • Wielkość: 680,21 ha
    • Lokalizacja: m.Władysławowo, gm. Krokowa i Puck
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania torfowiska wysokiego typu atlantyckiego z charakterystyczną roślinnością, stanowiącego ostoję ptactwa wodno-błotnego
  • Nazwa : "Moroszka Bielawskiego Błota"
    • Wielkość: 8,40 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania maliny moroszki Rubus chamaemorus na torfowisku typu atlantyckiego
  • Nazwa : "Woskownica Bielawskiego Błota"
    • Wielkość: 33,00 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania stanowiska woskownicy europejskiej Myrica gale
  • Nazwa : "Długosz Królewski w Wierzchucinie"
    • Wielkość: 148,19 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania unikatowego stanowiska długosza królewskiego Osmunda regalis i największej w regionie populacji widłaka jałowcowatego Lycopodium annotinum.
  • Nazwa : "Źródliska Czarnej Wody"
    • Wielkość: 50,58 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      Zespół źródlisk i rzadkich gleb zbliżonych do rędzin

Park krajobrazowy:

  • nazwa : Nadmorski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: obejmuje granicami pas wybrzeża od Białogóry na zachodzie po Półwysep Helski, Wewnętrzne Zatokę Pucką wraz z jej zachodnimi wybrzeżami po Rewę i Mechelinki na południu. Park położony jest w strefie Pobrzeża Południowo- Bałyckiego w obrębie Pobrzeża Kaszubskiego
    • Wielkość: 18 804 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      We florze Parku spotykamy dużą grupę gatunków rzadkich w skali kraju oraz reliktowych. Należy do nich: babka nadmorska, jarnik solankowy, bagienny, woskownica europejska, malina moroszka, ponikło wielołodygowe, bażyna czarna, kosaciec syberyjski i mieczyk dachówkowaty.
      Bogata i zróżnicowana jest fauna, co jest efektem dużego zróżnicowania nisz ekologicznych. Bogata i ciekawa jest ornitofauna. Stwierdzono tu występowanie stu kilkudziesięciu gatunków ptaków. Występują tu myszołowy, krogulce, bataliony, brodóce, ohary, cyranki i inne. Liczna jest grupa mew, rybitw. Ich wielorakość jest związana ze zróżnicowaniem biocenotycznym Parku. Szczególnie masowe są wiosenne i jesienne przeloty ptaków wzdłuż Półwyspu Helskiego, który leży na trasie południowo bałtyckiego szlaku wędrówek ptaków. Na wodach Zatoki Puckiej przez cały rok przebywa wiele gatunków ptaków wodnych i błotnych. Jesienią zlatują się tutaj gromadnie miedzy innymi łabędzie i dzikie kaczki, aby tutaj spędzić zimę.
       

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Na terenie otuliny NPK znajduje się Nadmorski Obszar Chronionego Krajobrazu (pow. pucki, pow. wejherowski) - wielkość powierzchni i charakterystyka wraz z przebiegiem granic w załączniku nr 3 Rozporządzenia Nr 5/94 Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r.

 

  • Pomniki przyrody
    108 w powiecie

Użytki ekologiczne

  • Nazwa : "Helskie Wydmy"
    • Lokalizacja: m. Hel
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania zróżnicowanych zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla obszarów wydmowych Półwyspu Helskiego oraz ochrony kształtujących je procesów brzegowych, eolicznych i glebotwórczych.
  • Nazwa: "Torfowe Kłyle"
    • Lokalizacja: m. Jastarnia
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania miejsca żerowania i odpoczynku ptaków przelotnych oraz zróżnicowanych nieleśnych zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla ekstensywnie użytkowanych, zatorfionych wybrzeży niskich Półwyspu Helskiego.
Dotychczas utworzono jedno stanowisko dokumentacyjne (w otulinie Parku) :
    • "Kopalna Bielica w Szarym Dworze" (gm. Krokowa) - w celu zachowania odkrywki poeksploatacyjnej z dobrze wykształconą kopalną bielicą.
       
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Nazwa : Rewa - Mechelinki
    • długość: 2,5 km
    • podstawowa tematyka: walory przyrodnicze i kulturowe torfowisk nadzatokowych
  • Nazwa : Bielawskie Błota
    • długość: ok 5 km
    • podstawowa tematyka: walory przyrodnicze torfowisk wysokich
  • Nazwa : Brzegi Morskie
    • długość: 40 km
    • podstawowa tematyka: walory historyczne i krajobrazowe
  • Nazwa : Torfowe Kłyle
    • długość: ok 6 km
    • podstawowa tematyka: walory przyrodnicze flory i fauny, szczególnie ornitofauny, torfowiska nadbrzeżnego Półwyspu Helskiego
  • Nazwa : Przez wąwozy i klify okolic Rozewia
    • długość: 1,5 km
    • podstawowa tematyka: zagadnienia historyczne, geograficzne i przyrodnicze
  • Nazwa : Beka
    • długość: 2 km
    • podstawowa tematyka: walory przyrodnicze i kulturowe torfowisk nadzatokowych

 

Wycieczki z przewodnikiem:

  • nazwa obiektu chronionego: Nadmorski Park Krajobrazowy, ilość wycieczek: około 200/rok

Prelekcje:

  • Nadmorski Park Krajobrazowy
    tematyka prelekcji :
    • Tradycje i zwyczaje kaszubskie
    • Coastal Sands as Biocatalytical Filters (COSA)
    • Przybrzeżne Piaski jako Filtry Biokatalityczne
    • Tradycje i zwyczaje kaszubskie
    • Rogarstwo
    • Rzeźbiarstwo
    • Tajemnice ziemi wydarte czyli jak powstają naczynia - archeologia doświadczalna
    • Formy ochrony przyrody w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem parków narodowych
    • Szukam rady na odpady
    • Skąd się bierze papier?
    • Gipsowy zawrót głowy
       

