Gdańsk

Formy ochrony przyrody

1.1 Park Narodowy
Brak
1.2 Rezerwat przyrody

• Rezerwat przyrody Źródliska Ewy utworzony w 1983 roku zarządzeniem ministra (Monitor Polski nr 16 poz. 91 z 1983 ).
• Rezerwat leśny utworzony celem ochrony naturalnych zbiorowisk łęgowych i ziołoroślowo-szuwarowych. Rezerwat obejmuje fragment kompleksu leśnego Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (na wysokości Oliwy) o powierzchni 12,04 ha.
• W granicach rezerwatu znajduje się kompleks leśny i zbiorowiska źródliskowe występujące na stromych, wysokich (30 – 40 m) stokach, w dnie oraz w cyrkach źródliskowych jednego z rozcięć erozyjnych strefy krawędziowej, prowadzącego swym dnem wody Potoku Prochowego. Występują tu zbiorowiska roślinne i flora charakterystyczne zarówno dla regionu, jak i obszarów podgórsko-górskich. We florze rezerwatu występuje kilka gatunków chronionych: wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), bluszcz pospolity (Hedera helix), listera jajowata (Listera ovata), marzanka wonna (Asperula odorata), konwalia majowa (Convallaria majalis). O walorach rezerwatu decyduje również obecność we florze szeregu gatunków o charakterze podgórsko-górskim, takich jak: dąbrówka kosmata (Ajuga genevensis), dzwonek pokrzywolistny (Campanula trachelium), wierzbownica bladoróżowa (Epilobium roseum), manna gajowa (Glyceria nemoralis), tojeść gajowa (Lysimachia nemorum), fiołek przedziwny (Viola mirabilis), olsza szara (Alnus incana), kozłek bzowy (Valeriana sambucifolia), przetacznik górski (Veronica montana).
 
• Rezerwat przyrody Ptasi Raj utworzony w 1959 roku rozporządzeniem ministra (Monitor Polski nr 100 poz. 535 z 1959 r.).
• Rezerwat faunistyczny utworzony celem ochrony ostoi ptactwa wodnego i błotnego. Rezerwat Ptasi Raj położony jest u ujścia Wisły Śmiałej (po jej stronie prawobrzeżnej), na terenie Wyspy Sobieszewskiej. Powierzchnia rezerwatu wynosi 198,07 ha. Roślinność rezerwatu ma charakter nieleśno-leśny. Główny charakter roślinności bezpośredniego otoczenia jezior nadają szuwary trzcinowe. Miejscami występują szuwary turzycowe. W części południowej rezerwatu występują kultury sosny i olszy czarnej. Na terenie mierzei występują pozostałości nieleśnej napiaskowej roślinności wydmowej – zbiorowiska wydmy białej i szarej. Ze względu na walory awifaunistyczne rezerwat ma znaczenie o randze międzynarodowej. Stożek ujściowy Wisły Śmiałej znajduje się na trasie wędrówek ptaków wodno-błotnych szlakiem południowobałtyckim. Ptaki znajdują tu dogodne siedliska dla wypoczynku oraz żerowania. Jest to także ważne zimowisko ptaków wodnych i miejsce lęgowe niektórych rzadkich gatunków. Ptaki wykorzystują przede wszystkim lustro jeziora oraz tereny mierzei. Najliczniejszą grupą ptaków występujących na jeziorze w okresie przelotów są różne gatunki kaczek właściwych i nurkujących oraz łabędzie i gęsi białoczelne. Mierzeja jest siedliskiem przede wszystkim różnych gatunków mew, rybitw i siewkowców (m.in. nielęgowego biegusa zmiennego), także kormoranów, kaczek, gęsi i łabędzi. Na terenie rezerwatu gniazdują ostrygojady i sieweczki.
 
• Rezerwat przyrody Mewia Łacha utworzony w 1991 roku zarządzeniem ministra (Monitor Polski nr 38, poz. 273 z 1991 r.).
• Rezerwat faunistyczny (awifaunistyczny) utworzony w celu ochrony koloni lęgowych rybitw oraz miejsc bytowania ptaków siewkowatych, blaszkodziobych i rybitw w okresach ich wędrówek.  Zasięgiem swym obejmuje stożek ujściowy Przekopu Wisły po obu stronach rzeki. Na obszarze administracyjnym Gdańska znajduje się część lewobrzeżna rezerwatu, położona na terenie Wyspy Sobieszewskiej. Jego powierzchnia wynosi 18,91 ha. Część prawobrzeżna rezerwatu położona jest na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, w otulinie Parku Krajobrazowego Mierzei Wiślanej. Rezerwat po stronie gdańskiej obejmuje najmłodszy fragment stożka ujściowego Przekopu Wisły. Część centralną zajmują płaskie obniżenia okresowo zalewane wodą. W części południowej występuje niewielkie jezioro deltowe. Stożek ujściowy Przekopu Wisły jest jednym z nielicznych odcinków polskiego wybrzeża, gdzie współcześnie zachodzi ciągły proces akumulacji rzecznej, morskiej, eolicznej i organicznej. W związku z tym na bardzo niewielkim obszarze wykształciła się mozaika siedlisk warunkująca rozwój zróżnicowanej roślinności i flory.
• Flora gdańskiej części rezerwatu liczy blisko 300 gatunków. Kilka z nich podlega ochronie prawnej. Są to: rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides), mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum), kruszczyk szerokolistny (Epipactis latifolia), kruszczyk krwawoczerwony (Epipactis atropurpurea), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium), turzyca piaskowa (Carex arenaria). Interesującą grupę tworzą rośliny solniskowe. Są to: arcydzięgiel nadbrzeżny (Archangelica litoralis), aster solny (Aster tripolium), sitowiec nadmorski (Bulboschoenus maritimus), mannica odstająca (Puccinella distans), oczeret Tabernaemontana (Schoenoplectus tabernaemontani), muchotrzew solniskowy (Spergularia salina).
• Ujście Wisły jest bardzo ważnym miejscem w grupie terenów istotnych dla ptaków (jako miejsce odpoczynku i żerowania) w okresach ich wędrówek w tej części Europy.
• Z tych względów jest to obszar o randze europejskiej i krajowej. Jest to jeden
z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w polskiej strefie przybrzeżnej.
• Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie blisko 100 gatunków ptaków wodnych
i błotnych. 20 z nich to gatunki lęgowe, pozostałe przebywają tu w okresach wędrówek szlakiem południowobałtyckim bądź zimują. Najliczniejszą grupą ptaków są blaszkodziobe i siewkowate. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje biegus ziemny, który tworzy kolonie sięgające 600 sztuk. Gniazdują tu bogate populacje wielu gatunków związanych z terenami otwartymi, co jest rzadkością na polskim wybrzeżu.
• Ujście Wisły jest jednym w Polsce stanowiskiem lęgowym rybitwy czubatej i rybitwy popielatej oraz jedynym tak dużym w Polsce stanowiskiem mew małych.
 
• Rezerwat przyrody „Wąwóz Huzarów” o powierzchni 2,8 ha utworzony w 2005 r. w celu ochrony roślin rzadkich i chronionych. Obejmuje położenie w strefie krawędziowej Pojezierza Kaszubskiego. W rezerwacie stwierdzono 117 gatunków roślin naczyniowych, w tym 3 gatunki podlegające ochronie ścisłej (bluszcz pospolity, podrzeń żebrowiec i widłak jałowcowaty) oraz cztery gatunki podlegające ochronie częściowej.


1.3 Park krajobrazowy
• Trójmiejski Park Krajobrazowy o powierzchni 19 930 ha a otulina 15 208 ha utworzony w 1979 roku jako drugi w województwie gdańskim i jeden z pierwszych w Polsce parków krajobrazowych. Przedmiotem ochrony jest specyficzna rzeźba terenu oraz szata roślinna. Powierzchnia TPK w granicach Miasta Gdańska wynosi 2.450 ha, otulina wynosi 903 ha.
• Rozporządzenie Wojewody Gdańskiego z 8 listopada 1994 r. (Dz.Urz.Woj.Gdańskiego nr 27, poz. 139 z 1994 r.) szczegółowo określa przebieg granic parku i otuliny (wprowadzając korekty) oraz wprowadza nowe zakazy, ograniczenia i obowiązki na terenie parku zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Plan ochrony TPK wyznacza kierunki działania na jego terenie.
Więcej informacji można znaleźć na stronie www.tpkgdansk.pl
1.4 Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Wyspy Sobieszewskiej
/pow. 1.228 ha/ obejmuje fragment Mierzei Wiślanej na całej jej szerokości. Najcenniejsze fragmenty objęte są ochroną rezerwatową (rezerwaty Ptasi Raj i Mewia Łacha). Obszar ten stanowi fragment ważnego przymorskiego ciągu zieleni Gdańska oraz regionalnego systemu przyrodniczego strefy nadmorskiej rejonu Zatoki Gdańskiej.
Od strony wschodniej - przez Przekop Wisły - graniczy z otuliną Parku Krajobrazowego Mierzeja Wiślana (województwo warmińsko-mazurskie) i położoną na jej terenie elbląską częścią rezerwatu Mewia Łacha, natomiast od strony południowej obszar graniczy bezpośrednio z Obszarem Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich. 
 
Otomiński Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje tereny położone w granicach miasta Gdańska /pow. 1.762 ha/ i gminy Kolbudy. Obszar ten został wydzielony pod ochronę ze względu na zwarty kompleks leśny, który wraz z jeziorem Otomińskim jest miejscem intensywnej turystyki i rekreacji.
W granicach administracyjnie należących do Gdańska znajduje się północno-zachodnia część tego obszaru. Obejmuje on kompleks tzw. lasów smęgorzyńskich położonych pomiędzy terenami rolniczymi i zabudową osad (osiedli) Kiełpino Górne i Smęgorzyno (na północy) oraz Sulmin i Niestępowo (na południu). Najcenniejszy fragment Otomińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu - wytopiskowe Jezioro Otomińskie wraz z otaczającymi je interesującymi zbiorowiskami buczyn i torfowiskami - znajduje się już poza granicami miasta Gdańska  /gmina Kolbudy/. 
 
Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich obejmuje całe Żuławy Gdańskie
z wyjątkiem ich północno-zachodniego fragmentu zajętego przez tereny przemysłowo-składowe i zabudowę mieszkaniową Gdańska. W granicach miasta Gdańska znajdują się północne fragmenty tego obszaru o pow.1.051 ha.
Ochronie podlega charakterystyczny krajobraz kulturowy Żuław.
Niski płaski krajobraz deltowego odcinka doliny Wisły, kształtowany był w holocenie przez wody Wisły, a od XIII wieku również przy dużym udziale człowieka. Cechą charakterystyczną obszaru jest obecność wielu cieków i bogatej sieci rowów melioracyjnych oraz związany z tym układ polderowy, jak również unikatowe w Polsce powierzchnie budowane przez namuły Wisły. Unikalne wartości gleb sprawiły, że Żuławy są użytkowane głównie rolniczo. Teren jest bezleśny. Do cennych elementów przyrodniczych należą: względnie naturalne i półnaturalne zbiorowiska łąkowe i szuwarowe, które zachowały się lokalnie wzdłuż cieków, rowów melioracyjnych i w starorzeczach oraz wszelkiego rodzaju zakrzewienia i zadrzewienia śródpolne. W kulturowym krajobrazie Żuław mają one ważne znaczenie biocenotyczne i fitomelioracyjne.

1.5 Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
Na terenie administracyjnym Gdańska występuje 150 pomników przyrody: 112 sztuk pojedynczych drzew, 26 grup drzew, 1 aleję i 9 głazów narzutowych, 2 pomniki powierzchniowe. Wśród drzew pomnikowych najczęściej spotykane są buki i dęby.

Na terenie Gdańska można wyróżnić kilka większych skupień pomników przyrody - rejon starego Wrzeszcza, rejon Alei Zwycięstwa w sąsiedztwie Politechniki Gdańskiej oraz rejon starej Oliwy.
 
Więcej pod adresem http://www.gdansk.pl/zielony_gdansk,1240.html

1.6 Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
• Zespół przyrodniczno-krajobrazowy “Dolina Potoku Oruńskiego” powołany w 1999 roku Uchwałą Rady Miasta Gdańska IX/321/99 z dnia 29 kwietnia 1999 roku, zlokalizowany na pow. 82,83 ha Doliny Potoku Oruńskiego w Gdańsku. Utworzony w celu zachowania unikatowego charakteru przyrodniczo –  krajobrazowego doliny erozyjnej w strefie krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej, a zwłaszcza zachowania
w niezmienionej formie takich jej elementów, jak ciek, sterasowane zbocza po dawnej uprawie rolniczej i specyficzna szata roślinna.
 
• Zespół przyrodniczno-krajobrazowy “Dolina Strzyży” powołany w 2001 roku Uchwałą Rady Miasta Gdańska XXXIII/1024/2001 z dnia 29 marca 2001 r. Zlokalizowany na pow. 381 ha Doliny Strzyży w Gdańsku, w otulinie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Utworzony w celu zachowania wyjątkowych walorów krajobrazowych terenu oraz bogatej szaty roślinnej przy jednoczesnym wdrażaniu zasady budowania ciągłości struktur przyrodniczych.

1.7 Użytki ekologiczne
• Użytek ekologiczny „Fort Nocek” o powierzchni 0,11 ha zlokalizowany na terenie Fortów Napoleońskich przy ul. 3 Maja, nad Dworcem PKS, utworzony w 1996 r., w celu zabezpieczenia stanowiska hibernacji nietoperzy.
 
• Użytek ekologiczny „Murawy kserotermiczne” w Dolinie Potoku Oruńskiego” o powierzchni 2,88 ha, utworzony w 1999 r., znajduje się na terenie fragmentu doliny Potoku Oruńskiego, jest wyniesiony do 49 m n.p.m. Użytek powołano w celu zabezpieczenia muraw kserotermicznych wraz z bogactwem ich flory i fauny. Z dwóch stron ograniczają go erozyjne rozcięcia z drogami gruntowymi i zaroślami. Zbocza osiągają nachylenie do 40 stopni. Na terenie muraw stwierdzono występowanie dobrze wykształconych płatów muraw kserotermicznych, 232 gatunków roślin naczyniowych, w tym liczną grupę roślin ciepłolubnych nie występujących na innych terenach naszego regionu.
 
• Użytek ekologiczny „Oliwskie Nocki” o powierzchni 0,07 ha zlokalizowany przy ul. Podhalańskiej 13 w Oliwie, utworzony w 2001 r., w celu zabezpieczenia stanowiska hibernacji nietoperzy. Stanowi on największe zimowisko nietoperzy w Gdańsku. Co roku hibernuje tu ok. 70-80 skrzydlatych ssaków - głównie nocków rudych (Myotis daubentonii) i nocków Natterera (Myotis nattereri), jak również kilkanaście nocków dużych (Myotis myotis) i kilka gacków brunatnych.
 
 
• Użytek ekologiczny „Luneta z Pasikonikiem” o powierzchni 0,81, zlokalizowany na terenie Fortów Napoleońskich. Obejmuje fragment XVIII-wiecznych umocnień ziemnych Gdańska, tzw. Lunetę Senarmonta. Na terenie użytku występują cenne gatunki flory i fauny: nawłoć (Solidago canadensis) oraz zdziczałe drzewa owocowe, głównie śliwy (Prunus spp.) i jabłonie (Mallus domestica), mysz leśna (Apodemus flavicollis). Prawdziwym skarbem Lunety Senarmonta są owady, np.: liczna populacja niewielkiego pasikonika - wątlika punktowanego (Leptophyes punctatissima).
 
• Użytek ekologiczny „Prochownia pod Kasztanami” o pow. 0,53 ha, zlokalizowany na terenie Fortów Napoleońskich, utworzony w celu zabezpieczenia płatu nie użytkowanej roślinności ze stanowiskami rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt. Użytek stanowi zagłębienie terenu z kilkoma starymi kasztanowcami (Aesculus hippocastanum) i fragment starych, ceglanych fortyfikacji tzw. Prochownia Wojenna. Jest to zimowisko trzech gatunków nietoperzy - nocka Natterera (Myotis nattereri), nocka rudego (M. daubentonii) i nocka dużego (M. myotis). Na ściętym pniu starego kasztanowca odłowiono tu bardzo rzadkiego owada - błonkówkę z rodziny grzebaczowanych (Sphecidae), zakładającą dla swych larw gniazda w spróchniałym drewnie. Gatunek Crossocerus styrius został umieszczony na Polskiej Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych.
 
• Użytek ekologiczny „Migowska Bielawa” o powierzchni 0,51 ha, utworzony w 2006 r. zlokalizowany pomiędzy ul. Myśliwską i osiedlem Jasień. Celem powołania użytku jest ochrona torfowiska przejściowego z masową obecnością torfowców i wełnianek. Miąższość złoża torfu wynosi ok. 4m, co pozwala określić wiek obiektu na ok. 2 – 3 tys. lat. Na obszarze użytku stwierdzono występowanie następujących gatunków chronionych: rosiczki okrągłolistnej Drosera rotundiofolia oraz brzoza karłowata Betula nana oraz kilku zagrożonych w tym w szczególności turzycę bagienną Carex limosa, której obecność we florze Gdańska jest cenną wartością.
 