Ilość prelekcji i zajęć kameralnych: około 100/rok
 

Wydawnictwa

  • brak
     
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • Działania statutowe Nadmorskiego Parku Krajobrazowego i działalność edukacyjna Błękitnej Szkoły:
    warsztaty edukacyjne na bazie przygotowanej ekspozycji w Muzeum Przyrodniczym, wymiana tablic informacyjnych NPK, działania ochronne i przeciwpożarowe na terenie rezerwatu Bielawa, konserwacja ścieżki dydaktycznej rezerwatu Bielawa, akcja czynnej ochrony rezerwatu Bielawa, akcje porządkowe na terenie NPK, akcje terenowe dla młodzieży szkolnej powiatu puckiego, akcja Społecznych Opiekunów Przyrody na terenie NPK, warsztaty edukacyjne, konkursy, festyny ekologiczne, obozy naukowe, obóz ekologiczny, kampania "Czyste Plaże", akcje porządkowe, akcja "Obserwator wybrzeża Europy", szkolenia ekologiczne
    • Czas realizacji: 2003 rok
    • Poniesione dotychczas nakłady: około 130 000,- zł
  • COSA - Coastal Sands as Biocatalytical Filters
    Przybrzeżne Piaski jako Filtry Biokatalityczne
    • Czas realizacji: 11.2002 - 10.2005
    • Poniesione dotychczas nakłady: około 60 000 PLN

Powiat Starogardzki

Formy ochrony przyrody

Rezerwat przyrody:

  • Jezioro Udzierz, gmina Osiek, Leśnictwo Leśna Jania, pow. 229,88 ha, główne walory przyrodnicze- zbiorowiska wodne,zespoły wodne z ramienicą i rdestnicą, ptactwo wodne
  • Krzywe Koło w Pętli Wdy, gmina Osiek, Leśnictwo Błędno, pow. 9,79 ha, główne walory przyrodnicze - postacie degeneracyjne lasu grądowego Czapli Wierch, gmina Osiek, Leśnictwo Kałębnictwa, pow. 5,03 ha, główne walory przyrodnicze - kontynentalny bór mieszany miejsce lęgowe czapli siwej
  • Zdrójno, gmina Osiek, Leśnictwo Błedno, Długie, pow. 168,97 ha, główne walory przyrodnicze - suboceaniczny bór świeży, bór mieszany świeży bóbr eurpejski oraz ostoja innych ssaków i ptaków
  • Brzęczek, gmina Skarszewy, Leśnictwo Jastrzębce pow. 25,49 ha (tylko część w powiecie starogardzkim), główne walory przyrodnicze - grąd pomorski
     

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Bory Tucholskie, gminy: Czarna Woda, Kaliska, Zblewo, Osieczna, Lubichowo, Osiek, Skórcz, pow. 52 299 ha (powiat starogardzki, zlewnia rz. Wdy - część)
  • Dolina Wietcisy, gmina Skarszewy, pow. 3 340 ha (całość)
  • Dolina Wierzycy, gmina Skarszewy, Starogard Gd. pow. 10 784 ha (całość)

Główne walory przyrodnicze:

  • Bory Tucholskie - obejmuje równiny sandrowe urozmaicone jeziorami wytopiskowymi i rynnowymi, oś hydrograficzną stanowi rzeka Wda płynąca wąską doliną, silnie meandrującą; wśród lasów przeważają bory mieszane i świeże (obszary zasobniejsze w wodę), występują liczne torfowiska
  • Dolina Wietcisy - na wierzchowinie znajdują się kompleksy leśne oraz dość dobrze zachowane zbiorowiska łąkowe i ziołoroślowe
  • Dolina Wierzycy - liczne dorzecza i dopływy Wierzycy łączące szereg jezior Pojezierza Kaszubskiego i Starogardzkiego, występują fragmenty kompleksów leśnych oraz cenna roślinność nieleśna na dnie doliny i jej zboczach.

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju razem 77 szt., w tym:

  • pojedyncze drzewa - 57 szt.
  • grupy drzew - 6 szt.
  • aleje - 1 szt.
  • głazy narzutowe - 13 szt.
     

Użytki ekologiczne:

  • Lisie Jamy - Leśnictwo Sowi Dół - pow. 9,69 ha
  • Jeleni Moczar - Leśnictwo Baby - pow. 3,59 ha
  • Zgniłki - Leśnictwo Baby - pow. 1,99 ha
  • Lubichowo - Leśnictwo Lubichowo - pow. 6,00 ha
     
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • "Leśna szkoła", długość 2,70 km, podstawowa tematyka podstawowe informacje o lesie - Wirty
  • "Ścieżka ekologicznej edukacji rolniczej", długość 2,50 km, podstawowa tematyka edukacja ekologiczna w zakresie rolnictwa i leśnictwa - Bolesławowo

Wycieczki z przewodnikiem:

  • Arboretum "Wirty" ilość wycieczek 150, Szkoła Rolnicza w Bolesławowie ilość wycieczek ok. 200.
  • Prelekcje nazwa obiektu chronionego dot. w/w tematyka prelekcji ochrona gatunkowa roślin i zwierząt, ochrona przeciwpożarowa w lasach, ochrona środowiska ilość prelekcji 36 (przeprowadzonych przez Nadleśnictwa Kaliska, Lubichowo)

Wydawnictwa:

  • Przewodnik po Arboretum Wirty /część parkowa i leśna/, wydawnictwa cykliczne
  • Folder "Arboretum Wirty", wydawnictwa cykliczne
  • Mała retencja wodna na terenie Nadleśnictwa Kaliska, wydawnictwa cykliczne
  • Sadzonki znajdujące się w Arboretum Wirty, wydawnictwa cykliczne
  • Przyroda Kociewia Starogardzkiego - informator, wydawnictwo jednorazowe.
     
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • "Restytucja cisa pospolitego na terenie Nadleśnictwa Kaliska", lata 1998-2010, poniesiono nakłady 29 800,00 zł, wartość całego projektu 69 000,00
  • "Reintrodukcja cisa pospolitego na terenie Leśnictwa Cisowa Góra, gm. Osiek" lata 2003-2006, poniesione nakłady 5 000,00 zł, wartość całego projektu 30 000,00 zł.

Powiat Sztumski

Formy ochrony przyrody

Rezerwaty przyrody

  • Nazwa : Rezerwat "Parów Węgry"
    • Lokalizacja: gm. Sztum
    • Wielkość: 22,15 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      rezerwat leśno - krajobrazowy, Prawie cały obszar porośnięty jest drzewostanem mieszanym, z małą domieszką gatunków iglastych. Występują tu okazałych rozmiarów stare dęby, buki, lipy, brzozy oraz świerki i modrzewie. Dodatkową osobliwością tego terenu jest występująca tu bogato roślinność zielna, a na północnym stoku - stepowa.
  • Nazwa : Rezerwat "Biała Góra"
    • Lokalizacja: gm. Sztum
    • Wielkość: 3,81 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      rezerwat florystyczny, w którym ochronie podlegają zbiorowiska roślin kserotermicznych na fragmentach odsłoniętych zboczy doliny Wisły.

       

Park krajobrazowy

  • Nazwa : Park krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
    • Lokalizacja: pd część gm. Stary Dzierzgoń
    • Wielkość: 26,41 km2 + 16,19 km2 otuliny (na terenie gminy tj.10,5% całkowitej powierzchni parku)
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu ochrony krajobrazu pojeziernego hydrotypów jezior
      i biotopu leśnego (są to tereny o szczególnych walorach ekologicznych - obejmują obszary węzła ekologicznego rangi międzynarodowej (według Koncepcji Krajowej Sieci Ekologicznej ECONET-Polska).

       

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Dzierzgoń
    • Lokalizacja: dorzecze rzeki Dzierzgoń (gm. Dzierzgoń oraz gm. Stary Dzierzgoń)
    • Wielkość: 28,18 km2 na terenie gmin
    • Główne walory przyrodnicze:
      Utworzony został w 1985 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Obszar chroniony rzeki ma na całej długości charakter przyrzecza w strefie czołowo-morenowej. W części pd przeważa rzeźba pagórkowa i falista, w środkowej - wzgórz czołowo-morenowych.
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzierzgoń.
    • Lokalizacja: gm. Mikołajki Pom. i Stary Targ
    • Wielkość: całkowita pow. 56,3 km2
    • Główne walory przyrodnicze:
      Utworzony został w 1985 roku w celu ochrony walorów krajobrazowych. Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są niecki jezior rynnowych: Dzierzgoń i Balewskie wraz z terenami przyjeziornymi oraz dwa kompleksy leśne: las mieszany świeży, miejscami las wilgotny i ols.
  • Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat
    • Lokalizacja: w gm. Sztum znajduje się pd fragment obszaru i obejmuje pas o szerokości do
      2 km w otoczeniu rzeki Nogat i fragment lasów leśnictwa Wilki
    • Wielkość: całkowita pow.115,78 km2
    • Główne walory przyrodnicze:
      Ochronie podlegają biotop międzywala i ujścia Nogatu a także zabytki etnograficzne. Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są: toń wodna, pasy oczeretów, szuwarów i innej roślinności wodnej oraz strefa zadrzewień i zakrzewień nadwodnych.
  • Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Białej Góry
    • Lokalizacja: 70% znajduje się na terenie gm. Sztum (obręby wiejskie Piekło i Biała Góra)
    • Wielkość: całkowita pow. 39,71 km2
    • Główne walory przyrodnicze: Utworzony został w 1985 roku w celu ochrony walorów krajobrazowych. Obszar obejmuje tereny międzyrzecza Wisły-Leniwki i Nogatu oraz tereny położone między Nogatem, a ścianą lasu rosnącego na zboczu doliny Wisły. Brzegi rzek porastają oczerety i szuwary stwarzając dogodne warunki do bytowania i lęgu ptactwa wodnego i błotnego.

 

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju razem 70 sztuk (ożywiona: 69 i głazy: 1) , w tym:

  • gm. Sztum - 15
  • gm. Dzierzgoń - 28
  • gm. Stary Targ - 13
  • gm. Mikołajki Pomorskie - 2
  • gm. Stary Dzierzgoń - 12 
     
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Szkolna ścieżka dydaktyczna przy Gimnazjum w Przezmarku, gm. Stary Dzierzgoń długość - brak danych, podstawowa tematyka - środowisko łąki, roślinność szuwarowa, olsza czarna, kąpielisko - roślinność synantropijna, las bukowy.

Wycieczki z przewodnikiem:

  • Lokalne wycieczki odbywające się z miejscowym leśnikiem do istniejących rezerwatów przyrody.

Prelekcje:

  • gmina Sztum:
    • ilość prelekcji: 2 razy do roku- adresatami są szkoły w m. Sztum
    • tematyka prelekcji - formy ochrony przyrody w województwie pomorskim, osobliwości przyrodnicze ziemi sztumskiej

Wydawnictwa:

  • brak danych
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak danych

Powiat Słupski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy:

  • Nazwa : Słowiński Park Narodowy
    • Lokalizacja: położony jest w północnej części województwa pomorskiego na Wybrzeżu Słowińskim, które wchodzi w zasięg Pobrzeża Słowińskiego.
    • Wielkość: 18 247 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Unikatowy w skali Europy obszar ruchomych wydm zwanych "Białymi Górami" wraz z przymorskimi jeziorami: Łebsko, Gardno, Dołgie Małe, Dołgie Duże.
      Występują cenne zbiorowiska leśne takie jak: bór bażynowy, brzezina bagienna, świeży bór bagienny, oraz bardzo rzadkie gatunki fauny, w tym awifauny, jak orzeł bielik i orzeł przedni.
      Występują także gatunki roślin reprezentujące grupy wymienione w załączniku II do Dyrektywy Siedliskowej UE oraz 28 gatunków ptaków z listy załącznika I do Dyrektywy Ptasiej UE, co dało podstawę do włączenia Parku do sieci obszarów chronionych Natura 2000.
      Park jest włączony do sieci Światowych Rezerwatów Biosfery i obszarów chronionych w ramach Konwencji Ramsarskiej.