• Użytek ekologiczny „Dolina Czystej Wody” o powierzchni 2,73 ha, utworzony w 2006 r. zlokalizowany na terenie Doliny Czystej Wody w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym. Celem ochrony jest zabezpieczenie istnienia stanowisk chronionych oraz wzmożona ochrona siedlisk hydrogenicznych i związanych z nimi zbiorowisk roślinnych związanych z ciekiem strefy krawędziowej wysoczyzny morenowej oraz w szczególności ochrona stanowiska situ tępokwiatowego Juncus subnodulosus – najdalej na wschód położonego stanowiska tego gatunku w Polsce.

•  Użytek ekologiczny „Łozy w Kiełpinie” o powierzchni 6,29 ha, utworzony w 2006 r. zlokalizowany w okolicy Kiełpina Górnego. Celem ustanowienia użytku jest wzmożona ochrona siedlisk hydrogenicznych i związanych z nimi zbiorowisk roślinnych, a w szczególności zabezpieczenie istnienia stanowisk wierzby szarej – rozległych zarośli łozy wraz z szuwarami, położonych we wschodniej części wysoczyzny morenowej na południowy zachód od Kiełpina Górnego.

1.8. Obszary  Natura 2000

Powiat Miasto Gdańsk - SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Twierdza Wisłoujście
PLH220030
16,17
m.Gdańsk
Bunkier w Oliwie
PLH220055
0,13
m.Gdańsk
Ostoja w Ujściu Wisły
PLH220044
883,51
559,95
m.Gdańsk,
obszar morski

Powiat Miasto Gdańsk   -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony(ptasie) 
 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolina Dolnej Wisły
PLB220003
33559,04
10738,89
m.Gdańsk, gdański, nowodworski, malborski, tczewski, sztumski,kwidzyński, woj.kujawsko-pomorskie.
Ujście Wisły
PLB220004
1748,12
849,68
m.Gdańsk, pow.nowodworski
Zatoka Pucka
PLB220005
62430,43
1140,80
m.Gdynia
m.Gdańsk
m.Sopot
pow.pucki,obszar morski

 
1.       
 
PLB220005  ZATOKA P PUCKA
Typ Ostoi   J

Ogólna charakterystyka obszaru
Status ochrony
Obszar obejmuje wody zachodniej części Zatoki Gdańskiej, pomiędzy wybrzeżem Półwyspu Hel na północy, wybrzeżem od Władysławowa do ujścia Wisły Śmiałej na zachodzie i południu i linią pomiędzy ujściem Wisły Śmiałej a końcem Helu od strony wschodniej. Zawiera zatem samą Zatokę Pucką (10 400ha, śr. głęb. 3m) i część głębszych wód Zatoki Gdańskiej rozpościerających się na wschód od niej. Obszar obejmuje również łąki nadmorskie koło Osłonina i Rewy.
Występują następujące formy ochrony: Rezerwat Przyrody: Beka (193,0 ha) Słone Łąki (27,3 ha) Park Krajobrazowy: Nadmorski (18804,0 ha)

PLB220004  UJŚCIE WISŁY
Typ Ostoi   J

Ogólna charakterystyka obszaru
Status ochrony
Obszar obejmuje znaczny fragment zewnętrznej delty Wisły, od nieczynnego obecnie ujścia Wisły Śmiałej na zachodzie, po aktualne ujście Wisły Przekopu i jego okolice - tak lądowe, jak i morskie, na wschodzie. Do obszaru włączono 12-kilometrowy pas wybrzeża Wyspy Sobieszewskiej, łączący oba ujścia oraz przyujściowy odcinek głównego koryta Wisły, tzw. Wisłę Przekop, wraz z jej międzywalem, o długości ok. 6 km, rozciągający się od morza, na północy, do miejscowości Przegalina, na południu. Zachodni kraniec obszaru stanowi rezerwat Ptasi Raj, wschodni - rezerwat Mewia Łacha. Obszar należy do mezoregionu Mierzeja Wiślana i tylko jego południowy kraniec wchodzi na teren mezoregionu Żuław Wiślanych. W obu rezerwatach występuje mozaika siedlisk, obejmująca przymorskie, płytkie, słodkowodne jeziora, rozległe płaty szuwaru trzcinowego, występującego w przybrzeżnej strefie jezior oraz na dawnych łąkach słonoroślowych (Ptasi Raj), oraz piaszczyste mierzeje, odcinające jeziora od Bałtyku. Znaczne fragmenty terenu zajmują wydmy, pokryte typową roślinnością wydmy białej lub szarej, w wielu miejscach porośniętej różnowiekowymi uprawami sosnowymi, ze znaczną domieszką drzew liściastych. Znaczną część rezerwatu Mewia Łacha zajmuje wysokopienny las mieszany, zaś rezerwatu Ptasi Raj uprawa olchy, założona na dawnych łąkach słonoroślowych, obecnie zanikająca i przechodząca w zbiorowiska krzewiasto-szuwarowe. Międzywale Wisły Przekopu zajęte jest przez otwarte pastwiska. Na przedpolu czynnego ujścia Wisły istnieje aktywny stożek ujściowy, z czym związane jest pojawianie się i zanikanie piaszczystych wysp i półwyspów, wchodzących coraz głębiej w morze. W wielu miejscach wydmy białe i szare zostały utrwalone nasadzeniami róży pomarszczonej Rosa rugosa lub wierzby warzynkowej Salix daphnoides, co spowodowało w tych miejscach niemal całkowity zanik roślinności naturalnej.
Występują następujące formy ochrony: Rezerwat Przyrody: Mewia Łacha (150,0 ha) Ptasi Raj (188,0 ha) Obszar Chronionego Krajobrazu: Żuław Gdańskich (3092,0 ha) Wyspy Sobieszewskiej (1228,0 ha) Środkowożuławski (2313,0 ha)

PLB040003  DOLINA DOLNEJ WISŁY
Typ Ostoi   J

Ogólna charakterystyka obszaru
Status ochrony
Odcinek doliny Wisły w jej dolnym biegu, od Włocławka do Przegaliny, zachowujący naturalny charakter i dynamikę rzeki swobodnie płynącej. Rzeka płynie w dużym stopniu naturalnym korytem, z namuliskami, łachami piaszczystymi i wysepkami, w dolinie zachowane są starorzecza i niewielkie torfowiska niskie; brzegi pokryte są mozaiką zarośli wierzbowych i lasów łęgowych, a także pól uprawnych i pastwisk. Miejscami dolinę Wisły ograniczają wysokie skarpy, na których utrzymują się murawy kserotermiczne i grądy zboczowe. Wisła przepływa w granicach obszaru przez kilka dużych miast, jak: Toruń, Bydgoszcz, Grudziądz, Tczew. Planowana jest budowa nowej zapory - stopień wodny w Nieszawie.
Występują następujące formy ochrony: Rezerwat Przyrody: Las łęgowy nad Nogatem (33,0 ha) Łęgi na Ostrowiu Panieńskim (34,4 ha) Las Mątawski (231,8 ha) Wielka Kępa (Ostromecka) (27,8 ha) Wiosło Małe (21,9 ha) Kępa Bazarowa (32,4 ha) Rzeka Drwęca (18888, ha) Park Krajobrazowy: Dolina Dolnej Wisły (55643,0 ha) Obszar Chronionego Krajobrazu: Białej Góry (3841,0 ha) Doliny Kwidzyńskiej (1977,0 ha) Gniewski (2336,0 ha) Nadwiślański Ujścia Nogatu Środkowożuławski (2870,0 ha) Doliny Drwęcy Doliny Osy i Gardęgi Na Południe od Torunia Nizina Ciechocińska Rzeki Szkarpawy Żuław Gdańskich Strefy Krawędziowej Doliny Wisły Wydm Śródlądowych na Południe od Torunia Użytek Ekologiczny: Mopkowy Most (0,2 ha) Parowa (4,0 ha) Projektowane 4 rezerwaty.

 
SOO (Specjalne Obszary Ochrony)
 
PLH220030  Twierdza Wisłoujście
Typ Ostoi   B

Ogólna charakterystyka obszaru
Status ochrony
Kompleks ceglanych i ziemnych fortyfikacji z XVII i XVIII wieku, wraz z otaczającymi je starymi zadrzewieniami oraz fosami wypełnionymi wodą. Podziemia twierdzy stanowią zimowisko nietoperzy.
Obszar nie jest chroniony innymi formami ochrony prawnej.

PLH220055  Bunkier w Oliwie
Typ Ostoi   B

Ogólna charakterystyka obszaru
Status ochrony
Bunkier betonowy (przeciwlotniczy) z II poł. XX w, na terenie miejskiej zabudowy willowej, 50 metrów od granic kompleksu leśnego Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Bunkier ten stanowi zimowisko nietoperzy.
PL 05 Użytek ekologiczny

PLH220044  Ostoja w Ujściu Wisły 
Typ Ostoi   K

Ogólna charakterystyka obszaru
Status ochrony
Obszar obejmuje 2 spośród kilku estuariów utworzonych przez ramiona Wisły, tzw. Wisły Śmiałej koło Sobieszewa i Przekop koło Mikoszewa uchodzące do Zatoki Gdańskiej, wraz z otaczającymi je piaszczystymi terenami, zwykle otwartymi, a także fragmentami porośniętymi lasem. Do obszaru należą także wody przybrzeżne, szczególnie ważne dla ptaków.
Obszar obejmuje 2 rezerwaty przyrody, utworzone dla ochrony ptaków: Ptasi Raj (1959, 188 ha) i Mewia Łacha (1991, 159 ha). Stanowi także część OSO (tzw. "ptasiego") obszaru Natura 2000 PLB220004.
1.9 Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha]     
ok. 9649,25 ha

 

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Brak

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Brak

Gdynia

Formy ochrony przyrody

http://www.gdynia.pl/wszystko/o/gdyni/srodowisko/info/156_30661.html

 

Park Narodowy-brak.

 

Rezerwat przyrody

Rezerwat krajobrazowy - Kępa Redłowska
 Lokalizacja położony pomiędzy Orłowem a Kamienną Górą
Wielkość 121,9 ha
Główne walory przyrodnicze
Jest jednym z najstarszych rezerwatów w Polsce i zarazem jednym z najpiękniejszych zakątków wybrzeża Zatoki Gdańskiej. Rezerwat ten jest również jednym z nielicznych miejsc w Polsce, gdzie można obserwować naturalne procesy geofizyczne zachodzące na styku lądu i morza. Najbardziej charakterystycznym elementem jego krajobrazu jest aktywny klif w Orłowie o wysokości dochodzącej do 60 metrów, który w wyniku działalności morza nieustannie cofa się w głąb lądu. Fale rozbijając się o krawędzie klifu podmywają je i powodują ich obsuwanie, a następnie zabierają z brzegu lżejsze elementy budulca klifu, pozostawiając tam większe kamienie oraz głazy.
Oprócz klifu ścisła ochrona w rezerwacie ma również na celu zachowanie bogatego w różne gatunki drzew lasu (buk, dąb, sosna, modrzew, klon, lipa, świerk i grab) oraz stanowisk rokitnika zwyczajnego i jarząba szwedzkiego. Ten ostatni występuje tutaj w naturalnym środowisku i jako relikt epoki lodowcowej jest osobliwością florystyczną rezerwatu.
Bardzo interesujące przyrodniczo są także wody Zatoki Gdańskiej przylegające do rezerwatu. Akwen ten charakteryzuje się urozmaiconą budową geologiczną bogatą w oryginalne formy przyrody nieożywionej i pod tym względem należy do unikalnych obszarów na Południowym Bałtyku. Kamieniste dno porośnięte jest organizmami roślinnymi w tym zagrożonym wyginięciem widlikiem. Lokalnie na podłożu piaszczystym, występują podwodne łąki złożone przede wszystkim z trawy morskiej. Ryby występujące w tym rejonie to groźnie wyglądający kur diabeł, jedyna ryba żyworodna w Zatoce Gdańskiej – węgorzyca, kryjąca się w piasku płastuga, kilka rodzajów małych babek oraz liczne ławice cierników. Tutaj też można zaobserwować pływający cud natury, jakim jest chełbia modra – jej organizm w 98 procentach składa się z wody.

 

Nazwa Rezerwat leśno-florystyczny Kacze Łęgi
 Lokalizacja dolina rzeki Kaczej
Wielkość 8,97 ha
Główne walory przyrodnicze
Obejmuje odcinek potoku z niewielkim dopływem oraz dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z okazałym drzewostanem w tym wieloma drzewami pomnikowymi oraz bogatym runem. Rezerwat chroni pozostałości dawnej szaty roślinnej dolin rzecznych (łęg wiązowy w formie typowej dla roślinności dna dolin niewielkich rzek). Oprócz występujących tutaj wielu gatunków roślin górsko-podgórskich wartość rezerwatu podkreśla obecność czterech gatunków roślin znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin Pomorza Zachodniego. Są to: kozłek bzowy, przetacznik górski, szczaw gajowy i wiechlina odległokłosa. Kacza w granicach rezerwatu jest ciekiem mocno meandrującym i stanowi urokliwy akcent w krajobrazie doliny. Walory rezerwatu, które można podziwiać z położonych wyżej dróg leśnych, najpiękniej prezentują się wiosną.

 

Nazwa Rezerwat leśny Cisowa
  Lokalizacja dolina potoku Cisówka
Wielkość 24,76 ha
Główne walory przyrodnicze
Utworzony został w 1983 r w celu ochrony naturalnej rzeźby terenu oraz zachowania zbiorowisk roślinnych takich jak: buczyna pomorska, łęg jesionowo-olszowy oraz roślinność źródliskową. Spośród prawie dwustu gatunków roślin chronionych występujących w rezerwacie, do najcenniejszych należą konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna i paprotka zwyczajna.

 

Park krajobrazowy

Nazwa  Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego  
Wielkość 20 104 ha z otuliną 40 430 ha (4 200 ha w granicach Gdyni)

Główne walory przyrodnicze
Specyfiką tego największego w rejonie Trójmiasta kompleksu leśnego jest urozmaicona rzeźba terenu, zwłaszcza występujące tu licznie rozcięcia erozyjne z bardzo atrakcyjnymi geomorfologicznie i krajobrazowo dolinami o głębokości dochodzącej nawet do 100 m. Dominującymi zbiorowiskami roślinności są lasy bukowe i bukowo-dębowe, natomiast w dnach dolin i rozcięć spotyka się lasy łęgowe, olszowo-jesionowe. Położenie parku i znajdująca się w nim duża liczba różnorodnych cennych obiektów przyrodniczych (w granicach Gdyni są to: 2 rezerwaty oraz kilkanaście pomników przyrody) czynią go bardzo interesującym terenem zarówno dla rozwoju turystyki i rekreacji jak i badań przyrodniczych.


Obszary chronionego krajobrazu brak

 

Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
W granicach administracyjnych Gdyni znajduje się 61 pomników przyrody, w tym:

  • 48 drzewa i 3 grupy drzew,
  • 6 głazów narzutowych i 2 grupy głazów narzutowych,
  • 2 pnącza.

Szczegółowa inwentaryzacja gdyńskich pomników przyrody znajduje się w Wydziale Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta Gdyni. Zawiera ona opis każdego obiektu, dokumentację fotograficzną i mapy z opisem trasy prowadzącej do danego pomnika przyrody.


Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Brak


Użytki ekologiczne
Użytki ekologiczne obejmują głównie tereny torfowiskowe, szuwarowe, naturalne, małe zbiorniki wodne oraz łąki i pastwiska. Największe i najbardziej wartościowe z nich występują na niezalesionych obszarach w zachodniej części miasta. Siedem użytków ekologicznych ustanowionych zostało w dzielnicy Dąbrowa w rejonie ulic: Miętowej, Turkusowej i Warzywnej. Ósmy użytek - „Jezioro Kackie”, obejmujący nieckę dawnego jeziora lobeliowego, znajduje się w dzielnicy Wielki Kack

Obszary Natura 2000

Powiat Miasto Gdynia - SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Zatoka Pucka i Półwysep Helski
PLH220032
26500,39
3878,66
pow.pucki
granica m.Gdynia

Powiat malborski -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony(ptasie) 
 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Zatoka Pucka
PLB220005
62430,43
1140,80
m.Gdynia
m.Gdańsk
m.Sopot
pow.pucki

 Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha]      

Brak informacji 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • Brak informacji

Wycieczki z przewodnikiem

  • Brak informacji

 Prelekcje

  •  Brak informacji

Wydawnictwa – podać:

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Brak informacji

Powiat Bytowski

Formy ochrony przyrody

1.1 Park Narodowy: brak

 

1.2 Rezerwaty przyrody: 16

  • "Jeziora Małe i Duże Sitno", Gmina Czarna Dąbrówka, 40,66 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat wodno-torfowiskowy obejmujący obszar dwóch jezior ze stanowiskami rzadkich roślin torfowiskowych będących ostoją wielu gatunków ptaków.
  • "Gniazda Orła Bielika", Gmina Czarna Dąbrówka, 10,04 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-leśny obejmujący ochroną starodrzew sosnowy na siedlisku boru bagiennego i boru mieszanego, miejsce lęgowe orła bielika.
  • "Grodzisko Borzytuchom", Gmina Borzytuchom, 27,03 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny obejmujący ochroną fragment buczyny pomorskiej z licznymi pomnikowymi bukami ( Fagus silvatica ) oraz torfowisko przejściowe z charakterystyczną roślinnością. Na terenie rezerwatu znajdują się pozostałości grodziska słowiańskiego.
  • "Jeziora Chośnickie", Gmina Parchowo, 213,59 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną siedem dystroficznych jezior w różnych stadiach zarastania, otoczonych torfowiskami przejściowymi; dobrze zachowane bory i brzeziny bagienne, stanowiska rzadkich gatunków roślin i zwierząt.
  • "Gołębia Góra", Gmina Bytów, 6,95 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat krajobrazowy obejmujący skraj wysoczyzny morenowej z kwaśną buczyną pomorską. Rosną w nim pomnikowe okazy sosen i buków oraz występują rzadkie i chronione gatunki roślin naczyniowych.
  • "Jezioro Głęboczko", Gmina Bytów, 24,32 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną głębokie (28 m) jezioro lobeliowe ze stroiczką wodną (Lobelia dortmanna), poryblinem jeziornym (Isoetes lacustris) i brzeżycą jednokwiatową ( Littorella uniflora)
  • "Las nad jeziorem Mądrzechowskim", Gmina Bytów, 25,34 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny obejmujący ochroną zbiorowisko naturalnych grądów i łęgów porastających liczne jary i wąwozy oraz stanowisko skrzypu olbrzymiego (Equisetum maximum).
  • "Bukowa Góra nad Pysznem", Gmina Bytów, 6,18 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny obejmujący ochroną fragment drzewostanu bukowego ( 140 - 170 lat ) z pomnikowymi drzewami na wzgórzu morenowym.
  • „Mechowiska Czaple”, Gmina Bytów, 9,70 ha
    • Położony w obrębie Parku Krajobrazowego „Dolina Słupi”. Rezerwat obejmuje dolinę niewielkiego cieku, dopływu Słupi. W dolinie wykształciła się mozaika różnorodnych ekosystemów, wśród których za najcenniejsze uznano torfowiska poligeniczne, m.in. źródliskowe torfowiska wiszące. Znaczną część rezerwatu zajmują także fitocenozy wilgotnych łąk oraz szuwarów turzycowych. Bogata flora rezerwatu zawiera liczne rzadkie gatunki m.in.: kukułkę , turzyce obłą, nasięźrzał pospolity. Na terenie rezerwatu stwierdzono także występowanie cennych gatunków fauny np. : minoga strumieniowego, brodźca samotnego, bekasa krzyka. Za  walory rezerwatu należy uznać także złoża torfu i gytii.
  • "Jezioro Cechyńskie Małe", Gmina Studzienice, 49,05 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną jezioro lobeliowe z dwiema wyspami oraz reliktową roślinnością, otoczone stromymi wzgórzami morenowymi.
  • "Torfowisko Zieliń Miastecki", Gmina Trzebielino, 46,50 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-torfowiskowy obejmujący ochroną torfowisko przejściowe i zarastające oczka dystroficzne z dobrze zachowanymi stadiami sukcesyjnymi formowania się torfowiska oraz stanowisko rzadkich i chronionych roślin wodnych i torfowiskowych
  • "Ostrów Trzebielski", Gmina Lipnica, 8,01 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat ptasi. Wyspa na jeziorze Trzebielskim, obejmujący miejsca lęgowe wielu gatunków ptaków wodnych m. in.: mewy śmieszki, rybitwy zwyczajnej i mewy srebrzystej.
  • "Jezioro Smołowe" Gmina Miastko 36,82 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną jezioro typu lobeliowego z charakterystyczną roślinnością. Licznie występująca brzeżyca jednokwiatowa.
  • "Jezioro Kamień", Gmina Miastko, 49,4 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną rynnowe jezioro lobeliowe z licznymi populacjami stroiczki wodnej, poryblinu jeziornego i brzeżycy jednokwiatowej.
  • "Jezioro Orle", Gmina Miastko, 11,83 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat florystyczno-wodny obejmujący ochroną płytkie jezioro lobeliowe ze stroiczką wodną, poryblinem jeziornym, grążelem drobnym, elipsą pływającą i lobelią jeziorną.
  • „Dolina Huczka”, Gmina Kołczygłowy, 11,95 ha. Rezerwat leśny utworzony dla zachowania elementów przyrody nieożywionej oraz cennych biocenoz leśnych i źródliskowych. W granicach rezerwatu znajdują się zróżnicowane formy rzeźby terenu z ostrogą erozyjną Huczka wraz z procesami erozyjnymi zachodzącymi w niszach źródliskowych oraz w dolinach Huczka i Słupi. Na tak małym obszarze występują zbiorowiska kwaśnych i żyznych buczyn, grądy i lasy łęgowe. Ważnym elementem lasów są Ekosystemy leśne     i źródliskowe. Są miejscem występowania wielu cennych, rzadkich i ginących roślin tj. gnieźnik leśny Neottia nidus-avis, skrzyp olbrzymi Equisetum telemateia, wawrzynek wilczełyko Daphne mezerum. W granicach rezerwatu znajduje się stanowisko archeologiczne. 

 


1.3 Park krajobrazowy
 Park Krajobrazowy „Dolina Słupi”
     
Park Krajobrazowy "Dolina Słupi" położony jest na terenie dwóch powiatów: bytowskiego i słupskiego. Obszar ten zaliczany jest czterech jednostek fizyczno-geograficznych: Równiny Słupskiej, Wysoczyzny Polanowskiej, Pojezierza Kaszubskiego i Pojezierza Bytowskiego. Na terenie powiatu bytowskiego PK "Dolina Słupi" znajduje się w granicach czterech gmin: Czarna Dąbrówka, Borzytuchom, Bytów i Kołczygłowy.
Park został utworzony w celu ochrony polodowcowego krajobrazu środkowego biegu rzeki Słupi oraz jej dorzecza. Obszar parku ma bardzo urozmaicony krajobraz, ukształtowany przez lądolód skandynawski.
W rzeźbie występują typowe elementy form polodowcowych jak np. jeziora rynnowe, jeziora wytopiskowe, równiny sandrowe oraz wzniesienia moren dennych i czołowych dochodzące do 160 m n.p.m.
Osią hydrograficzną Parku jest rzeka Słupia, przepływająca przez kilka jezior. Pozostałe odcinki rzeki mocno meandrują   i zmieniają kilkakrotnie kierunek biegu. Koryto rzeki ma zmienną głębokość i szerokość, a dno jest kamieniste z wieloma głazami, progami i mieliznami.
72 % powierzchni Parku porastają półnaturalne ekosystemy leśne.
Są to głównie bory sosnowe, buczyny, grądy dębowo-grabowe, lasy mieszane sosnowo-dębowe, na torfowiskach olszyny bagienne, a w dolinach strumieni łęgi olszowo-jesionowe. W drzewostanie gatunkiem dominującym jest sosna, a ponadto: buk, świerk, brzoza, dąb i jesion.
Na terenie Parku żyje bogata fauna, szczególnie leśna. Do najciekawszych gatunków należą: łoś, daniel, borsuk, kuna, gronostaj i wydra. Wśród awifauny występują gatunki zagrożone wyginięciem: orzeł bielik, orlik krzykliwy, kania rdzawa, puchacz, sowa błotna, żuraw, bocian czarny i derkacz.
Park Krajobrazowy "Dolina Słupi" jest największym z 9 parków krajobrazowych istniejących na terenie województwa pomorskiego. Jego powierzchnia wynosi 37 040 ha i wraz z ze swoją otuliną - 83 170 ha, obejmuje obszar środkowego biegu rzeki i jej zlewni od miejscowości Soszyca do drogi Krępa-Łosino. PK "Dolina Słupi" jest parkiem typu dolinnego.
Powierzchnia Parku na terenie powiatu bytowskiego wynosi 20 672 ha

www.dolinaslupi.pl

 

1.4 Obszary chronionego krajobrazu:
Obszar Chronionego Krajobrazu Jezioro Bobęcińskie Wielkie ze Skibską Górą, Gmina Miastko

  • Lokalizacja: Południowo - zachodnia część powiatu bytowskiego, na zachód od Miastka
  • Wielkość: 3 328 ha
  • Główne walory przyrodnicze:
    • Jezioro Bobęcińskie Wielkie ( 524,5 ha ) wraz ze Skibską Górą ( 227,3 m n.p.m. ) wywierają istotny wpływ na krajobraz tego rejonu. W jeziorze Bobęcińskim występuje polodowcowa roślinność reliktowa reprezentowana przez lobelię jeziorną. Lasy są tu zbliżone wyglądem do naturalnych, z sosną, świerkiem, bukiem, dębem, olszą czarną i brzozą. Zróżnicowanie wiekowe lasów nadaje malowniczości krajobrazowi. W południowej części znajdują się cenne znaleziska archeologiczne.

Obszar Chronionego Krajobrazu Źródliskowy Obszar Brdy i Wieprzy na wschód od Miastka, Gmina Miastko

  • Lokalizacja: Południowo - zachodnia część powiatu bytowskiego, na wschód od Miastka
  • Wielkość: 11 776 ha
  • Główne walory przyrodnicze:
    • Pagórkowaty krajobraz wznosi się tutaj od około 100 m n.p.m. w północnej części obszaru, przy rzece Wieprzy do około 180 m n.p.m. w części zachodniej i centralnej. Między wzgórzami usytuowane są duże jeziora rynnowe: Skąpe, Bluj, Dolskie, Piasek, Siodło i Świeszyńskie. W części centralnej obszaru znajduje się kompleks trzech śródleśnych jezior lobeliowych: Smołowe, Kamień i Orle, objętych ochroną rezerwatową. Północno - wschodni kraniec obszaru jest terenem źródliskowym rzeki Wieprzy,                 a południowy ( j. Głębokie ) Brdy. Jest to obszar wododziałowy między zlewnią Przymorza i Wisły. Spotyka się tu lasy mieszane z udziałem sosny, buka i dębu.

Obszar Chronionego Krajobrazu Fragment Borów Tucholskich, Gmina Lipnica

  • Lokalizacja: Południowa część powiatu bytowskiego w gminie Lipnica - na Równinie Charzykowskiej
  • Wielkość: 16 632 ha
  • Główne walory przyrodnicze:
    • Charakterystyczna dla krajobrazu tego obszaru jest duża lesistość, zróżnicowana rzeźba i zasobność        w wody powierzchniowe. W zachodniej części obszaru usytuowane są duże jeziora rynnowe: Gwieździeniec, Gwiazdy, Lipczyno i Krasne. We wschodniej części równoleżnikowo usytuowane są jeziora: Długie, Księże, Parszczenica, Śluza, Nierzostowo oraz Mały i Wielki Boryń. W północno - wschodniej części obszaru ciągną się równoleżnikowo duże kompleksy łąk otoczone rzekami Osusznicą   i Prondzoną. Głównym gatunkiem lasotwórczym jest tutaj sosna.

 


1.5 Pomniki przyrody:

ogółem 309; w tym:

  •  pojedyncze drzewa:  285
  •  grupy drzew:  10
  •  aleje drzew:  1
  •  głazy narzutowe:   13

W tym:

Gmina Borzytuchom: 10

  • 8 pojedyncze drzewa
  • 2 grupy drzew

Gmina Czarna Dąbrówka: 29

  • 29 pojedyncze drzewa

Gmina Bytów: 63

  • 63 pojedyncze drzewa

Gmina Kołczygłowy: 32

  • 22 – pojedynce drzew
  • 8 – grupy drzew
  • 2 – głazy narzutowe

Gmina Miastko: 28

  • 19 – pojedyncze drzewa
  • 9 – głazy narzutowe

Gmina Trzebielino: 142

  • 141 – pojedyncze drzewa
  • 1 – aleja

Gmina Tuchomie: 5

  • 3 – pojedyncze drzewa
  • 2 – głazy narzutowe

 

1.6 Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe:
Gmina Kołczygłowy:
ZPK  Kołczygłowy – Kołczygłówki – Barnowiec
Obszar o wybitnych walorach krajobrazowych i kulturowych, ślady osadnictwa pradziejowych (grobowiec megalityczny, sieć obozowiska z okresu schyłkowego neolitu, cmentarzysko kurhanowe), dawny majątek Puttkamerów z zachowanymi dworami i pałacami oraz zabudowaniami folwarcznymi.

 

1.7 Użytki ekologiczne:

Gmina Bytów:

  • Jezioro lobeliowe Płoczyca       6,90 ha
  • Jezioro lobeliowe Rekowskie       6,60 ha
  • Jezioro lobeliowe Gubisz   14,60 ha
  • Jezioro lobeliowe Ząbinowickie      8,70 ha
  • Jezioro lobeliowe Stary Staw   11,60 ha
  • Jezioro lobeliowe Jeleń   79,00 ha
  • Jezioro lobeliowe Boryja Mała       5,20 ha
  • Torfowisko wysokie w Sierpnie      5,18 ha
  • Torfowisko wysokie w Płotowie      7,59 ha
  • Jezioro Leniwe        2,02 ha
  • Jezioro Wiejskie    14,50 ha

Gmina Czarna Dąbrówka:

  • Karwno oddział 15 C ( torfowiska leśne )  10,03 ha
  • Karwno oddział 17 C ( torfowisko )    3,10 ha
  • Karwno oddział 67 D ( bagno śródleśne )    4,11 ha
  • Karwno oddział 82 F ( torfowisko wysokie)   3,80 ha
  • Flisów oddział 213 B ( śródleśne jeziorko )   2,65 ha
  • Flisów oddział 214 B ( torfowisko wysokie)   5,20 ha
  • Święchowo oddz. 451 B ( śródleśne bagno )   4,84 ha
  • Czarna Dąbrówka 394 I ( śródleśne bagno )   2,26 ha
  • Czarna Dąbrówka 398 D ( śródleśne bagno)   5,15 ha
  • Czarna Dąbrówka 404 B (śródleśne bagno )   7,94 ha
  • Czarna Dąbrówka 404 H (śródleśne bagno )   2,12 ha
  • Kleszczyniec oddział 413 B ( torfowisko )    9,75 ha
  • Nożyno oddział 514 F ( torfowisko )    2,58 ha

Gmina Lipnica:

  • Bagna w leśnictwie Wieczywno          b.d.
  • Bagno w leśnictwie Luboń           b.d.

Gmina Miastko:    
 

  • Jezioro Bobięcińskie Wielkie  Bobięcino 524.6
  • Jezioro Bobięcińskie Małe  Bobięcino 33.34
  • Jezioro Byczyńskie   17.20
  • jezioro Dolskie Dolsko 33.68
  • Jezioro Kwisno Duże  Kwisno 11.99
  • Jezioro Kościelne  Wołcza Wielka 70.15
  • Jezioro Wołczyca  Wołcza Mała 37.35
  • Jezioro Piasek  Przęsin 42.66
  • bagno śródleśne z roślinnością torfowiskową  Leśnictwo Miastko 1.70
  • śródleśne torfowisko niskie  Leśnictwo Miastko 0.15
  • śródleśne bagno torfowiskowe  Leśnictwo Grabowo 0.76
  • torfowisko przejściowe  Leśnictwo Grabowo 1.25
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Wołcza 0.55
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Kamnica 0.90
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Kamnica  0.39
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Bobięcino 1.70
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Bobięcino 1.80
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Świerzno 0.82
  • torfowisko wysokie Leśnictwo  Świerzno 0.57
  • torfowisko wysokie Leśnictwo Bobięcino 6.1
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Bobięcino 0.95
  • torfowisko przejściowe Leśnictwo Kamnica 0.86
  • wyspy na jez. Bobięcino Wielkie Leśnictwo Bobięcino 11.51
  • wyspy na jez. Bobięcino Małe Leśnictwo Bobięcino 0.33
  • śródleśne, podmokłe pastwisko porośnięte zaroślami wierzbowymi i świerkiem Leśnictwo Kowalewice 2.62
  • podmokłe pastwiska częściowo zabagnione  Leśnictwo Kowalewice 1.39
  • śródleśna łąka otoczona ciekawym drzewostanem  Leśnictwo Kowalewice 1.10
  • kompleks nie użytkowanych gospodarczo łąk ulegających naturalnej sukcesji w kierunku tworzenia organogenicznych gleb Leśnictwo Lubkowo 3.11
  • nie użytkowane od wielu lat bagienne pastwisko otoczone drzewostanem sosnowym Leśnictwo Okunino  1.26
  • tereny podmokłe, częściowo zabagnione leżące w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki Kątnik Leśnictwo Okunino 2.47
  • obszary położone wzdłuż koryta rzeki Studnicy  Leśnictwo Okunino 2.76
  • śródleśna, podmokła łąka otoczona drzewostanem wierzbowym i pojedynczo brzozą Leśnictwo Wałdowo 0.46
  • podmokłe grunty, położone wzdłuż rzeki Wieprzy okresowo zalewane jej wodami  Leśnictwo Wałdowo 1.42
  • zabagnione tereny leżące w dolinie rzeki Doszenicy Leśnictwo Wałdowo 8.84
  • podmokłe, zabagnione pastwisko ulegające naturalnej sukcesji w kierunku powstania zbiorowisk torfowych Leśnictwo Plewiska 0.55