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa : Bagna Izbickie
    • Lokalizacja: gm. Główczyce, obręb Główczyce
    • Wielkość: 281,18 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Występuje tu sześć dominujących zespołów roślinnych, charakteryzujących środowisko wilgotne,- bardziej interesujące rośliny rezerwatu to: wrzosiec bagienny, woskownica europejska, rosiczka okrągłolistna, przygiełka biała, turzyca bagienna, modrzewnica, bażyna czarna, bagno zwyczajne.
  • Nazwa : Torfowisko Pobłockie
    • Lokalizacja: gm. Główczyce, N-ctwo Damnica
    • Wielkość: 112,31 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rezerwat jest cennym obszarem retencji wodnej,- wśród najbardziej interesujących roślin występują tu m. in.: woskownica europejska, wrzosiec bagienny, modrzewnica, rosiczka okrągłolistna, bagno zwyczajne.
  • Nazwa : Jezioro Modła
    • Lokalizacja: gm. Ustka obręb Lędowo
    • Wielkość: 194,80 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Miejsce lęgowania ptactwa wodnego np. mewy śmieszki, mewy srebrzystej, mewy pospolitej, rybitwy czarnej, kaczki krzyżówki, łabędzia niemego, błotniaka łąkowego, remiza, kwiczoła,- występowanie roślinności będącej podstawowym elementem decydującym o warunkach lęgowania ptaków, a także zespołów roślinności wodnej i szuwarowej typowej dla płytkiego, zarastającego jeziora przymorskiego.
  • Nazwa : Torfowisko Potoczek
    • Lokalizacja: gm. Kępice obręb Obłęże
    • Wielkość: 15,24 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Bór bagienny o powierzchni 3,86 ha,- rezerwat usytuowany jest w malowniczej dolinie otoczonej zalesionymi stokami wzniesień,- ostoja zwierzyny płowej i czarnej.
  • Nazwa : Wzgórze Rowokół
    • Lokalizacja: gm. Smołdzino obręb Smołdzino
    • Wielkość: 562,81 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Położenie stożka Rowokołu (115 m n.p.m.) w odległości zaledwie 6 km od morza wywołuje w nizinnym krajobrazie nadmorskim nieoczekiwane urozmaicenie oraz widokowy kontrast,- las na stokach wzgórza sprawia miejscami wrażenie regla dolnego (udział buka i jodły).
  • Nazwa : Buczyna Nad Słupią
    • Lokalizacja: gm. Ustka N-ctwo Ustka
    • Wielkość: 18,92 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obiekt stanowi interesujący przykład drzewostanu bukowego.
  • Nazwa : Wierzchocińskie Jałowce
    • Lokalizacja: gm. Smołdzino N-ctwo Damnica
    • Wielkość: 1,29 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
      Na skaju lasu z drzewostanem sosnowym występuje halizna ze skupieniem około 150 egzemplarzy jałowców,- poszczególne okazy jałowca wytwarzają tu różne formy - kolumnowe, piramidalne, stożkowe i t. p. do wysokości 10 m.

Park krajobrazowy:

  • Nazwa : Dolina Słupi
    • Lokalizacja: oś parku stanowi dolina rzeki Słupi w jej środkowym biegu wraz z dorzeczem
    • Wielkość: 37 040 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      - w granicach Parku znajduje się 60 jezior z których najcenniejsze pod względem przyrodniczym to: Jasień, Skotawskie Małe i Durze, Głębokie, Borzytuchomskie Duże, Konradowo, Krzynia,
      - siedliska roślinne o cechach zbiorowisk naturalnych i półnaturalnych,
      - występowanie rzadkich roślin: np. wawrzynek wilczełyko, pływacz zwyczajny, rosiczka,
      - najcenniejsze przyrodniczo fragmenty Parku i jego otuliny zostały wydzielone w postaci ośmiu rezerwatów przyrody.

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa : Pas pobrzeża na wschódod Ustki
    • Lokalizacja: Na wschód od ujścia rzeki Słupi, wzdłuż wybrzeża do jeziora Gardno
    • Wielkość: 3 336 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      - wybrzeże morskie z plażami wydmami i klifem,
      - cała gama roślinności nadmorskiej, od maleńkiej wydmotwórczej honkenii, aż po zespoły leśne jak: bory nadmorskie i buczyny.
  • Nazwa : Pas pobrzeża na zachód od Ustki (wschodnia część)
    • Lokalizacja: Na zachód od ujścia rzeki Słupi, wzdłuż wybrzeża do granicy powiatu
    • Wielkość: 7 520 ha (pow.całk.)
    • Główne walory przyrodnicze
      - bezpośrednie sąsiedztwo morza i związany z tym urozmaicony świat roślinny - roślinność wydmowa, bagienna, bory nadmorskie,
      - kryptodepresyjne jezioro przymorskie: Modła,
      - rezerwat przyrodniczy obejmujący najbliższe otoczenie Jeziora Modła.
  • Nazwa : Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic wraz z fragmentem doliny rzeki Wieprzy
    • Lokalizacja: Obszar na północny zachód od Kępic do miejscowości Łętowo oraz ok. 7 km na południowy wschód od Kępic
    • Wielkość: 6 880 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      - dwa duże jeziora: Łętowskie w północno-zachodniej części obszaru oraz Obłęskie na północno-wschodnim krańcu obszaru,
      - bardzo duża lesistość obszaru - 76%,
      - duża ilość pomników przyrody (13 szt.),
      - interesujące obiekty przyrodnicze jak sędziwe drzewa i okazałe głazy polodowcowe (eratyki).

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • ogółem 236 w tym:
    • pojedyncze drzewa: 177
    • grupy drzew: 42
    • aleje: 3
    • głazy narzutowe: 14

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • Nazwa : Ostoja Łabędzi w m. Ustka

Użytki ekologiczne

  • Nazwa : Łąki nad Ciekiem Gogolewskim
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska obr. Gogolewko
    • Wielkość: 23,39 ha
  • Nazwa : Krakulice
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce obr. Gać
    • Wielkość: 314,63 ha
  • Nazwa : Łokciowe Sitowiska
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino obr. Łokciowe
    • Wielkość: 192,82 ha
  • Nazwa : Gardzieńskie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Ustka obr. Rowy
    • Wielkość: 185,56 ha
  • Nazwa : Żelazo
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino obr. Smołdzino
    • Wielkość: 299,77 ha
  • Nazwa : Krasne Łączki
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino obr. Łokciowe
    • Wielkość: 187,75 ha
  • Nazwa : Ciemińskie Prusznice
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino obr. Skórzyno
    • Wielkość: 103,87 ha
  • Nazwa : Czołpińskie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino obr. Smołdziński Las
    • Wielkość: 254,76 ha.
  • Nazwa : Torfowisko
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska obr. Dobra
    • Wielkość: 4,55 ha
  • Nazwa : Bagno Śródleśne
    • Lokalizacja: Gm. Potęgow oobr. Grąbkowo
    • Wielkość: 10,03 ha
  • Nazwa : Torfowisko
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo obr. Karżnica
    • Wielkość: 7,57 ha
  • Nazwa : Bagno z lustrem wody
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo obr. Dąbrówno
    • Wielkość: 4,87 ha
  • Nazwa : Śródleśne bagno
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo obr. Łupawa
    • Wielkość: 2,57 ha

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Nazwa : Przyrodniczo - edukacyjna "Dolina rzeki Łupawy"
    • długość: 4 km
    • podstawowa tematyka: gospodarka leśna ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk leśnych.
  • Nazwa : Ekologiczno - edukacyjna "Zespół pałacowo - parkowy w "Warcinie"
    • długość: 2,8 km
    • podstawowa tematyka: ochrona lasu - gospodarka leśna.
  • Nazwa : Przyrodniczo - edukacyjna Nadleśnictwo Leśny Dwór
    • długość: 6,5 km
    • podstawowa tematyka: ochrona lasu - hodowla lasu.
  • Nazwa : Leśna ścieżka dydaktyczna "Orzechowska Wydma"
    • długość: 2,8 km
    • podstawowa tematyka: siedliska leśne i roślinność występująca na wydmach.
  • Nazwa : Ścieżka przyrodniczaKrępa - Łosino
    • długość: 4 km
    • podstawowa tematyka: atrakcje przyrodniczo - kulturowe.
  • Nazwa : Ścieżka przyrodnicza Krzynia - Łysomice
    • długość: 8 km
    • podstawowa tematyka: ochrona lasu (pomniki przyrody, szkółka leśna).

Wycieczki z przewodnikiem:

  • brak

Prelekcje:

  • nie są prowadzone

Wydawnictwa
Tytuł:

  • "Materiały do poznania regionalizmu słupskiego" - nakład 500 egz., wydawnictwo cykliczne.
  • "Aktualia ochrony przyrody" - nakład 500 egz., wydawnictwo cykliczne.
  • Publikowane są wydawnictwa tematyczne w postaci folderów, przewodników itp. przez: SPN, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, Nadleśnictwa występujące w granicach administracyjnych Starostwa Powiatowego, wydawnictwo jednorazowe.

 

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • nie są realizowane

Powiat Tczewski

Formy ochrony przyrody

Rezerwaty przyrody:

nazwalokalizacjawielkość [ha]główne walory przyrodnicze
Opalenie Dolnegm. Gniew, pd.-wsch. część Pojezierza Starogardzkiego1,75rzadkie gatunki roślin leśno - stepowych, a w szczególności groszek wielkoprzylistkowy oraz naturalne płaty lasu mieszanego
Opalenie Górnegm. Gniew, pd.-wsch. część Pojezierza Starogardzkiego1,62rzadkie gatunki roślin leśno - stepowych, a w szczególności groszek wielkoprzylistkowy oraz naturalne płaty lasu mieszanego
Wiosło Dużegm. Gniew, Dolina Kwidzyńska stanowiąca część Doliny Dolnej Wisły29,88rzadkie gatunki roślin leśno - stepowych i naturalne zbiorowiska leśne, występują tu m. in. groszek wielkoprzylistkowy, aster gawędka, czosnek skalny, jarząb brekinia, pluskwica europejska, pajęcznica gałęzista, sasanka łąkowa, skrzyp olbrzymi, pływająca paproć salwinia
Wiosło Małegm. Gniew, Dolina Kwidzyńska stanowiąca część Doliny Dolnej Wisły24,69rzadkie gatunki roślin leśno - stepowych i naturalne zbiorowiska leśne, występują tu m. in. groszek wielkoprzylistkowy, aster gawędka, czosnek skalny, jarząb brekinia, pluskwica europejska, pajęcznica gałęzista, sasanka łąkowa, skrzyp olbrzymi, pływająca paproć salwinia

Park krajobrazowy:

  • brak


 

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa Gniewski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: gm. Gniew, gm. Morzeszczyn, gm. Pelplin, wschodnia część Pojezierza Starogardzkiego, obszar obejmujący końcowy odcinek doliny Wierzycy
    • Wielkość: 2 586 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Dolina rzeczna z całym zestawem elementów morfologicznych ( silnie meandrujące koryto, starorzecza, sterasowane zbocza, pagórki meandrowe i krawędzie), zróżnicowane zbiorowiska roślinne. Dolina pełni rolę korytarza ekologicznego.
  • Nazwa Nadwiślański Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: gm. Gniew, południowa część Pojezierza Starogardzkiego, na pograniczu z Doliną Dolnej Wisły
    • Wielkość: 4 676 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Obszar bardzo zróżnicowany morfologicznie, prawie w całości zalesiony. Przeważają bory sosnowe, lasy dębowo-grabowe bogate są w ciepłolubną florę w tym szereg gatunków stepowych
  • Nazwa Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich
    • Lokalizacja: gm. Tczew ( powiat obejmuje południową część obszaru - Nizina Tczewska)
    • Wielkość: 1 550 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      Specyfikę obszaru podkreśla skomplikowany system hydrograficzny z odwodnieniem grawitacyjnym.
       

 

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • Za pomniki przyrody uznano:
    • pojedyncze drzewa: 39
    • grupy drzew: 14
    • głazy narzutowe: 3

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • brak

Użytki ekologiczne

  • Nazwa : Trzcinowisko
    • Lokalizacja: gm. Gniew, wieś Ciepłe - cz. dz. nr 74/1
    • Wielkość: 16 ha
  • Nazwa : Parowa
    • Lokalizacja: gm. Gniew, wieś Ciepłe - cz. dz. nr 60/13
    • Wielkość: 4 ha
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne:
    brak
  • Urządzone punkty widokowe:
    brak
  • Wycieczki z przewodnikiem:
    brak

Prelekcje:
 

obiekttematyka prelekcjiilość prelekcji

użytki ekologiczne "Trzcinowisko" i "Parowa"

ochrona ptasich siedlisk

5

 

Wydawnictwa

  • Tytuł:
  • Informator przyrodniczy "Ptasi Raj’
    • nakład: 1 500 szt.
  • "Informator Pelpliński"
    • nakład: 1 100 szt.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Nazwa projektu:

  • "Natura 2000" - sieć EKONET-POLSKA /trasa migracji ptaków/
    • Czas realizacji: bark danych
    • Poniesione dotychczas nakłady: brak danych
    • Wartość całego projektu: brak danych
  • Gniewski Park Krajobrazowy Doliny Rzeki Wierzycy i Janki
    • Czas realizacji: prace studialne zagospodarowania części parku na ścieżki rowerowe, spływy kajakowe

Powiat Wejherowski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy - na terenie powiatu nie utworzono