Gmina Parchowo:

  • Jezioro Żukowskie                  140,27 ha
  • Jezioro Bobrzenica      2,02 ha
  • Grabowskie Jeziorka     3,66 ha
  • Jezioro Księża Brzezina     0,93 ha

Gmina Trzebielino:

  • Leśnictwo Trzcinno, 2,93 ha
  • Leśnictwo Bożanka, 8,08 ha
  • Leśnictwo Tursko, 2,48 ha
  • Leśnictwo Trzcino, 2,70 ha
  • Leśnictwo Dretyń, 0,31 ha

1.8 Obszary objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000:

Powiat bytowski - informacje - SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Jeziora Lobeliowe koło Soszycy
PLH220039
132,4
Czarna Dąbrówka
Jeziorka Chośnickie
PLH220012
214,31
Parchowo
Dolina Grabowej
PLH320003
8255,34
48,46
Miastko,pozostałe pow.słupski,woj.zachodnio-pomorskie.
Bytowskie Jeziora Lobeliowe
PLH220005
2490,32
Bytów,Studzienice
Studzienickie Torfowiska
PLH220028
175,27
Studzienice
Pływające wyspy pod Rekowem
PLH220022
107,94
Bytów
Jezioro Piasek
PLH220013
54,83
Miastko, pozostałe pow.człuchowski
Sandr Brdy
PLH220026
6878,86
Lipnica, Studzienice,
pozostałe pow.chojnicki
Dolina Łupawy
PLH220036
5508,63
Czarna Dąbrówka,
pozostałe pow.słupski,lęborski.
Dolina Wieprzy i Studnicy
PLH220038
14 349,03
10 187,81
Miastko, Trzebielino,
pozostałe pow.słupski, człuchowski
Dolina Stropnej
PLH220037
963,39
Parchowo, Studzienice,
Jezioro Bobięcińskie
PLH320040
3383,26
811,98
Miastko,pozostałe woj.zachodnio-pomorskie
Miasteckie Jeziora Lobeliowe
PLH220041
1372,46
Miastko
Nowa Brda
PLH220078
10 020,9
Lipnica, pozostałe pow.chojnicki,człuchowski
Ostoja Masłowiczki
PLH220062
1680
Miastko, Kołczygłowy, Tuchomie
Ostoja Zapceńska
PLH220057
3804,9
Studzienice, Lipnica, pozostałe pow.chojnicki
Lasy Rekowskie
PLH220098
2288,5
Bytów, Lipnica, Tuchomie
Torfowisko Trzebielino
PLH220085
99,9
Trzebielino
Jeziora Kistowskie
PLH220097
387,5
Parchowo
Ostoja Borzyszkowska
PLH220079
6454,2
Lipnica

 
Powiat bytowski - informacje -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)
 Nazwa obszaru Kod obszaru  Pow. ogółem; pow. woj [ha]  Gmina 
 Dolina Słupi PLB220002  37 471,84  Kołczygłowy, Czarna Dąbrówka, Borzytuchom, Bytów, Parchowo, pozostałe pow. słupski 
 Wielki Sandr Brdy PLB220001  37 106,25  Lipnica, Studzienice, pozostałe pow. chojnicki 
 Bory Tucholskie PLB220009  325076,2  215037,00  Lipnica, Studzienice, pozostałe-pow. kościerski, chojnicki, starogardzki, woj.kujawsko-pomorskie 
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne:

Gmina Borzytuchom:

  • nazwa: "Grodzisko Borzytuchom"
    • długość: 2,0 km
    • podstawowa tematyka: Ścieżka przyrodnicza, prezentująca zarastające torfowisko śródleśne oraz lokalizację dawnego grodziska.

Gmina Bytów:

  • nazwa: "Atrakcje przyrodnicze okolic Płotowa i Rekowa"
    • długość: 4,0 km
    • podstawowa tematyka: Ścieżka przyrodniczo-krajobrazowa wytyczona w obrębie obszaru Natura 2000 – Lasy Rekowskie, prezentuje florę i faunę jezior lobeliowych, torfowisk oraz typowo pomorskich lasów bukowych. Występują użytki ekologiczne – jeziora: Płoczyca, Boruja Mała i Wiejskie; punkt widokowy – Góra Siemierzycka.
  • nazwa: "Wśród leśnych jezior i bagien"
    • długość: 4,0 km
    • podstawowa tematyka: Ścieżka przyrodniczo-krajobrazowa wytyczona w obrębie obszaru Natura 2000 – Pływające wyspy pod Rekowem (jez. Leniwe), prezentuje florę i faunę jezior lobeliowych oraz torfowisk kotłowych. Występują użytki ekologiczne – jeziora: Leniwe i Rekówek
  • nazwa: "Szlakiem bytowskich jezior lobeliowych"
    • długość: b.d.
    • podstawowa tematyka: Prezentacja flory i fauny jezior lobeliowych położonych na zachód od m. Pomysk Wielki . Występują użytki ekologiczne – jeziora: Stary Staw  i Głęboczek; rezerwat przyrody: Jez. Głęboczko.

Gmina Lipnica:

  • nazwa: "Ścieżki turystyczne wokół j. Trzebielsk”
    • długość: 2,5 km
    • podstawowa tematyka: Ścieżka wokół rezerwatu jeziora Trzebielsk prezentująca miejsca lęgowe ptaków wodnych m.in. mew.
  • nazwa: "Atrakcje turystyczne okolic Brzeźna”
    • długość: b.d.
    • podstawowa tematyka: 10 stanowisk dydaktycznych

Gmina Miastko:

  • nazwa: „Szlak Dretyńskich Dębów”
    • długość: 4,0 km
    • podstawowa tematyka: m.in.: ekosystem leśny , około 300 - letni dąb (27 m wysokości i ponad 5 m obwodu), praca leśnika, budowa lasu, szkółka leśna.
  • nazwa: „Kraina Rummela”
    • długość: b.d.
    • podstawowa tematyka:  ścieżka obejmuje tereny leśne nad jeziorem Studzieniczno.
  • nazwa: „Zielony Ruczaj”
    • długość: 3,3 km
    • podstawowa tematyka: ścieżka dydaktyczno-przyrodnicza położona nad rzeką Pląsą, dotyczy tematyki ochrony przyrody
  • nazwa: „Ptasia Ostoja”
    • długość: powierzchnia 2,55 ha
    • podstawowa tematyka:  jest to ogród edukacyjno – przyrodniczy utworzony na  terenie parku podworskiego (obecnie szkoła). Na terenie ogrodu znajduje się 7 pomników przyrody. Uczniowie dosadzili również około 2.500 roślin różnorodnych gatunkowo, głównie zapomnianych przez ogrodników kalin, trzmieliny, tarniny, cisa, leszczyny.

Gmina Trzebielino:

  • nazwa: "Zbiornik retencyjny - jezioro Bakowo"
    • długość: 0,6 km
    • podstawowa tematyka: Znaczenie i rola zbiorników retencyjnych w lasach oraz ochrona ptactwa wodnego i roślinności występującej nad jeziorem.
  • nazwa: „Morenowe wzgórza”
    • długość: 32 km
    • podstawowa tematyka: ścieżka przyrodniczo-krajobrazowa łącząca gminy Trzebielino i Miastko, na trasie ustawione są tablice informujące o miejscowej florze i faunie.

Gmina Czarna Dąbrówka:

  • nazwa: „Karwienskie uroczyska”
    • długość: 13,4 km
    • podstawowa tematyka: ścieżka przyrodniczo-edukacyjna w północo-zachodniej części gminy umożliwiająca poznanie rodzimej fauny i flory oraz m.in.: ekosystemy bagienne i jeziorne, drzewostany leśne, pracę leśnika, pielęgnacja lasu, lasy wodochronne, naturalną sukcesja roślin.

Gmina Tuchomie:

  • nazwa: „Zbójecki szlak pieszy”
    • długość: 7 km
    • podstawowa tematyka: b.d.
  • nazwa: „Zbójecki zzlak rowerowy”
    • długość: 15 km
    • podstawowa tematyka: b.d.

Gmina Kołczygłowy:

  • nazwa: ,,Gałąźnia Mała”
    • długość: 4,0 km
    • podstawowa tematyka: głęboko wcięty fragment doliny rzeki Słupi z ujściowym odcinkiem  strumienia Huczek,  park podworski z licznymi pomnikowymi okazami drzew, grodzisko wczesnośredniowieczne, punkt widokowy


Wycieczki z przewodnikiem:

Gmina Borzytuchom:

  • nazwa obiektu chronionego: "Grodzisko Borzytuchom"
    • ilość wycieczek: 5 rocznie

Gmina Lipnica:

  • nazwa obiektu chronionego: Pomnikowe sosny nad Jeziorem Duży Boryń
    • ilość wycieczek: 3 rajdy rowerowe rocznie
  • nazwa obiektu chronionego: Jałowiec pospolity w wieku ok. 150 lat
    • ilość wycieczek: 2 wycieczki piesze rocznie

Gmina Trzebielino:

  • nazwa obiektu chronionego: Rezerwat przyrody "Torfowisko Zieliń Miastecki"
    • ilość wycieczek: 10 rocznie

Gmina Bytów:

  • nazwa obiektu chronionego: edukator gminny – wycieczki na ścieżki przyrodnicze, zajęcia z ekologii wody, badania  jakości wód płynących itp.
    • ilość wycieczek: b.d.

Prelekcje:
Gmina Czarna Dąbrówka:

  • nazwa obiektu chronionego: arboretum w Kozinie Szkółka
    • ilość wycieczek: b.d.


Wydawnictwa:
Gmina Borzytuchom:

  • tytuł: „Zielona Przygoda, ścieżki turystyczne pojezierza bytowskiego”
    • nakład: b.d.
    • wydawnictwo: jednorazowe
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Gmina Bytów:

„Zrównoważone, edukacyjne i turystyczne udostępnienie obszarów cennych przyrodniczo na terenie Pojezierza Bytowskiego” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013, Osi Priorytetowej 6 Turystyka i dziedzictwo kulturowe, Działania 6.4 Wspieranie i zachowanie walorów przyrodniczych
Celem projektu było stworzenie, zagospodarowanie i wypromowanie na Pojezierzu Bytowskim 21 szlaków turystycznych poprzez wyposażenie ich w infrastrukturę kierunkującą ruch turystyczny na obszary cenne przyrodniczo. Inwestycja realizowana była na terenie gmin Bytów, Borzytuchom, Tuchomie oraz Nadleśnictw Bytów i Osusznica.
Gminy Bytów, Borzutuchom, Tuchomie oraz Nadleśnictwa Bytów i Osusznica stworzyły spójny plan   w celu udostępnienia obszarów cennych przyrodniczo dla zrównoważonego ruchu turystycznego. W 2008 r. gmina Bytów w imieniu własnym i partnerów projektu wystąpiła do Departamentu Programów Regionalnych w Gdańsku z prośbą o dofinansowanie zamierzonych działań. Wstępny harmonogram prac w ramach projektu obejmował:

  • roboty budowlane w zakresie: utwardzenie ścieżek przyrodniczych tłuczniem oraz budowa nowych miejsc parkingowych na terenie Powiatu Bytowskiego w tym:
    • utwardzenie odcinków ścieżek tłuczniem kamiennym o frakcji 0-63 mm i grubości 7 cm po zagęszczeniu o łącznej powierzchni 9455 m²,
    • budowa parkingów o nawierzchni z tłucznia w ilości 175,95 m² z obramowaniem z krawężnika o długości 123,20 m,
    • budowa parkingów o nawierzchni z płyt Meba grubości 10 cm w ilości 62,1 m² wraz z obramowaniem krawężnikiem w ilości 45,60 m,
    • budowa ścieżek pieszo-rowerowych o nawierzchni betonowej z kostki brukowej grubości 8 cm oraz miejscami parkingowymi z płyt Meba o łącznej powierzchni 2161 m²,
    • budowa nawierzchni ciągów pieszo-rowerowych o nawierzchni z betonowej kostki brukowej grubości 8 cm w ilości 990 m² wraz z budową odcinka kanalizacji deszczowej PCV śr. 200 mm, dł. 100 m i PCV śr. 160 mm dł. 4,5 m,
    • fekspozycja 15 głazów przez wykopanie z ziemi- prace ziemne w ilości 30 m³ ziemi i przywiezienie głazów na odległość 100 m,
    • zagospodarowanie terenu działki wokół punktu informacji turystycznej w Rekowie;
  • roboty budowlane w zakresie: wykonanie oznakowania i elementów małej architektury oraz zamontowanie ich          w wyznaczonych miejscach
    • tablice edukacyjne o wymiarach 100×150 cm na drewnianym stelażu-30 szt.,
    • tablice edukacyjne o wymiarach 100×150 cm na drewnianym stelażu-14 szt.,
    • tablice informacyjne o wymiarach 200×300 cm /informacja o współfinansowaniu projektu wraz z mapą, ustawiona w centralnych miejscach siedziby Partnerów/-5 szt.,
    • tablice informacyjne /drogowe/ o wymiarach 150×200 cm z daszkiem- 2 szt.,
    • drogowskazy kierunkowe o wymiarach 25×100 /drogowe/-23 szt.,
    • drogowskazy kierunkowe /strzałki/ o wymiarach 13×30 cm-62 szt.,
    • witacz /kierunkowskaz z nazwą ścieżki/ z zadaszeniem-4 kpl
    • poręcz drewniana 10×12 cm z bali drewnianych-60 mb
    • stół z ławami z bali drewnianych-7kpl
    • ławka o długości 2 m z bali drewnianych z oparciem-13 szt.,
    • ławka o długości 2 m z bali drewnianych z oparciem z zadaszeniem-1 szt.
    • wiata wypoczynkowa ze stołem i ławami 2×2 m-13 szt.,
    • koszt na śmieci-5 szt.,
    • remont kładki drewnianej o szerokości 1 m,
    • remont pomostu drewnianego o szerokości 1,5 m,
    • remont kładki drewnianej o szerokości 2 m,
    • punkt informacji turystycznej-wykonanie pomostu, 2 szt. ławostołów, stojaka na rowery, kosza na śmieci, zagospodarowania zielenią, ogrodzenia,
    • stojak na rowery na 10 miejsc-1 szt.,
    • stojak na rowery na 20 miejsc-1 szt.,
    • ogrodzenie drewniane z barierek o wysokości 110 cm-14 mb
  • usługa w zakresie: opracowanie i wydanie mapy przyrodniczej w wersji papierowej oraz interaktywnej, która zostanie umieszczona na stronach internetowych partnerów projektu, wydanie przewodnika dotyczącego ścieżek

Oszacowano, iż łączny koszt robót budowlanych wyniesie 1 072 805,87 zł, a koszt przewodnika i mapy interaktywnej wyniesie 85 400,00 zł. Dodatkowo na studium wykonalności przeznaczono szacunkowo 24 836,00 zł, na nadzór inwestorski 12 810,00 zł, a promocję projektu 1 830,00 zł. Łączny koszt przedsięwzięcia oszacowano na 1 197 681,87 zł, z czego kwota dofinansowania równa byłaby 888 051.82 zł.
24 marca 2009 roku została podpisana umowa o dofinansowanie projektu z Urzędem Marszałkowskim. W rezultacie 30 kwietnia 2009 roku ogłoszono przetarg na wykonanie robót budowlanych, 7 maja 2009 roku na wykonanie małej architektury i oznakowania ścieżek, a 25 maja 2009 roku na opracowanie i wydanie mapy przyrodniczej w wersji papierowej i interaktywnej oraz przewodnika po ścieżkach. Ponadto wybrano wykonawców studium wykonalności oraz nadzoru budowlanego.
W rezultacie rozstrzygnięć przetargów ostatecznie ustalono wykonawców i koszty robót i usług:

  • roboty budowlane-wykonawca Usługi Transportowe i Ziemne Henryk Reclaf, Mądrzechowo 6a, 77-100 Bytów; kwota 496 266,94 zł brutto,
  • roboty budowlane (mała architektura i oznakowanie)-wykonawca Przedsiębiorstwo Prywatne ‘Kopol’, ul.Szarych Szeregów 11, 77-100 Bytów; kwota 290 250,20 zł brutto,
  • opracowanie i wydanie map i przewodnika-wykonawca Amistad Sp. z o.o., ul. Stolarska 12/7, Kraków, kwota 69 045,90 zł brutto.

Ponadto w wyniku zawartych umów ustalono wartość opracowania studium wykonalności i dokumentacji technicznej na 28 548,00 zł brutto, koszty nadzoru inwestorskiego na 8 400,00 zł brutto oraz wydatki na promocję projektu 1 830,00 zł brutto.
W lipcu 2008 roku rozpoczęły się prace nad realizacją projektu. Zakończone zostały 30 marca 2010 r.      W rezultacie trwania projektu wyznaczono na nowo, oznaczono i wyremontowano 21 ścieżek na terenie powiatu.
Łączny koszt projektu wyniósł 894 314,04 zł, z czego dofinansowanie wyniosło 659 175,54 zł. Pozostałe koszty poniesione zostały przez partnerów projektu. Wysokość wkładu własnego Gminy Bytów wynosi 161 459,37 zł, Gminy Borzytuchom 6 129,67 zł, Gminy Tuchomie 38 808,51 zł, Nadleśnictwa Bytów 5 741,50 zł (dodatkowo wydatki niekwalifikowane w wysokości 5 052,52 zł) i Nadleśnictwa Osusznica 7 586,13 zł  (dodatkowo wydatki niekwalifikowane w wysokości 6 675,80 zł).

Brak danych z pozostałych gmin

Powiat Chojnicki

Formy ochrony przyrody

Dane z r.2008.

Parki Narodowe

  • Park Narodowy "Bory Tucholskie"
    gm. Chojnice, gm. Brusy 4.798 [ha] http://park.borytucholskie.info/

    Główne walory przyrodnicze

    Rzeźba terenu została ukształtowana w czasie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. Dlatego dominują tu równiny sandrowe, urozmaicone poprzez liczne wzniesienia, rynny i wytopiska. Park jest największym skupiskiem wydm śródlądowych w Borach Tucholskich. Spotykamy je na starych pasach przeciwpożarowych. Największa i najładniejsza znajduje się w zachodniej części parku. Bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu sandrowego są również rynny polodowcowe o przebiegu południkowym. Jedną z większych rynien, nie tylko w rejonie Borów Tucholskich, ale i na całym niżu - jest Rynna Jeziora Charzykowskiego (wzdłuż zachodniej granicy PNBT), o długości prawie 18 km i szerokości miejscami dochodzącej do 2,5 km. Dodatkową atrakcją krajobrazu są wytopiska, powstałe w skutek wytopienia się brył martwego lodu, o kształcie lejków, kotłów i innych obniżeń często o nieregularnych kształtach. Wody powierzchniowe PNBT zajmują obszar 530,06 ha (czyli 11,05 % ogólnej powierzchni parku). Znajduje się tu 21 jezior. Są one różnej wielkości od kilku do przeszło 200 ha (powierzchnia Jeziora Ostrowitego - największego w parku - wynosi 280,7 ha) i różnej głębokości ( najgłębsze jest również Jezioro Ostrowite bo aż 43 m).
    Osiem z nich łączy się ze sobą tworząc kompleks o powierzchni 435,28 ha zwany Strugą Siedmiu Jezior. Jeziora w Parku reprezentują wszystkie formy troficzne, charakterystyczne dla zbiorników wodnych niżu polskiego. Cztery jeziora - Wielkie i Małe Gacno, Nierybno i Głuche reprezentują jeziora lobeliowe.
    Nie bez znaczenia dla ekosystemów w parku jest oddziaływanie dwóch dużych jezior (w granicach otuliny parku) - Charzykowskiego i Karsińskiego, których łączna powierzchnia wynosi 2 024,8 ha.
    Klimat tego obszaru kształtują dwie główne masy powietrza, a mianowicie polarno- kontynentalne i polarno - morskie. A ze względu na duży udział zbiorników wodnych i lasów, tworzy się tu swoisty mikroklimat, stwarzający dogodne warunki dla rozwoju roślin.
    Park Narodowy "Bory Tucholskie" to przede wszystkim obszar leśny (79,5 % powierzchni parku stanowią lasy) umiejscowiony we wnętrzu ogromnego kompleksu Borów Tucholskich. Dominujący tutaj typ gleb to gleby bielicowe. Skałę macierzystą stanowi piasek sandrowy i lodowcowy, rzadko glina zwałowa, natomiast w pobliżu rzek osady akumulacyjne. Z tego też powodu dominują tu siedliska borowe. Z bardzo charakterystycznym borem suchym i siedliskami bagiennymi.
    Na obszarze parku zachowała się specyficzna flora naczyniowa złożona z wielu gatunków roślin, które w bardziej zagospodarowanych i uprzemysłowionych obszarach już wyginęły. Największą grupę gatunków rzadkich dostosowanych do skrajnych warunków siedliskowych panujących w PNBT, tworzą rośliny siedlisk ubogich - oligotroficznych, a więc te, którym najbardziej zagraża eutrofizacja nasilona przez działalność człowieka. Zatem są to zarówno gatunki borowe i wrzosowiskowe, rośliny torfowisk i czystych jezior położonych na jałowym mineralnym podłożu, z dala od zakładów przemysłowych. We florze parku stwierdzono występowanie wielu gatunków reliktowych z okresu glacjału i pierwszych okresów polodowcowych. Są to np. trzcinnik prosty, turzyca strunowa, skalnica torfowiskowa, gwiazdnica grubolistna, fiołek torfowy, żurawina drobnolistkowa, zimoziół północny, grążel drobny. Z reliktów postglacjalnych na uwagę zasługują: wyblin jednolistny, nasięźrzał pospolity i grzybienie północne. Ich obecność w parku sygnalizuje wysoki stopień naturalności szaty roślinnej. Na pewno podnosi to przyrodniczą rangę tego obszaru.
    Florę parku wzbogacają również gatunki borealno - atlantyckie. Na szczególną uwagę zasługuje grupa roślin spotykanych w czystych jeziorach lobeliowych, a należą tu: lobelia jeziorna, poryblin jeziorny, wywłócznik skrętolistny, elisma wodna. W parku znalazło zabezpieczenie wiele gatunków objętych ochroną, jak chociażby widłaki i rosiczki. Fauna w Parku Narodowym "Bory Tucholskie" jest również bardzo licznie reprezentowana. Do najcenniejszych przedstawicieli kręgowców należą: puchacz, bielik, rzęsorek mniejszy, wydra, bóbr, gągoł, tracz nurogęś, zimorodek. Licznie reprezentowane są również płazy tj. żaba trawna, moczarowa i ropuchy zielona, szara, a także rzekotka drzewna. Spotykamy także traszki: grzebieniastą i zwyczajną.
    Od kilku lat obserwować można coraz liczniejsze występowanie nietoperzy, wśród nich nocka Nattera, karlika mniejszego i większego, mroczka późnego. W czystych jeziorach występują licznie ryby. Nie można zapomnieć o niezliczonej rzeszy świata bezkręgowców, bez których nie można byłoby mówić o funkcjonowaniu całej przyrody.
     
  • Rezerwaty przyrody

10 rezerwatów przyrody , powierzchnia 317,64 ha   


Nazwa Lokalizacja Wielkość
Bagno Stawek gm. Brusy 40, 80 [ha]
Bór Chrobotkowy gm. Brusy 41, 50 [ha]
Cisy nad Czerską Strugą gm. Czersk 17, 19 [ha]
Jez. Laska gm. Brusy 70, 40 [ha]
Kręgi Kamienne gm. Czersk 16,91 [ha]
Małe Łowne gm. Chojnice 37, 83 [ha]
Mętne gm. Czersk 53, 28 [ha]
Nawionek gm. Brusy 10, 67 [ha]
Piecki gm. Brusy 19, 42 [ha]
Ustronie gm. Czersk 9, 64 [ha].
 

  • Główne walory przyrodnicze

    Na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego znajduje się pięć rezerwatów przyrody - Jezioro Nawionek, Jezioro Laska, Bagno Stawek, Jezioro Małe Łowne, Piecki.

    Jezioro Nawionek - powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16.09.1974 r. Celem ochrony jest zachowanie jeziora typu lobeliowego, na południowej granicy zasięgu lobelii jeziornej. Jest to zbiornik oligotroficzny, typu lobeliowego o głębokości do 11,0 m i powierzchni 10,76 ha. Dno w pobliżu linii brzegowej porastają łany lobelii jeziornej i poryblinu jeziornego w sąsiedztwie elismy wodnej, grzybieni północnych i kłoci wiechowatej. Przy brzegu zbiornika można spotkać rosiczkę okrąglolistną, bagno zwyczajne. Ze względu na zachowanie cennych wartości
    przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.

    Jezioro Laska - powołany zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 21.07.1977 r., obszar jeziora o powierzchni 70,40 ha stanowiący zbiornik wodny, przez który przepływa rzeka Zbrzyca. Jest to jezioro typu eutroficznego o maksymalnej głębokości 3,6 m , o szeroko wykształconej linii szuwarów i roślinności wodnej zanurzonej. Został utworzony w celu trwałego zabezpieczenia i zachowania miejsc lęgowych licznych gatunków ptaków wodnych i błotnych, w szczególności łabędzia niemego. Poza nim występują tu: kaczki krzyżówki, perkozy dwuczube, gągoły, łyski, mewy śmieszki, czaple siwe. Zalatują na ten akwen : orzeł bielik, kormoran, błotniak stawowy czasami rybołów. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualną zgoda Wojewody.

    Bagno Stawek - powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 04.04.1977 r. Rezerwat stanowi zarastające jeziorko, połączone niewielka strugą z jeziorem Płęsno wraz z otaczającym je torfowiskiem o powierzchni 40,80 ha. Ciekawostka rezerwatu jest funkcjonujący lokalny mikrosystem hydrologiczny. Struga jest odprowadzany nadmiar wody pochodzącej z wycieku wód podskórnych ze wzniesień na obrzeżu rezerwatu. W przypadku obniżenia się poziomu wód w rezerwacie następuje napływ wody z jeziora Płęsno. Występuje tu wiele rzadkich, chronionych roślin m. in. jeżogłówka najmniejsza, rosiczka okrągłolistna i pośrednia, widłak jałowcowaty, wyblin jednolistny, lipiennik Loesela, bagno zwyczajne, żurawina drobnolistna, bazyna czarna, kruszczyk błotny, storczyk szerokolistny, skalnica torfowiskowa, listera jajowata. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.

    Jezioro Małe Łowne - rezerwat powołany zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 31.12.1993 r. - jest to fragment lasu, bagno i jezioro o łącznej powierzchni 37,83 ha. Celem ochrony jest zachowanie cennych zbiorowisk turzycowo - mszarnych. Szczególna ochrona objęto roślinność torfowisk wysokich i przejściowych w otoczeniu boru bagiennego wraz z roślinnością charakterystyczna dla zbiornika wodnego we wczesnym stadium zarastania płem mszarnym. Unikatowym walorem jest silnie skąpożywny charakter jeziora Małe Łowne. Jest to jezioro o wodzie oligohumusowej. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.

    Piecki - powołany 21. 11. 2001 roku Rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego, Nr 91, poz. 1318), o powierzchni 19,42 ha, otulinie 92,89 ha. Celem powołania jest ochrona rzadkiej i chronionej roślinności wodnej i torfowiskowej, ( przejściowe i wysokie torfowiska ). Rezerwat obejmuje jeziora: Piecki, Piecki Male, Kaczewo oraz torfowiska i bory bagienne. Z cennych gatunków flory występują tutaj: rosiczki - okrągłolistna, pośrednia i długolistna, bazyna czarna, widłak wroniec, widłak goździsty żurawina drobnoowockowa, wyblin jednolistny. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu, wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.
     
  • Parki krajobrazowe

Zaborski Park Krajobrazowy gm. Chojnice, gm. Brusy 34 026 [ha] http://www.zaborypark.eco.pl/
Tucholski Park Krajobrazowy gm. Chojnice, gm. Czersk 11 323 [ha] - w woj. pomorskim http://www.tuchpark.tuchola.pl/
Główne
walory przyrodnicze


a) Zaborski Park Krajobrazowy

  • Szata roślinna:


W krajobrazie Parku wśród zbiorowisk leśnych dominują bory sosnowe. Spotyka się suboceaniczny bór świeży, bór chrobotkowy oraz bór wrzosowy. Na obrzeżu jezior dystroficznych potkać można zachowane w stanie naturalnym bory bagienne. W obniżeniach terenowych występuje bór trzęslicowy oraz fragmenty brzeziny bagiennej. Na glebach wytworzonych glin morenowych w południowej, zachodniej i centralnej części Parku zachowały się w naturalnym stanie lasy typu grądowego z bogatym runem.
Lasy na terenie Parku obfitują w liczne gatunki grzybów jadalnych i pozostałych. Wiele gatunków grzybów jest pod ochroną gatunkową: smardzowate ( okrątek czerwony, purchawica olbrzymia). Niektóre gatunki grzybów żyją w symbiozie glonami tworząc plechowate rośliny zwane porostami. Flora porostów na terenie ZPK jest bogata i liczy 259 gatunków. W tej liczbie 65 gatunków podlega ochronie ścisłej, 1 gatunek podlega ochronie częściowej. Dalsza grupa to bardzo rzadkie należące do tzw. "Czerwonej Księgi"- zagrożonych wyginięciem. Do rzadkich i chronionych porostów należą: płucnica islandzka, płucnik granicznik, płucnica niwalna, kilka gatunków brodaczki, odnóżyca jesionowa, tarczownica lipowa, pawężnica, czasznik modrozielony, chrobotek alpejski, włostka kędzierzawa.
Ciekawym elementem flory Parku są zbiorowiska roślinności torfowiskowej. Torfowiska niskie, typu rzeczno - jeziornego są zalewane okresowo przez wodę niosącą żyzny namuł i w warunkach małego dostępu powietrza tworzą się tam osady organiczne zwane torfem oraz roślinność niskotorfowa ze znaczną przewagą turzyc, kosaćców żółtych. Najczęściej spotykanymi zespołami roślinnymi są: szuwar turzycy błotnej, zaostrzonej i prosowatej. W nieckach i zagłębieniach terenu ZPK rozwijają się torfowiska wysokie, na które decydujący wpływ mają wody opadowe. Niekiedy tworzą się tam torfowiska przejściowe, ukształtowane w wyniku oddziaływania wód opadowych jak i niewielkich, dystroficznych zbiorników wodnych. Jeziora te zarastają wokół tzw. płem i turzycami, gdzie często występują rosiczki (okrągłolistna, pośrednia i długolistna). Opodal od lustra wody tworzą się torfowiska wysokie o charakterystycznej budowie kępkowo - dolinkowej, które oprócz torfowców porastają inne rośliny jak: modrzewnica zwyczajna, bagno zwyczajne, bażyna czarna, żurawina błotna i drobnoowockowa. Najczęstszymi zespołami są: mszar kępkowo - dolinkowy, mszar przygiełkowy oraz mszar z turzycą bagienną. Torfowiska te posiadają specyficzny urok i są częstym elementem krajobrazu Parku. W tych miejscach często obserwujemy gatunki reliktowe oraz chronione. Na uwagę zasługuje grupa reliktów polodowcowych, należą do nich; turzyca strunowa, bażyna czarna, skalnica torfowiskowa, fiołek torfowy, żurawina drobnoowockowa, zimoziół północny, oraz reliktowe mszaki (mchy, watrobowce) np. sierpowiec błyszczący - ochrona ścislą. Z roślin chronionych występuje 6 gatunków widłaków: goździsty, jałowcowaty, spłaszczony, cyprysowaty, torfowy i wroniec. Dalsze gatunki chronione w ZPK m.in.: żłobik koralowy, kruszczyk rdzawoczerwony, lipiennik Loesela, listera jajowata (storczyki). Do rzadkich należa rośliny wodne występujące w bardzo czystych jeziorach lobeliowych: stroiczka wodna, poryblin jeziorny, brzeżyca jednokwiatowa, wywłócznik skrętolistny, jeżogłówka pokrewna, elisma wodna. Również spotykamy kolejne cenne gatunki: kłoć wiechowata, turzycę dwupienną, rdestnicę długolistną, grzybienie północne, grążele żółte i drobne, osokę aloesowatą, żabiściek pływający, pływacz pospolity, tojeść bukietowa oraz ponikło błotne.
 

  • Fauna:

Fauna Zaborskiego Parku Krajobrazowego jest reprezentowana przez wiele gatunków zwierząt bezkręgowych i kręgowych. Jednak dokładna liczba gatunków żyjących na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego nie jest znana. Dlatego przedstawimy z poszczególnych gromad kilka gatunków najbardziej charakterystycznych dla terenu Parku. 
 
  • Jeziora:

Jeziora są bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Ich geneza związana jest ze zlodowaceniem bałtyckim. Obecnie na Pojezierzu Pomorskim liczba jezior powyżej 1 ha powierzchni wynosi 3 385, zaś ich łączna powierzchnia określona została na 104 219,4 ha, z czego 47 jezior o powierzchni 4 319,27 ha znajduje się w granicach Zaborskiego Parku Krajobrazowego, co stanowi 4,14% powierzchni jezior Pojezierza Pomorskiego.
 