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa: Choczewskie Cisy
    • Lokalizacja: gm. Choczewo
    • Wielkość: 9,19 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      stanowisko cisa oraz stanowiska szeregu rzadkich i chronionych roślin naczyniowych
  • Nazwa: Mierzeja Sarbska
    • Lokalizacja: gm. Choczewo, gm. Wicko i gm. M. Łeba
    • Wielkość: 546,93 ha (w tym w pow. wejherowskim - 217,86 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      ruchome wydmy paraboliczne, zagłębienia torfowiskowe, bory bażynowe, olsy, ostoja puchacza
  • Nazwa: Długosz Królewski w Łęczynie
    • Lokalizacja: gm. Łęczyce
    • Wielkość: 1,17 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      zatorfione zagłębienia terenu z dość liczna populacją długosza królewskiego
  • Nazwa: Lewice
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo
    • Wielkość: 22,90 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      torfowiska przejściowe zarastające sosną, kwaśne buczyny, lasy dębowo-bukowe, bór i brzezina bagienna, stanowiska rzadkich i chronionych roślin naczyniowych
  • Nazwa: Gałęźna Góra
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo
    • Wielkość: 34,06 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      kwaśna buczyna niżowa z szeregiem rzadkich i chronionych gatunków roślin, fragmenty lasów łęgowych, pozostałości średniowiecznego grodziska
  • Nazwa: Pełcznica
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo i gm. Szemud
    • Wielkość: 57,53 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      śródleśne jeziora lobeliowe: Pałsznik, Wygoda i Krypko z otaczającym je drzewostanem, zbiorowiska roślinności bagiennej i rzadki gatunki roślin naczyniowych
  • Nazwa: Cisowa
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo i gm. M. Gdynia
    • Wielkość: 24,76 ha (w tym w pow. wejherowskim - 2,7 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      dolina potoku Cisowa z zachowanymi zbiorowiskami roślinnymi: żyzna buczyna pomorska, łęg jesionowo-olszowy i roślinność źródliskowa; liczne gatunki roślin chronionych i rośliny górsko-podgórskie
  • Nazwa: Paraszyńskie Wąwozy
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Strzebielino, Obręb Bożepole, Leśnictwo Paraszynek, oddz. 201m; 208d, f; 209b, f, g, h, i; 210b, i; 211h, i, j
    • Wielkość: 55,22 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      biocenozy leśne i źródliskowe z rzadkimi i chronionymi gatunkami roślin i zwierząt, a także liczne źródliska i silnie urozmaicona rzeźba terenu
  • Nazwa: Pużyckie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Choczewo, Obręb Młot, Leśnictwo Dębina, pododdz. 93Cg, i, j (z wyłącz. cz. zach.) oraz 93Dh, i.
    • Wielkość: 4,93 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      leśny obszar źródliskowy
  • Nazwa: Wielistowskie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Strzebielino, Obręb Bożepole, Leśnictwo Wielistowo, oddz. 105b, c, g; na południowy wschód od m. Wielistowo
    • Wielkość: 2,89 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      kompleks zbiorowisk źródliskowych i lasów łęgowych oraz licznych nisz źródłowych
  • Nazwa: Wielistowskie Źródliska
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Strzebielino, Obręb Bożepole, Leśnictwo Godętowo, oddz. 108c. f, g; na południowy zachód od m. Wielistowo
    • Wielkość: 11,68 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      biocenozy źródliskowe i leśne, a także elementy środowiska abiotycznego, w tym przede wszystkim zespół źródlisk oraz silnie urozmaicona rzeźba terenu

Park krajobrazowy:

  • Nazwa: Trójmiejski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gmin: Wejherowo, Szemud, Miasto Wejherowo, Miasto Reda, Miasto Rumia
    • Wielkość: 19 930 ha (w tym w pow. wejherowskim - 12 576 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Park obejmuje strefę krawędziową Pojezierza Kaszubskiego z urozmaiconą rzeźbą terenu i licznymi ciekami wodnymi. Lasy stanowią ponad 90% powierzchni parku. Dominującym zbiorowiskiem leśnym są buczyny (kwaśna i żyzna buczyna pomorska), lasy bukowo-dębowe, i lasy grądowe. W dnach dolin występują także lasy łęgowe olszowo-jesionowe. Spotykane są również liczne gatunki roślin i zwierząt rzadkich i chronionych. Do najcenniejszych obiektów florystycznych zalicza się jeziora lobeliowe Pałsznik i Wygoda, położone na terenie rezerwatu "Pełcznica".
  • Nazwa: Kaszubski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gminy Linia
    • Wielkość: 33 202 ha (w tym w pow. wejherowskim - 1 652 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Park obejmuje centralną część Pojezierza Kaszubskiego o urozmaiconej rzeźbie terenu z licznymi wzgórzami morenowymi, rynnami jeziornymi, dolinami rzecznymi i fragmentami pól sandrowych. Posiada silnie rozbudowaną sieć hydrograficzną ze źródliskowymi odcinkami rzek (m.in.: Łeby i Raduni) oraz licznymi jeziorami, w tym jeziorami lobeliowymi. Na obszarach leśnych dominują buczyny i lasy bukowo-dębowe, w części południowej - bory mieszane. Na terenie parku występują przyrodniczo cenne zbiorowiska roślinności nieleśnej (łąki, torfowiska).
       

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa: Nadmorski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gminy Choczewo
    • Wielkość: 14 940 ha (w tym w pow. wejherowskim - 5 546 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      zespoły roślinności wydmowej, nadmorski bór sosnowy, zespoły roślinności torfowiskowej i łąkowej
  • Nazwa: Choczewsko-Saliński Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: gm. Choczewo, gm. Gniewino i gm. Łęczyce
    • Wielkość: 8 684 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      zróżnicowana rzeźba terenu (wysoczyzna morenowa w postaci kęp, morena denna płaska i falista, obniżenia pradolinne i rynnowe), lasy o wysokiej wartości biocenotycznej (lasy mieszane, wilgotne z przewagą buka), jeziora: Choczewskie, Salińskie i Czarne
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza Darżlubska
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gminy Wejherowo
    • Wielkość: 15 908 ha (w tym w pow. wejherowskim - 6 777 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      lasy o wysokiej wartości biocenotycznej (bory, buczyny i grądy), źródła rzek: Piaśnicy, Gizdepki, Czarnej Wdy
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Redy-Łeby
    • Lokalizacja: gm. Łęczyce, gm. Gniewino, gm. Luzino, gm. Wejherowo
    • Wielkość: 19 516 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      rzeki Łeba i Reda, roślinność łąkowa, zespoły leśne (buczyny i bory mieszane), zróżnicowana rzeźba terenu
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby
    • Lokalizacja: gm. Linia, gm. Łęczyce i gm. Luzino
    • Wielkość: 5 456 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      dolina Łeby z licznymi meandrami, przełomami i bystrzami, kwaśne buczyny niżowe

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • Na terenie powiatu wejherowskiego znajduje się 230 pomników przyrody, w tym:
    • głazy i grupy głazów: 52
    • grupy drzew: 44
    • drzewa: 125
    • pnącza: 7
    • aleje: 2
       

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • Nazwa: Rynna Potęgowska
    • Lokalizacja: na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego
    • Wielkość: 1 300 ha (w tym w pow. wejherowskim - 290 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      unikalna w skali Pojezierza Kaszubskiego rynna jeziorna obejmująca różnorodne struktury przyrodnicze naturalne i seminaturalne o dużych walorach kulturowych i fizjonomicznych
  • Nazwa: Dolina Łeby w Kaszubskim Parku Krajobrazowym
    • Lokalizacja: na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego
    • Wielkość: 3 412 ha (w tym w pow. wejherowskim - 755 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      poligenetyczna forma dolinna rz. Łeby z licznymi ostojami ptaków wodno-błotnych

Użytki ekologiczne

  • Nazwa: Dargolewski Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Leobór, oddz. 220f
    • Wielkość: 4,92 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowisko mszarne i bagienne;
  • Nazwa: Bór w Betlejem
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Leobór, oddz. 224f
    • Wielkość: 8,71 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Torfowisko w Strzepczu
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Leobór, oddz. 244f, 246b
    • Wielkość: 5,09 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Robakowski Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Luzino, oddz. 88n
    • Wielkość: 2,01 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Torfowisko w Zielonym Dworze
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Luzino, oddz. 90d
    • Wielkość: 1,09 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Luziński Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Luzino, oddz. 91a
    • Wielkość: 1,79 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowisko torfowiskowe i mszarne;
  • Nazwa: Torfowisko w Rozłazinku
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Godętowo, oddz. 177k
    • Wielkość: 1,41 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Źródliskowa Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Karczemki, oddz. 241j, 254b
    • Wielkość: 4,56 ha
    • Przedmiot ochrony: źródlisko i górny bieg strumienia otoczony zbiorowiskiem łęgowym;
  • Nazwa: Źródliska Redy
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Strzebielino, oddz. 77f
    • Wielkość: 2,07 ha
    • Przedmiot ochrony: źródliska rzeki Redy;
  • Nazwa: Brzeziński Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Świetlino, oddz. 8d
    • Wielkość: 1,14 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Kacza Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Świetlino, oddz. 8w
    • Wielkość: 2,48 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko;
  • Nazwa: Dwojaczki
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Świetlino, oddz. 14b, i, k, o
    • Wielkość: 14,47 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowiska torfowiskowe i bagienne;
  • Nazwa: Łęczycki Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Wysokie, oddz. 83g
    • Wielkość: 6,65 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowiska torfowiskowe i bagienne;
  • Nazwa: Gajówka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Szklana Huta, oddz. 223c
    • Wielkość: 1,78 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Osoczne Oczko
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Szklana Huta, oddz. 120o
    • Wielkość: 1,36 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiornik wodny z osoką aloesową;
  • Nazwa: Torfowisko w Szklanej Hucie
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Biała Góra, oddz. 42c, 43b
    • Wielkość: 0,86 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Źródliska Bezimiennej
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Biała Góra, oddz. 94m, 111c
    • Wielkość: 1,30 ha
    • Przedmiot ochrony: źródlisko;
  • Nazwa: Zwarcienko
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Dębina, oddz. 25f
    • Wielkość: 2,18 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Diabelski Opar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Dębina, oddz. 83j, 90b
    • Wielkość: 6,17 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Maluszek
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Brodnica, oddz. 164f
    • Wielkość: 1,60 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe, stanowiska rzadkich i chronionych roślin;
  • Nazwa: Zolnica
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Wysokie, oddz. 2b
    • Wielkość: 2,98 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe, stanowiska rzadkich i chronionych roślin;
  • Nazwa: Nanicka Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Nanice, oddz. 166j, 189j
    • Wielkość: 4,60 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa;
  • Nazwa: Nanicki Szuwar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Nanice, oddz. 168k
    • Wielkość: 1,41 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa;
  • Nazwa: Piaśnickie Oparzeliska
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Darżlubie, Leśnictwo Leśniewo, oddz. 220c,d, 166a,x
    • Wielkość: 1,41 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa;
  • Nazwa: Kępiński Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Kąpino, Leśnictwo Kępino, oddz. 103c
    • Wielkość: 2,16 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Pryśniewska Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Orle, oddz. 47s. t, y
    • Wielkość: 3,64 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa i łąki nawapienne;
  • Nazwa: Migowa Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Orle, oddz. 160b
    • Wielkość: 7,06 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka śródleśna;
  • Nazwa: Wysokie
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Brodnica, oddz. 164c
    • Wielkość: 5,44 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Śmieszka w Bojanie
    • Lokalizacja: obr. Bojano: 155cz., 156, 157, 160cz., 161cz. - działki będące własnością prywatną
    • Wielkość: 7,31 ha
    • Przedmiot ochrony: kolonia lęgowa mewy śmieszki;
       
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Nazwa: "Dolina Redy"
    • długość: 4,5 km
    • podstawowa tematyka: las i gospodarka leśna
  • Nazwa : "Jezioro Orle"
    • długość: 3,5 km lub 5,5 km
    • podstawowa tematyka: siedliska wodno-błotne
  • Nazwa : "Kostkowo"
    • długość: 3 km
    • podstawowa tematyka: las
  • Nazwa : "Puszcza Darżlubska"
    • długość: 4 km
    • podstawowa tematyka: las i gospodarka leśna
  • Nazwa : "Szklana Huta"
    • czas: 3 h pieszo
    • podstawowa tematyka: las i gospodarka leśna
  • Wycieczki z przewodnikiem: brak danych
  • Prelekcje: m.in.: Nadleśnictwo Strzebielino prowadzi spotkania z leśnikami, pogadanki i lekcje w lesie, w arboretum i na terenie szkółki leśnej
  • Wydawnictwa: ukazało się szereg wydawnictw dot. obszarów chronionej przyrody z terenu powiatu wejherowskiego, wydawanych m.in. przez: Wojewódzką Komisję Ochrony Przyrody (np.: Materiały do Monografii Przyrodniczej Regionu Gdańskiego, foldery rezerwatów), zarządy parków krajobrazowych, nadleśnictwa (np.: Ścieżka Przyrodniczo – leśna „Szklana Huta” – wydane przez Nadleśnictwo Choczewo; Przewodnik po ścieżce dydaktyczno-przyrodniczej przy Gimnazjum w Łężycach – wydany przez Nadleśnictwo Strzebielino), gminy. (np.: Ścieżka Przyrodnicza „Jezioro Orle i Okolice na Ziemi Wejherowskiej – wydane przez Gminę Wejherowo),
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • nie realizowane