  • Rzeki:

Zaborski Park Krajobrazowy położony jest w dorzeczu Brdy. Granice ZPK nie nawiązują do naturalnych granic systemów hydrologicznych. Chroniony obszar ma charakter otwarty, przez co jest szczególnie narażony na oddziaływanie czynników zewnętrznych (np. dopływ zanieczyszczeń obszarowych). Brda stanowi główną arterię wodną Parku. Przekracza ona granice ZPK poniżej profilu Ciecholewy, odwadniając wcześniej obszar o powierzchni 657 km2. Brda jest tu już rzeką o znacznej szerokości (32,5 m) i głębokości (średnia 1,24 m). Wprowadza też na teren ZPK znaczne ilości wody. I tak, średni jej przepływ w okresie 1961-1970 wynosił 5,66 m3/s , a w latach 1976-1991 - 9,92 m3/s. W obrębie Parku spadek Brdy jest niewielki, a odpływ rzeki jest transformowany przez 7 kolejnych jezior rynnowych. Jej długość na tym odcinku ma 37,3 km. Brda opuszcza granice ZPK w profilu Męcikał, płynąc dalej niemal równolegle do granic Parku. Około 10 km poniżej Brda jest sztucznie podpiętrzona przez zaporę wodną w Mylofie. Do profilu w Męcikale powierzchnia zlewni Brdy przyrasta o 1 113 km2 . Średni przepływ Brdy wypływającej z Parku jest równocześnie znacznie większy niż na wejściu do badanego systemu. I tak, w latach 1961-1970 jego wartość sięgała 17,1 m3/s . Poza Brdą przez teren ZPK przepływa szereg jej dopływów, najczęściej biorących swój początek poza jego granicami. Do największych lewych dopływów należą: Czerwona Struga, Jarcewska Struga, oraz Struga Siedmiu Jezior. Wśród prawych dopływów należy wymienić: Chocinę, Zbrzycę, Orlą Strugę i Czernicki Rów. Sieć drenażu na badanym terenie jest zatem rozbudowana. Większość cieków płynie na południe lub na południowy wschód dawnymi szlakami odpływu wód roztopowych, zgodnie z nachyleniem terenu ukształtowanym w epoce lodowej. W związku ze znacznym nachyleniem sandru, rzeki mają zazwyczaj stosunkowo duży spadek i przypominają swym ustrojem rzeki typu podgórskiego. Sieć rzeczna ZPK w znacznej części zatraciła jednak swój naturalny charakter. Nierzadkim zjawiskiem są rowy melioracyjne, a bieg cieków naturalnych bywa zmieniony.

b) Tucholski Park Krajobrazowy

Teren, na którym jest położony Tucholski Park Krajobrazowy został ukształtowany przez lodowiec skandynawski. Urozmaiceniem tego młodoglacjalnego krajobrazu są tu liczne rozcięcia erozyjne w postaci dolin i rynien, którymi płyną pośród malowniczego krajobrazu rzeki i strumienie. Główny szlak wodny Parku stanowi rzeka Brda płynąca miejscami głęboką doliną otoczoną starodrzewem lasów liściastych. Na szczególną uwagę zasługuje jej odcinek w miejscowości Świt, gdzie skupienie głazów narzutowych i strome brzegi doliny nadaje rzece charakter górski, a flisacy spławiający tędy drewno nazwali je "Piekłem". Kolejnym typowym i malowniczym elementem krajobrazu Parku są jeziora wytopiskowe o nieregularnym zarysie linii brzegowej oraz nieliczne jeziora rynnowe z unikalną florą i fauną. Spotkać też tu można niewielkie jeziorka śródleśne, tzw. "oczka" i "kociołki" naturalnie zarastające specyficzną roślinnością torfowiskową. Zadziwiającą ozdobą tych jeziorek są pływające wyspy utworzone przez oderwane pło mszarne
Ponad 86% powierzchni Parku stanowią lasy, w których gatunkiem panującym jest sosna. Zwarty kompleks borów sosnowych o dużej powierzchni oraz brak ośrodków przemysłowych wpływa na wytworzenie specyficznego klimatu o właściwościach leczniczych.
 
  • Świat roślin:

Obszar Tucholskiego Parku Krajobrazowego, tak jak całych Borów Tucholskich obejmujący w większości jałowe piaski, cechuje się specyficzną florą naczyniową złożoną z wielu rzadkich gatunków. Na tle innych flor Niżu Polskiego przedstawia wyjątkowe wartości, ze względu na występowanie roślin, które w bardziej zagospodarowanych i uprzemysłowionych obszarach już wyginęły lub nigdy nie miały dobrych warunków rozwoju. Na czerwonej liście roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce znajduje się około 100 gatunków z obszaru Parku. Z gatunków podlegających ochronie prawnej, stwierdzono na terenie Parku 43 gatunki podlegające ochronie całkowitej i 16 częściowej. Licznie reprezentowana jest tu grupa reliktów glacjalnych (polodowcowych) : trzcinnik prosty, bagno zwyczajne, bażyna czarna, brzoza niska, żurawina drobnolistkowa, fiołek torfowy, gwiazdnica grubolistna, brzoza niska . Z reliktów postglacjalnych na szczególną uwagę zasługuje występowanie na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego interesujących i rzadko spotykanych storczyków: wyblina jednolistnego, wątlika błotnego oraz grzybieni północnych. Do interesujących gatunków o charakterze atlantyckim spotykanych na terenie Parku należy kłoć wiechowata oraz najrzadsza z naszych rosiczek - rosiczka pośrednia oraz przygiełka brunatna. Natomiast liczba stanowisk tzw. Gatunków stepowych jest stosunkowo mała. Spotyka się je najczęściej na zboczach zwłaszcza Brdy. Do tej grupy należy dzwonek syberyjski, ostrołódka kosmata i wężymord stepowy. Z dużym udziałem gatunków północnych kontrastuje w Tucholskim Parku Krajobrazowym niewielka liczba roślin południowych, w szerokim znaczeniu przyśródziemnomorskich. Najważniejszym przedstawicielem tej grupy jest jarząb brekinia spotykany na dwu stanowiskach nad Brdą w uroczysku "Piekło" i w rezerwacie "Ustronie". Kolejną grupą roślin mających na niżu charakter reliktowy stanowią gatunki górskie, a wśród nich cis pospolity, którego największe skupienie w Polsce znajduje się w rezerwacie cisów w Wierzchlesie, a dość liczne stanowisko w rezerwacie "Cisy nad Czerską Strugą". Obecność reliktów (tzw. gatunków przetrwałych z minionych okresów klimatycznych) na danym terenie świadczy o wysokim stopniu naturalności szaty roślinnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego i jednocześnie w dobitny sposób podnosi przyrodniczą rangę tego obszaru. Wyjątkowo bogata jest flora porostów. Na terenie Parku występuje około 300 gatunków porostów. Obok wielu pospolitych i rozpowszechnionych, są także gatunki prawnie chronione, zagrożone - umieszczone na krajowej "Czerwonej Liście Porostów", rzadkie w skali kraju i regionu. Obszar Tucholskiego Parku Krajobrazowego jest w znacznej mierze zalesiony. Szata roślinna mimo pozornej monotonności zachowuje prawie wszystkie zbiorowiska leśne występujące na Niżu Środkowoeuropejskim. Zdecydowanie przeważają tu co prawda bory sosnowe, zróżnicowane na wiele zespołów i wariantów ekologicznych, to jednak zachowały się tu również lasy liściaste : grądy, dąbrowy, łęgi i olsy.
 
  • Świat zwierząt:

Zróżnicowanie siedlisk Tucholskiego Parku Krajobrazowego - od żyznych lasów łęgowych do ubogich, kserotermicznych stoków rynien jeziornych i rzecznych sprawia, że różnorodność występujących tutaj gatunków zwierząt jest znaczna. Jedynym przedstawicielem Agnatha występującym na terenie Parku jest minog strumieniowy. Obecność tego gatunku, znajdującego się na liście Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt stwierdzono w Brdzie w okolicy Rudzkiego Mostu. Zbiorniki wodne TPK zasiedlają pospolite krajowe ryby. Ich liczebność, skład gatunkowy zależy od wielkości i od typu troficznego (żyzności) zbiornika. Skład gatunkowy ryb istotnie wzbogacają gatunki związane z rzekami i strumieniami. Szczególne miejsce zajmują łososiowate - troć , pstrąg potokowy, lipień oraz pochodzący z hodowli pstrąg tęczowy. Wyniki inwentaryzacji płazów i gadów potwierdziły występowanie wszystkich gatunków charakterystycznych dla niżu Polski. Liczebność płazów w ostatnim dwudziestoleciu gwałtownie spadła, takie gatunki jak : kumak nizinny, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, ropucha paskówka i śmieszka zagrożone są wyginięciem. Najliczniejszą grupę kręgowców w Parku stanowią ptaki. Stwierdzono lęgi 134 gatunków i regularne pojawianie się na przelotach ponad 20. Do najcenniejszych, spośród których kilka umieszczonych zostało w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt należą: bocian czarny, bąk, bielik, puchacz, żuraw, kropiatka i derkacz. Gatunkami ptaków wodnych lęgnących się na wszystkich jeziorach Parku są: łyska, perkoz dwuczuby, krzyżówka. Drugą grupę tworzą łabędź niemy, czernica i błotniak stawowy, których obecność stwierdza się na większości jezior. Z kolei trzecią grupę gatunków, których występowanie ogranicza się do kilku zbiorników składają się: perkozek, krakwa, cyranka, płaskonos. Pas trzcin i szuwarów jezior Parku zasiedla typowy dla tego środowiska błotniak stawowy i pospolite gatunki drobnych wróblowatych. Poza tymi gatunkami spotkać tu można: czaple siwe, świstuny, głowienki, łabędzie krzykliwe i czarnodziobe, gęsi gęgawy białoczelne oraz mewy.
Dolina Brdy wraz z położonymi w najbliższym sąsiedztwie jeziorem Szpitalnym i mniejszymi zbiornikami bez nazwy w okolicy Rudzkiego Mostu, Kiełpińskiego Mostu i Nowego Młyna to biotop występowania gągoła i tracza nurogęsia. Dolina Brdy jest również ważnym w skali kraju obszarem lęgowym zimorodka. Nie mniej ważną rolę pełni dolina Brdy w okresie zimowym. Niezamarzające odcinki rzeki są bazą żerową dla stad kaczek, łysek, traczy i łabędzi oraz towarzyszącym im ptakom drapieżnym, zwłaszcza bielikom. Natomiast najbardziej różnorodną i najliczniejszą grupą ptaków są gatunki leśne: zięba, trznadel, świergotek drzewny, pierwiosnek, rudzik, sójka, pokrzewki, świstunka, drozd, kos, muchołówka, dzięcioły, puszczyk, szpak, sikory, pleszka, krętogłów, kraska, skowronek borowy, lelek, myszołów, trzmielojad, kruk, wrona siwa, jastrząb, kobuz, krogulec, pustułka, sowy.Inne gatunki ptaków drapieżnych - kanię czarną, orlika krzykliwego, bielika, rybołowa, drzemlika, można spotkać podczas przelotu wiosennego i jesiennego. Typowym gościem zimowym na terenie Parku jest myszołów włochaty. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 49 gatunków ssaków. Z rzędu owadożernych stwierdzono 5 gatunków: jeża wschodniego, kreta, ryjówki oraz rzęsorki. Bogatą w gatunki grupę stanowią nietoperze - stwierdzono występowanie 10 gatunków. Najliczniejszym w gatunki rzędem ssaków są gryzonie - 16 gatunków. Poza tym spotkać tu można m.in.: lisa, borsuka, jenota, kunę leśną i domową, tchórza, gronostaja, łasice łaskę, wydrę, bobra, dziki, sarny, jelenie i rzadziej łosie.
 
  • Obszary chronionego krajobrazu


a) Chojnicko - Tucholski pow. chojnicki 15.000 [ha]
b) Północny część wschodnia pow. chojnicki 3.800 [ha]
c) Północny część zachodnia pow. chojnicki 4.000 [ha]

d) fragment Borów Tucholskich

e) okolice jezior Krępsko i Szczytno

 

- Chojnicko-Tucholski obszar chronionego krajobrazu, występuje w centralnej części powiatu ma przebieg południkowy i leży na terenie gmin: Chojnice,   Czersk, Brusy,
- Fragment Borów Tucholskich obszar chronionego krajobrazu w północno-zachodniej części powiatu – szczególnie w gminie Konarzyny
- Okolice jezior Krępsko i Szczytno obszar chronionego krajobrazu, na północno-zachodnim krańcu powiatu, w gminie Konarzyny
- Północny obszar chronionego krajobrazu, na północnym krańcu powiatu w gminie Brusy
  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
Ogółem: 221, w tym
Pojedyncze drzewa: 114
Grupy drzew: 71
Aleje: 5
Głazy narzutowe: 4
Inne: 27
 
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe: brak

 

  • Użytki ekologiczne - 484.,15 ha

Gm. Brusy -34 użytki
Gm. Chojnice - 109 użytki
Gm. Czersk - 38 użytki

Obszary Natura 2000

Powiat chojnicki   - SOO – Specjalne  Obszary Ochrony  (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Sandr Brdy
PLH220026
6878,86
Brusy, Chojnice,,
pozostałe pow.bytowski.
Młosina-Lubnia
PLH220077
2469,5
Brusy,
pozostałe pow.kościerski
Doliny Brdy i Chociny
PLH220058
1455,8
Chojnice
Mętne
PLH220061
523,7
Brusy, Czersk
Nowa Brda
PLH220078
10 020,9
Konarzyny, Chojnice, pozostałe pow.bytowski,,człuchowski
Ostoja Zapceńska
PLH220057
3804,9
Brusy, pozostałe pow.bytowski

 
Powiat chojnicki -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Wielki Sandr Brdy
PLB220001
37 106,25
Chojnice, Brusy    pozostałe pow.bytowski.
Bory Tucholskie
PLB220009
325076,2
215037,00
Brusy, Chojnice, Czersk,
pozostałe-pow.kościerski,,bytowski,,starogardzki,
woj.kujawsko-pomorskie.

Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody
Brak danych z powiatu

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Brak danych z powiatu

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Powiat Człuchowski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy  brak
Rezerwat przyrody

Nazwa

Lokalizacja

Wielkość

Główne walory przyrodnicze

Rezerwat przyrody “Bocheńskie Błoto”

na gruntach należących do Nadleśnictwa LP Niedźwiady

15,86 ha

Główne walory przyrodnicze: Celem tego przedsięwzięcia było zachowanie torfowiska przejściowego z charakterystycznymi zespołami roślin bagiennych oraz zachowanie naturalnych warunków gniazdowania m.in. żurawia, kormorana, czapli siwej i bociana czarnego. Wśród występujących na terenie rezerwatu roślin wymienić trzeba: żurawinę błotną, bagno zwyczajne, wełniankę pochwowatą, rosiczkę okrągłą, bażynę czarnojagodową oraz borówkę bagienną.

Rezerwat przyrody “Cisy w Czarnem”

na gruntach należących do Nadleśnictwa LP Czarne Człuchowskie

25,2 ha

Jedno z największych w Polsce stanowisk Cisa (Taxus baccata). Na uwagę zasługują (obok cisa) także gatunki chronione, takie jak: wawrzynek, wilczełyko, bluszcz pospolity i widłak jałowcowaty. Należy nadmienić, że rezerwat ten stanowi drugie co do wielkości skupisko cisów w Polsce.

 

 

 

Rezerwat przyrody “Międzybórz”

na gruntach należących do Nadleśnictwa LP Czarne Człuchowskie

1,63 ha

Las mieszany w jego pierwotnym charakterze. Składa się on w większości z buka (Fagus silvatica) z domieszką sosny (Pinus silvestris), brzozy (Betula verrucosa), jesiona (Fraxinus excelsior), daglezji (Pseudotsuga Douglasii) oraz dęba (Quercus robur).

 

Bagnisko Niedźwiady

Leśnictwo Żołna

47,76 ha

rezerwat leśno – torfowiskowy,

Celem ochrony jest zachowanie fragmentu boru bagiennego oraz torfowisk z rzadkimi roślinami, a także obszaru naturalnej retencji
Warstwę drzew tworzy sosna zwyczajna (wysokość drzew 12 – 14 m, średnica pni 15 – 20 cm). W poszyciu rzadko występują pojedyncze okazy brzozy omszonej i kruszyny. Dobrze rozwinięte runo leśne o strukturze kępkowej tworzą krzewinki: bagno zwyczajne, żurawina, wrzos, borówka czarna i rzadziej borówka bagienna. Na obrzeżach rezerwatu występują zbiorowiska torfowiskowe, na których dominują: wełnianka pochwowata, żurawina i miejscami trzęślica modra.
 

Jezioro Krasne

Nowa Wieś

28 ha

rezerwat wodny,

Jezioro jest wydłużone, o kształcie maczugi rozszerzającej się z północy na południe (dł. 1200, szer. 400 m). Nie ma dopływu ani odpływu. Linia brzegowa urozmaicona, brzeg na ogół płaski, piaszczysty. Woda w cienkich warstwach bezbarwna, przeźroczystość duża – wynosi co najmniej 4 metry. Jezioro należy do grupy zbiorników skąpospożywczych, a więc ubogich w składniki odżywcze. W takich warunkach żyje niewiele gatunków, ale za to specyficznych i godnych uwagi. Najbardziej charakterystyczny jest zespół lobelii (tu lobelia jeziorna) i poryblinu jeziornego; ponadto rosną brzeżyca jednokwiatowa oraz na obrzeżach typowa roślinność bagienna, jak żurawina błotna, bagno zwyczajne, modrzewica zwyczajna, mech torfowiec, rosiczka okrągłolistna, pałka szerokolistna i pałka wąskolistna. W miarę wzrostu głębokości coraz inny składnik obejmuje panowanie: najpierw brzeżyca, potem lobelia, a w miejscach jeszcze głębszych poryblin. Znaczną część dna porasta mech. Z tych roślin najłatwiej zauważyć lobelię, która w okresie kwitnienia wynosi delikatne kwiatostany nad powierzchnię jeziora. Wszystkie składniki tego zbiorowiska, choć niepozorne i ukryte pod wodą, stanowią przedmiot zainteresowania botaników, gdyż tworzą zbiorowiska reliktowe i należą u nas do rzadkości. Atrakcyjność turystyczna tego rezerwatu polega nie tylko na obecności tych interesujących zespołów roślin, lecz także na możliwości podziwiania prawdziwie urokliwego krajobrazu leśnego i nadwodnego.

Przytoń – Wąwóz Brdy

Leśnictwo Przechlewko i Łabędzie Bagno

18,05 ha

rezerwat leśny,

W rezerwacie chroni się naturalne zbiorowiska leśne z udziałem buka, charakterystyczne dla terenów morenowych, a w szczególności dobrze wykształcone płaty buczyny niżowej z wieloma drzewami pomnikowymi oraz przełomowy odcinek Brdy. Długość rezerwatu w linii prostej wynosi około 900 m. a z biegiem meandrującej Brdy około 1200 m. Brda przecina teren rezerwatu na dwie nierówne części, o powierzchniach 6,20 ha i 11,85 ha. Rzeka na tym odcinku ma charakter górski, występują tu liczne bystrotoki, utrudniające spływy kajakowe. Dodatkowego uroku nadają okolicy zatory zwalonych do koryta rzeki drzew. Skarpa od strony południowej jest bardzo stroma, skarpa przeciwległa jest łagodniejsza. Liczne okazy sosny pospolitej osiągają około 200 cm obwodu (szacunkowy wiek najstarszych – około 200 lat). Na brzegu Brdy występuje lipa drobnolistna oraz olsza i rzadka warstwa krzewów (także olsza czarna). Gatunkiem lasotwórczym w rezerwacie jest jednak buk. Przeciętny wiek drzew sięga 125 lat; do osobliwości należy postać zboczowa, rozwijająca się na stromej skarpie o wystawie północnej. W podszyciu występuje sosna i buk, a także jałowiec pospolity, brzoza i jarząb pospolity. Runo jest dobrze rozwinięte, dominują borówka czarna i śmiałek pogięty. Występują tu naturalne stanowiska chronionych gatunków roślin, takich jak: wawrzynek wilcze łyko, porzeczka czarna, marzanka wonna, konwalia majowa, paprotka i bluszcz pospolity.

Osiedle Kormoranów,

Pakotulsko

22,3 ha

rezerwat ornitologiczno – leśny,
Powierzchnię rezerwatu wynoszącą 22,3 ha, pokrywał pierwotnie drzewostan bukowy z pojedynczymi drzewami powyżej 250 lat. Obecnie jest on w dużej części zniszczony przez ptaki. W 1963 roku znajdowały się w nim 392 gniazda kormoranów, które jednak od kilku lat nie wracają na miejsca gniazdowania. Inwentaryzacja przeprowadzona w 1969 roku wykazała obecność około ośmiuset kormoranów czarnych i czterystu osiemdziesięciu czapli siwych. Liczebność ptaków nie była jednak stała. Tak duże ich nagromadzenie na niewielkiej przestrzeni spowodowało zniszczenie środowiska ich żrącymi ekskrementami. W konsekwencji po zniszczeniu lasu bukowego ptaki same opuściły rezerwat, przenosząc się w inne dogodne do lęgów miejsca. W 1984 roku kormoranów w Pakotulsku już nie było. Nieco dłużej, bo do końca lat osiemdziesiątych na lęgi zlatywały się tu jeszcze czaple siwe.

Jezioro Sporackie

 

11,36

  • „Jezioro Sporackie” nr 8, utworzony w 1965 r, jeden z najstarszych rezerwatów zajmuje powierzchnię 11,36 ha. Położony w Nadleśnictwie Człuchów, obręb Polnica. Powołany w celu ochrony jeziora lobeliowego z fragmentami torfowiska przejściowego położonego w kompleksie borów sosnowych,

Jezioro Bardze Małe

 

7,37 ha

„Jezioro Bardze Małe” nr 17, utworzony w 1981 r, rezerwat wodny o powierzchni 7,37 ha położony w Nadleśnictwie Człuchów, obręb Polnica. Obejmuje jezioro lobeliowe, bezodpływowe, w kompleksie borów sosnowych,

Sosny

 

 

„Sosny” nr 33, rezerwat leśny utworzony w 1984 r, położony w Nadleśnictwie Człuchów obręb Lipie. Przedmiotem ochrony jest fragment lasu o charakterze zespołu naturalnego z licznymi pomnikowych rozmiarów sosnami w drzewostanie sosnowo – bukowym. Na terenie rezerwatu „Sosny” znajduje się jedyny w gminie pomnik przyrody chroniony prawem.

Jezioro Cęgi Małe

gmina Koczała

4,06 ha

  • jezioro lobeliowe, oraz stanowiska rzadkich roślin wodnych i bagiennych na obrzeżach jeziora

Razem               181,59 ha





Park krajobrazowy-brak

 

Obszary chronionego krajobrazu

Nazwa

Lokalizacja

Wielkość

Główne walory przyrodnicze

Obszar Chronionego Krajobrazu “Obszar położony na południowy-wschód od jeziora Bielsko koło Brzezia”

teren położony na południowy-wschód od jeziora Bielsko koło m. Brzezie

388 ha

Obszar ochronny z 34% lesistością. Teren wznosi się tu na wysokość 150 – 160 m n.p.m. Jest to obszar chroniony atrakcyjny dla turystów szczególnie ze względu na dostępność (droga krajowa nr 22) oraz na bezpośrednie sąsiedztwo malowniczo położonego jeziora Bielsko.

Fragment Borów Tucholskich,

kompleks lasów wokół jezior Lipczyno i Krasne

16 632 ha, na terenie powiatu człuchowskiego 550ha(okolice Jez. Lipczyno)

Utworzony został w 1981 roku. Powierzchnia tego OChK wynosi 16 632 ha. Należy do niego jedynie północno – wschodni skraj gminy Przechlewo, tj. kompleks lasów wokół jezior Lipczyno i Krasne. Celem powołania obszaru było zachowanie unikatowych krajobrazów Pomorza Środkowego z zabezpieczeniem ich dla turystyki i wypoczynku

Okolice Jezior Krępsko i Szczytno

doliny rzeki Brdy, Lipczynki i Czerwonej Strugi

12 428 ha , na terenie powiatu człuchowskiego -11 578ha

Utworzony został w 1981 roku. Powierzchnia tego Obszaru Chronionego Krajobrazu wynosi 12 428 ha. Obejmuje swym zasięgiem doliny rzeki Brdy, Lipczynki i Czerwonej Strugi. Na obszarze tym występują liczne jeziora rynnowe oraz śródleśne oczka wodne. Lasy tworzą zwarte kompleksy leśne, w których dominują siedliska borowe, głównie bór świeży, a wzdłuż cieków wodnych - ols. Występuje tu wiele cennych gatunków roślin i zwierząt, które w sposób istotny podnoszą jego walory przyrodnicze. Wyspy jeziorne stanowią najatrakcyjniejsze miejsce lęgów dla ptaków wodnych. Tworzą one tradycyjne miejsce gniazdowania gągoła i tracza nurogęsi mających tu największe lokalne lęgowiska. W trzcinowiskach wokół wyspy gniazduje należący do zagrożonych w Europie błotniak stawowy, a ponadto, jest to siedlisko lęgowe wykorzystywane przez inne gatunki ptaków wodnych - perkoza dwuczubowego, łabędzia niemego i trzcinaka. Występują tu również lęgowiska bąka, wąsatki i remiza. W pobliżu gniazdują kania rdzawa i bocian czarny. Na torfowiskach i wilgotnych łąkach wykryto stanowiska kosaćca syberyjskiego - unikatu w skali Pomorza Zachodniego oraz widłaka torfowego - gatunku wymierającego na Pomorzu Zachodnim. Zadrzewienia na wyspach stanowią potencjalny biotop lęgowy kormoranów, które po ponad 10 latach nieobecności ponownie pojawiły się na obydwu jeziorach.

OChK

„Zespół jezior człuchowskich na południowy wschód od Człuchowa”

1108 ha-całość powiat człuchowski

 

Źródliskowy Obszar Brdy i Wieprzy na Wschód od Miastka

 

 

11 776 ha , na terenie powiatu-1500ha(okolice Pietrzykowa)

unikalne obszary krajobrazu Pomorza środkowego

Dolina Debrzynki

Gmina Debrzno

1745 ha, na terenie powiatu- 1007 ha

 

 

Pomniki przyrody 4 pomniki

  • Głaz narzutowy w Grodzisku,
  • Głaz narzutowy w Olszanowie,
  • Cis pospolity w Międzyborzu,
  • Dąb szypułkowy w  Międzyborzu.
  • 3 dęby szypułkowe w Pakotulsku ,
  • 1 dąb szypułkowy w Zawadzie
  • 1 dąb szypułkowy w Suszce,
  • 1 dąb szypułkowy Żołnie
  • 2 dęby bezszypułkowe w Wandzinie
  • 2 świerki pospolite w Wandzinie
  • 1 jedlica zielona w Wandzinie
  • 1 głaz narzutowy o obwodzie ok. 6 m w Pakotulsku,
  • 4 dęby uwzględnieniem rodzaju czarne gmina
  • 1 głaz narzutowy czarne gmina
  • 21 Dąb szypułkowy koczła
  • 1 Klon zwyczajny koczała
  • 10 drzewa   debrzno
  • 31 drzew Człuchów miasto


Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe-brak

Użytki ekologiczne
Nazwa    Mokradła Żurawie                Lokalizacja    Wandzin    Wielkość 2,1ha
Półwysep Dymin                                                                Koczała           1,06 ha
Źródlisko Rzeki Ruda                                                                Koczała                            2,82 ha
Fragment środowiska przyrodniczego na działce oddziału 16 p o pow. 0,85 ha w leśnictwie Niesiłowo, Nadleśnictwo Miastko
Szuwary Jeziora Łazienkowskiego 
                                                           Człuchów                          6,41 ha

Obszary objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000

Powiat człuchowski SOO – Specjalne  Obszary Ochrony 

 Nazwa obszaru  Kod obszaru  Pow. ogółem pow. woj [ha]  Gmina
 Jezioro Piasek PLH220013  54,83  Koczała, pow. bytowski 
 Jezioro Krasne PLH220035  95,6  Przechlewo 
 Dolina Wieprzy i Studnicy PLH220038  14349,03 10187,81  Koczała, pow. słupski, bytowski, woj. zach.-pomorskie 
Czerwona Woda pod Babilonem  PLH220056  821,1  Człuchów 
 Duży Okoń PLH220059  21,5  Człuchów 
 Dolina Szczyry PLH220066  347  Czarne, Debrzno 
 Jezioro Dymno PLH220069  114,7  Koczała 
 Sporysz PLH220064  481,1  Rzeczenica 
Nowa Brda  PLH220078  10020,9  Koczała, Przechlewo, pow. Bytów, Chojnice 

Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody
16325,83 ha

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne
    • Ścieżka rowerowa z elementami edukacyjnymi  ok. 6 km  Koczała  jezioro, las, ekosystemy
  • Wycieczki z przewodnikiem-brak informacji
  • Prelekcje- brak informacji
  • Wydawnictwa
    • tytuł Mrówka Radzi  -wydawnictwo  jednorazowe
    • tytuł Przyrodnicze Rozmaitości Człuchowa -wydawnictwo  jednorazowe
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • Nazwa projektu Rewaloryzacja Zieleni Zabytkowej Założenia Parkowego „Lasek Luizy” w Człuchowie
    • czas realizacji 5 lat
    • poniesione dotychczas nakłady – brak danych
    • wartość całego projektu 4 mln zł

Powiat Gdański

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy: nie występuje

Rezerwaty przyrody:
-         Nazwa: Rezerwat leśny „Dolina Rzeki Kłodawy”
      • Lokalizacja: gmina Przywidz
      • Wielkość: 10 888 ha
      • Główne walory przyrodnicze:
        obszar rezerwatu obejmuje fragment doliny rzeki Kłodawy, silnie wciętej w wysoczyznę morenową ( ok. 20 m) zbocza doliny są strome i są one miejscem występowania licznych obszarów źródliskowych
-         Nazwa: Rezerwat krajobrazowy „Wyspa na Jeziorze Przywidz”
      • Lokalizacja: Przywidz
      • Wielkość: 4,55ha
      • Główne walory przyrodnicze:
        200 - letni drzewostam bukowy z domieszką lipy i innych drzew liściastych
-         Nazwa: Rezerwat krajobrazowy „Jar rzeki Reknicy”
      • Lokalizacja: gmina Kolbudy
      • Wielkość: 66,11 ha
      • Główne walory przyrodnicze:
        przełomowy odcinek doliny rzecznej z licznymi okazami pomnikowych drzew i cennych gatunków roślin zielnych
-         Nazwa: Rezerwat przyrody nieożywionej "Bursztynowa Góra"
      • Lokalizacja: gmina Kolbudy
      • Wielkość: 5,03 ha
      • Główne walory przyrodnicze:
        Wyrobiska dawnej kopalni bursztynu
Park Krajobrazowy-brak
Obszary chronionego krajobrazu:
-         Nazwa: OChK Żuław Gdańskich
§         Lokalizacja: gmina Cedry, Suchy Dąb, Pruszcz Gd.
§         Wielkość: pow. całk. 30092 km2 (27500 na terenie powiatu)
§         Główne walory przyrodnicze:
Obszar ten obejmuje równinę deltową Wisły ze skomplikowanym systemem hydrograficznym (polderowo-grawitacyjnym). Obszar charakteryzuje się dominacją użytków zielonych i pól uprawnych.
-         Nazwa: Przywidzki Obszar Chronionego Krajobrazu
§         Lokalizacja: gmina Przywidz
§         Wielkość: całk. pow. 10888 ha (8900 ha na terenie powiatu)
§         Główne walory przyrodnicze:
Urozmaicone ukształtowanie terenu, duży powierzchniowy udział lasow i znaczna jeziorność
-         Nazwa: OChK Doliny Raduni
§         Lokalizacja: Kolbudy, Pruszcz Gdański, całk.
§         Wielkość: Pow. 3340 ha (1450 ha na terenie powiatu)
§         Główne walory przyrodnicze:
Złożona struktura goemorfologiczna tworzona przez baseny i przełomy rzeczne
-         Nazwa: Otomiński Obszar Chronionego Krajobrazu
§         Lokalizacja: gmina Kolbudy,
§         Wielkość: pow. 2072 ha (1400 w granicach powiatu)
§         Główne walory przyrodnicze:
Urozmaicony krajobraz okolic jeziora Otomińskiego

Pomniki przyrody: Na terenie powiatu znajduje się 75 pomników przyrody, z czego: 48 pojedynczych drzew, 18 grup drzew, 2 aleje, 7 głazów narzutowych.

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe: brak

 Użytki ekologiczne: 2 Powołane Uchwałami Rady Gminy:

-          "Park Wiejski" w miejscowości Jankowo
-          "Sarnia Góra" w Kolbudach
Obszary Natura 2000
Powiat gdański - SOO – Specjalne Obszary Ochrony 
Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolina Reknicy
PLH220008
68,4
Kolbudy
Przywidz
PLH220025
953,1
Przywidz
Dolina Kłodawy
PLH220007
10,7
Trąbki Wlk.
Guzy
PLH220068
115,2
Przywidz
Zielenina
PLH220065
643,8
Przywidz
Trąbki Wlk.
Huta Dolna
PLH220089
66
Przywidz
 
 
 
Powiat gdański - OSO – Obszary Specjalnej Ochrony 
Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolina Dolnej Wisły
PLB040003
33559,04
10738,89
Cedry Wlk, pozostałe pow.nowodworski, malborski, tczewski,sztumski,kwidzynski
 
 
Dolina Kłodawy –gm Trąbki Wlk. 10,65 ha
Dolina Reknicy-gm Kolbudy 68,43 ha
Przywidz-gm. Przywidz 3,32 ha
-          W ramach tworzonego systemu ochrony przyrody Natura 2000 z terenu Powiatu Gdańskiego włączone mają być do niego OSO „Dolina Dolnej Wisły” (na podstawie Dyrektywy Ptasiej RE) oraz dwa SOO: „Dolina Kłodawy” i „Dolina Reknicy” (na podstawie Dyrektywy Siedliskowej RE). Ponadto planowane jest powiększenie Przywidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz utworzenie dwóch nowych Skarszewskiego i Kociewskiego (wszystkie częściowo na obszarze Powiatu Gdańskiego).
Wiellkość obszaru objętego prawna ochroną przyrody [ha]
Brak informacji.                                  
 