Sopot

Formy ochrony przyrody
  • Rezerwat przyrody - "Zajęcze Wzgórze", górny Sopot , na południe od Stadionu Lekkoatletycznego (ul. Wybickiego / Reja) powierzchnia 11,74 ha z okazami sosen, buków i dębów w wieku sięgającym 200 lat.
  • Park krajobrazowy - Trójmiejski Park Krajobrazowy
  • Pomniki przyrody - 32 pomniki przyrody ożywionej, 1 głaz
  • Użytki ekologiczne - Nazwa: "Jar Sweliny". Lokalizacja: gm. Gdynia dz.22/1, Sopot dz.2/2 cz.4/2 cz.7/16 cz.7/32. Wiielkość: 1,48 ha.
  • Rezerwat archeologiczny - "Grodzisko"
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

  • Sopocka ścieżka turystyczno-przyrodnicza, znakowany szlak spacerowy, prowadzący przez najcenniejsze pod względem krajoznawczym tereny.
    Długość ścieżki 2 km. Wiedzie przez stary Park Grodowy.
    (Rezydencja willowo-parkowa, Wąwóz Potoku Babidolskiego z pozostałościami restauracji "Dolinny Młyn", rezerwat archeologiczno - przyrodniczy Grodzisko, las łęgowy, dolina Kamiennego Potoku ze spiętrzonymi na potokach stawami)

 

Wydawnictwa:

  • Raport o stanie środowiska naturalnego w Sopocie, wydawnictwo cykliczne, co 3 lata
    • 1996 rok - nakład 450 egz.
    • 1999 rok - nakład 300 egz.
    • 2002 rok - nakład 500 egz. wersja polska, 200 egz. wersja angielska
  • Informator o ochronie pasa nadmorskiego, wyd. jednorazowe, nakład 2000 szt.
  • Sopocka Ścieżka , wydawnictwo jednorazowe, nakład 1000 egz.
  • Mapa Sopockich Szlaków Spacerowych, wydawnictwo jednorazowe, nakład 10.000 egz.
  • Ulotki "Nie dokarmiaj ptaków", wydawnictwo jednorazowe, nakład 1000 egz.Plakaty "Nie karm dzików" nakład 500 szt., jednorazowo
  • "Sprzątaj po swoim psie" (łopatki, plakaty), wyd. cykliczne, nakład łopatki - 20.000 szt., plakaty 1.500 szt.
  • Informator "Czystość miasta", wyd. jednorazowe, nakład 5.000 szt.
  • Sopockie pomniki przyrody, wydawnictwo jednorazowe na CD, nakład 100 szt.
  • "Podwodne krajobrazy przybrzeżnych wód Sopotu" film z cyklu Życie Zatoki - częściowo finansowany z MFOŚiGW nakład 20 kaset VHS
  • Dzień bez Samochodu nakład 700 szt. - jednorazowe
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

NIE MA

Słupsk

Formy ochrony przyrody
  • Park Narodowy - brak
  • Rezerwaty przyrody - brak
  • Park krajobrazowy - brak
  • Obszary chronionego krajobrazu - brak
  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju. 
  • Na terenie miasta Słupska ochroną pomnikową objęto 284 drzewa, w tym 43 uznane przez Wojewodę i 241 uznane Radą Gminy
  • Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe - brak
  • Użytki ekologiczne - brak
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000

brak danych

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne w trakcie realizacji
    • nazwa: "Szlakiem Słupskich Pomników Przyrody"
    • długość: 1500m-mała pętla oraz 3000m-duża pętla
    • podstawowa tematyka: pomniki przyrody usytuowane w granicach administracyjnych m. Słupska
  • Wycieczki z przewodnikiem
    • Wycieczki z przewodnikiem po pomnikach przyrody w ramach zajęć szkolnych
    • Warsztaty ekologiczne - od 1999r. organizowane są przez Koło Naukowe Botaników Pomorskiej Akademii Pedagogicznej (PAP) warsztaty ekologiczne, które są imprezą cykliczną - mającą za zadanie szeroko pojętą edukację ekologiczną poprzez aktywny udział studentów i uczniów w tworzeniu i opracowaniu ścieżek ekologicznych, edukacyjnych i przyrodniczych. Ważnym elementem edukacji jest współudział w redakcji wydawnictw ekologicznych
  • Prelekcje Pomorska Akademia Pedagogiczna (PAP)
    • nazwa obiektu chronionego - Projektowane użytki ekologiczne "Łąki w Lasku Południowym" i "Łąki na Sportowej"
    • tematyka prelekcji - Występowanie storczyków w warunkach miejskich
    • ilość prelekcji Gimnazjum nr 2, Gimnazjum nr 5, Szkoła Podstawowa nr 10, Zespól Szkól Agrotechnicznych w Słupsku, Szkoły Podstawowe w Niepoględziu, Motarzynie i Główczycach

Wydawnictwa:

  • XXXII Międzynarodowe Seminarium Kół Naukowych- Rzadkie i chronione rosliny naczyniowe projektowanego rezerwatu „Jezioro Herta” w Parku Krajobrazowym „Dolina Słupi” (PAP)
  • nazwa: XXXI Międzynarodowe Seminarium Kół Naukowych - Flora naczyniowa projektowanego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Wokół Zamkowej Góry koło Borzytuchomia"(PAP)
    • nakład: 800 egz.
    • jednorazowe, ale cyklicznie
  • nazwa: "Szlakiem wrzośca i woskownicy"(PAP)
    • nakład: 1200 egz.
    • jednorazowe
  • nazwa: "Okolice Jeziora Sarbsko"(PAP)
    • nakład: 1200 egz.
    • jednorazowe
  • publikacja popularno-naukowa "Geografia problemów ekologiczno-krajobrazowych Słupska" - w trakcie realizacji (PAP)
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • brak
Centrum Informacji i Edukacji
Ekologicznej w Gdańsku

80-837 Gdańsk, ul. Straganiarska 43-46

tel./fax (58) 301 80 99

strona www: www.ciee-gda.pl

e-mail: ciee@pomorskieparki.pl

x

Wybierz rok

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002