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Wymienić występujące formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne
  • Wycieczki szlakami pieszymi regionu gdańskiego
  • Trasy Rowerowe na Żuławach Gdańskich, Motława przez Żuławy Gdańskie
 
Wycieczki z przewodnikiem brak
 
Prelekcje brak
 
Wydawnictwa – podać: brak
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

brak

Powiat Kartuski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy – nie występuje

 

Rezerwat przyrody

Nazwa Lokalizacja Wielkość [ha] Główne walory przyrodnicze

  • Stare Modrzewie gm. Kartuzy 4,85 Stanowisko modrzewia europejskiego w wieku 200 lat na siedlisku kwaśnej buczyny i grądu.
  • Zamkowa Góra gm. Kartuzy 8,88 Kwaśna i żyzna buczyna pomorska z ok. 250-letnim drzewostanem na szczycie i zboczach wzgórza morenowego.
  • Kurze Grzędy gm. Kartuzy  170,7 Bór bagienny i lasy dębowo-bukowe, stanowiska szeregu rzadkich i chronionych roślin naczyniowych i zarodnikowych.
  • Jezioro Turzycowe gm. Kartuzy 11,39 Rezerwat utworzony dla ochrony stanowiska turzycy skąpokwiatowej, które zniknęło pomimo utworzenia rezerwatu. Jeziorko dystroficzne otoczone pyłem torfowiskowym z fragmentami boru bagiennego i brzeziny bagiennej.
  • Staniszewskie Błoto gm. Kartuzy 130,41 Leśne i fragmenty nieleśnych zbiorowisk roślinnych na glebach torfowych (bór bagienny, brzezina bagienna, fragmenty torfowisk przejściowych). Jedna z największych w województwie populacji widłaka jałowcowatego, stanowisko szeregu innych rzadkich i chronionych roślin naczyniowych i zarodnikowych-wrzościa bagiennego.
  • Leśne Oczko gm. Kartuzy 31,66 Jeziorko dystroficzne otoczone mozaiką zbiorowisk torfowiskowych o strefowym układzie. Stanowisko kilku chronionych gatunków roślin naczyniowych.
  • Żurawie Błoto gm. Kartuzy 109,13 Zespół stanowisk przejściowych i zbiorników dystroficznych. Fragmenty lasów dębowo-bukowych otaczających układy torfowiskowe. Stanowisko kilku gatunków chronionych roślin naczyniowych, ostoja ptaków wodno-błotnych.
  • Jezioro Lubygość gm. Kartuzy 70,85 Rynna jeziora dystroficznego otoczona kwaśną buczyną o ok. 200-letnim drzewostanie. Stanowiska rzadkich i chronionych gatunków roślin i owadów.
  • Lechicka Szczelina gm. Kartuzy 41,32 Zalesione brzegi Jez. Kocenko. Dobrze zachowane fragmenty żyznej i kwaśnej buczyny pomorskiej. Nasadzenia gatunków obcych geograficznie, np. daglezji i pierścienice.
  • Staniszewskie Zdroje gm. Kartuzy 37,2 Strome zbocza górnego odcinka dol. Łeby z licznymi, bardzo dobrze zachowanymi źródliskami. Silna mozaika leśnych zbiorowisk roślinnych-buczyn, grądu, łęgów, w tym także łęgu podgórskiego. Bardzo łagodna i zróżnicowana flora roślin naczyniowych.
  • Jar Rzeki Raduni gm. Somonino 84,24  Zbiorowiska łęgów i grądów olszowych oraz buczyn. Bardzo bogata flora roślin naczyniowych z licznymi gatunkami rzadkimi i chronionymi. Bogate skupienie gatunków o podgórskim zasięgu.
  • Ostrzycki Las gm. Stężyca 55,13 Zbiorowiska żyznej i kwaśnej buczyny wapiennej. Bardzo bogata flora roślin naczyniowych, liczne gatunki storczyków, w tym najbogatsze stanowisko obuwika w regionie i stanowisko storzana bezlistnego.
  • Szczyt Wieżyca gm. Stężyca 33,59 Najwyższe wzniesienia niżu polskiego z ok. 150-letnim drzewostanem bukowym na siedliskach kwaśnej i żyznej buczyny pomorskiej. Fragmenty lasów dębowo-bukowych

 

Park krajobrazowy

Nazwa Lokalizacja Wielkość [ha] Główne walory przyrodnicze

  • Kaszubski Park Krajobrazowy powiat kartuski 33,59 Centralna część Poj. Kaszubskiego o bardzo urozmaiconej rzeźbie terenu z obecnością wysokich wzgórz morenowych (Wieżyca 328,6 m npm), rynien jeziornych, dolin rzecznych, fragmentów pół sandrowych. Silnie rozbudowana sieć hydrograficzna ze źródliskowymi odcinkami wielu rzek, np. Łeba, Radunia i szeregiem jezior o skomplikowanej linii brzegowej i znacznej głębokości, w tym także jezior lobeliowych. Fragmenty bardzo wartościowej roślinności leśnej i nieleśnej.

 

Obszary chronionego krajobrazu

  • Nazwa Lokalizacja Wielkość [km2] Główne walory przyrodnicze
  • Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Raduni Dno i zbocza doliny rzeki Raduni i sąsiadujące z osią doliny tereny leśne i rolne na terenie gm. Żukowo i Somonino 33,4 dolina rzeki z licznymi basenami i przełomami, z dobrze zachowanym strefowym układem zbiorowisk roślinnych
  • Kartuski Obszar Chronionego Krajobrazu Gminy: Kartuzy, Somonino, Kolbudy i Żukowo, na terenie Nadleśnictwa Kartuzy 68,8 obszar  w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego o młodoglacjalnej rzeźbie z licznymi jeziorami, w tym jeziora lobeliowe
  • Obszar Otomiński Chronionego Krajobrazu Leży na terenie Gdańska i gminy Kolbudy, w Nadleśnictwie Kolbudy 20,72 pow. ogółem dość silnie przekształcony kompleks leśny z dominacją buczyn i lasów dębowo-bukowych oraz jezioro Otominskie
  • Przywidzki Obszar Chronionego Krajobrazu  Leży w gminach: Kolbudy, Przywidz i Nowa Karczma, Żukowo na terenie Nadleśnictwa Kolbudy i Kościerzyna 7,06 Na terenie pow.kar. obszar o silnie urozmaiconej rzeźbie terenu z rynnami jeziornymi, wzgórzami morenowymi i licznymi jeziorami
  • Gowidliński Obszar Chronionego Krajobrazu Leży na terenie gminy Sierakowice i Sulęczyno Na terenie pow.kar 135,49 Obszar o młodoglacjalnym krajobrazie wzgórz morenowych i rozległych równin sandrowych

 

Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaj

      Pomniki przyrody ożywionej, pojedyńcze,ilość – 82,
      pomniki przyrody stanowiące grupy drzew: łącznie – 15,
      pomniki przyrody nieożywionej, łączna ilość – 16,
      głazy – 13
      grupa głazów – 3 sztuki.

 

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Wyznacza się w celu ochrony zachowania ciągłości przestrzennej struktur przyrodniczo-krajobrazowych o szczególnym znaczeniu dla funkcjonowania Kaszubskiego Parku  i dla identyfikacji jego specyfiki krajobrazowej, w tym rewaloryzacja i ochrona krajobrazu rynien jeziornych, obejmujących różnorodne struktury przyrodnicze oraz walory kulturowe, ochronę lęgowisk ptaków wodno-błotnych, oraz przywrócenie ładu przestrzennego zdewastowanego krajobrazu osadniczo-rekreacyjnego wyjątkowo cennych fragmentów krajobrazu naturalnego zachowania jego wartości estetycznych:

• Rynna Potegowska
• Rynna Kamienicka
• Dolina Łeby w KP
• Rynna Mirachowska
• Obniżenie Chmieleńskie
• Rynna Brodnicko-Kartuska
• Rynna Dąbrowko-Ostrzycka
• Rynna Raduńska

 

Użytki ekologiczne
Gmina Stężyca:

  • Torfowisko w Przewozie    2,6 ha
  • Jezioro Lubowisko       2,6 ha
  • Torfowisko Utopiec     Przewóz,   11,7 ha

Na terenie gminy Kartuzy znajdują się 32 użytki ekologiczne:
nazwa lokalizacja powierzchnia

  • Torfowisko koło wsi Kobylasz gm. Kartuzy i Linia pow. 11,7 ha
  • Torfowisko na północ od jeziora Okuniewko gm. Kartuzy, Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 288 f, g, 289 g-k, 294 b, c, 295, 296 a, b, c-część  pow. 16,0 ha
  • Źródliska na zboczu doliny Łeby na zachód od Starej Huty gm. Kartuzy, pow. 36,8 ha
  • Źródliska na zboczu doliny Łeby na północ od Stryszej Budy gm. Kartuzy,  pow. 24,3 ha
  • Żarnowczysko na południowy zachód od Nowej Huty gm. Kartuzy pow. 10,8 ha
  • Dolina mirachowskiej strugi Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 110 f, o, cx - część użytku pow. 31,0 ha
  • Dolina między jeziorami Lubygość i Kłączyno  Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, obręby 66 c-część, 67 a, d,  pow. 28,1 ha
  • Uroczysko leśne na północny-zachód od rezerwatu “Kurze Grzędy” gm. Kartuzy, Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 103 pow. 21,6 ha
  • Uroczysko “jelenie moczary”  Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 113 a, b, d, f, g,  pow. 4,3 ha
  • Uroczysko leśne na wschód od rezerwatu “Kurze Grzędy” gm. Kartuzy, Ndl. Kartuzy, Obr. Mirachowo, oddz. 133 d, g , f-część,  pow. 9,0 ha
  • Łąki mirachowskie pow. 44,0 ha
  • Łąki i szuwary nad Jeziorem Bąckie pow. 8,3 ha
  • Źródliska koło Cieszonka pow. 2,4 ha
  • Czyżnie  na zachód od Cieszonka  pow. 2,8 ha
  • Dolinka erozyjna nad Jeziorem Sianowskim  pow. 1,4 ha
  • Źródliska  nad Jeziorem Sianowskim  pow. 4,4 ha
  • Jezioro małe Osuszyno   pow. 4,8 ha
  • Siedlisko Stare Staniszewo Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 208 n, o, 209 p, r, s, t, w,  pow. 2,4 ha
  • Uroczysko leśne  na południe od rezerwatu “Staniszewskie Błota” Ndl. Kartuzy, Obręb  Mirachowo, oddz. 249 c, d, a-część, 248 - część,  pow. 25,4 ha
  • Jezioro Okoniwka Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 249 k,  pow. 4,0 ha
  • Uroczysko leśne na wschód od Kamienicy Królewskiej Ndl. Kartuzy, Obręb Mirachowo, oddz. 109 h, j, i-część pow. 6,6 ha
  • Wyspy na Jeziorze Wielkie Łąki gm. Kartuzy pow. 0,2 ha
  • Jezioro Ciche   Ndl. Kartuzy, Obręb Kartuzy, oddz. 183 c + woda pow. 6,5 ha
  • Torfowisko na południowy-zachód od wsi Kosy Ndl. Kartuzy, Obręb Kartuzy, oddz. 131l-część pow. 7,8 ha
  • Torfowisko na południe od wsi Kosy pow. 8,5 ha
  • Mokradła nad jeziorem Wielkie Brodno gm. Kartuzy pow. 37,0 ha
  • Wyspa na jeziorze Brodno Wielkie gm. Kartuzy pow.0,6 ha
  • Mokradła na północ od Brodnicy Dolnej pow. 1,7 ha
  • Wyspa w zachodniej części Jeziora Ostrzyckiego gm. Kartuzy pow. 0,8 ha
  • Łąki nad jeziorem Małe Brodno gm. Chmielno i Kartuzy pow. 5,2 ha
  • Torfowiska na południe od Głodnicy gm. Linia i Kartuzy pow. 92,3 ha
  • Smolne Błoto gm. Kartuzy w otulinie KPK pow. 206,0 ha

 

 Obszary Natura 2000

Powiat kartuski - SOO - Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru Kod obszaru Pow. ogółem pow woj. [ha] Gmina
Dolina Górnej Łeby PLH220006 2550,1 Chmielno, Kartuzy
Kurze Grzędy PLH220014 1586,6 Kartuzy, Sierakowice
Staniszewskie Błoto PLH220027 917,2 Chmielno, Kartuzy, Sierakowice
Jar Rzeki Raduni PLH220011 87,7 Żukowo, Somonino
Hopowo PLH220010 8,1 Somonino
Jezioro Chośnickie PLH220012 214,3 Sulęczyno
Mechowiska Sulęczyńskie PLH220017 45,6 Sulęczyno
Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego PLH220095 3922,3 Stężyca, Somonino, Kartuzy, Chmielno, pow. kościerski
Jezioro Kistowskie PLH2220097 367,5 Sierakowice, Sulęczyno
Nowa Sikorska Huta PLH220090 174,7 Stężyca
Piotrowo PLH220091 483 Somonino i pow. kościerski
Prokowo PLH220080 885,6 Kartuzy, Przodkowo

Powiat kartuski - OSO - Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)

Nazwa obszaru Kod obszaru Pow. ogółem pow. woj [ha] Gmina
Lasy Mirachowskie PLB220008 8232,4 Chmielno, Kartuzy, Sierakowice

 

1. Dolina Górnej Łeby        


Ogólna charakterystyka obszaru
 
Powierzchnia : 2550.1 ha
Obszar obejmuje dolinę rzeki Łeby, rozcinającą silnie sfałdowaną morenę denną, sandry i moreny czołowe. Rzeka płynie tu na dnie rynien subglacjalnych w różnym stopniu przekształconych przez rzekę, a w górnym odcinku przecina przepływowe Jezioro Sianowskie. W rozcięciach rygli tworzy przełomy, w których przybiera charakter rzeki podgórskiej. Jej spadek na odcinku ok. 50 km wynosi 96 m. Dno doliny tworzą piaski i gliny akumulacji lodowcowej oraz torfy niskie. Zbocza o wysokości nierzadko przekraczającej 100 m, mają nachylenie od ok. 15 stopni w odcinkach rynnowych do około 40 stopni w przełomach. Są one porozcinane przez liczne doliny erozyjne, przeważnie suche; u ich podstawy występują liczne wysięki i źródła. Rzeka zaliczana jest do pstrągowo-lipieniowych. Na dnie doliny panują wielogatunkowe wilgotne łąki; zachowały się też lasy łęgowe o cechach podgórskich oraz śródleśne i nieleśne wysięki i źródliska. W dolnych częściach stoków doliny między Stryszą Budą a Strzepczem licznie występują wiszące torfowiska źródłowe. Na zboczach doliny (od Jez. Reskowskiego do Stryszej Budy i od Osieka do Paraszyna) dominują lasy. W górnym odcinku są to buczyny, a na dnie doliny grądy i łęgi, a w dolnym - mieszane lasy z dużym udziałem sosny i świerka. Na mniej stromych zboczach w odcinkach rynnowych są pola uprawne 

Status ochrony

Obszar w większości położony jest na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego (34 544 ha; 1983) - jego południowa część, natomiast część północna leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Łeby (5 456 ha; 1994). Na terenie obszaru znajduje się także rezerwat przyrody Staniszewskie Zdroje (37,52 ha, 1972), Projektuje się utworzenie rezerwatu Dolina Mirachowskiej Strugi oraz Lęborskiego Parku Krajobrazowego.
Gminy Chmielno,Kartuzy.

 

2. Kurze Grzędy
Ogólna charakterystyka obszaru 
Powierzchnia : 1586.6 ha
Obszar obejmuje duży, zwarty kompleks leśny, zlokalizowany w krajobrazie postglacjalnym. Rzeźba terenu jest urozmaicona (efekt zlodowacenia Bałtyckiego). Wzniesienia morenowe zwykle porośnięte są buczynami. W obniżeniach znajduje się część zespołu Jezior Potęgowskich, a także kompleks torfowisk wysokich i przejściowych oraz jeziorka dystroficzne. Często otoczone są one przez lasy i bory bagienne. 

Status ochrony

Obszar położony na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego (33 202 ha; 1983), obejmuje rezerwaty przyrody: Kurze Grzędy (170,70 ha; 1957), Jezioro Turzycowe (11,39 ha; 1959), Żurawie Błota (109,13 ha; 1990), Lubygość (70,75 ha; 1962), Lechicka Szczelina (41,32 ha; 1990).
Gminy Kartuzy, Sierakowice.

 

3. Staniszewskie Błoto
Ogólna charakterystyka obszaru
 
Powierzchnia : 917.2 ha
Obszar obejmuje fragment kompleksu Lasów Mirachowskich, otaczający torfowisko Staniszewskie Błota i jezioro Leśne Oczko. Torfowisko jest silnie odwodnione, ale pewne jego fragmenty zachowały jeszcze wysokie walory przyrodnicze. Dominującymi zbiorowiskami na torfowisku są: bór i brzezina bagienna. W otoczeniu torfowiska występują acydofilne dąbrowy. Na pozostałym terenie dominują kwaśne buczyny. 

Status ochrony

Obszar w całości położony na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego (33 202 ha; 1983) z rezerwatami przyrody: Staniszewskie Błoto (130,41 ha; 1962) i Leśne Oczko (31,66 ha; 1990).
Gminy Chmielno, Kartuzy, Sierakowice

 

4. Jar Rzeki Raduni
Ogólna charakterystyka obszaru 
Powierzchnia : 87.7 ha
Obszar obejmuje przełomowy odcinek rzeki Raduni. Rzeka płynie dnem kamienistego jaru, tworząc meandry. Dolina i strome zbocza (do 45 st. nachylenia) o wysokości do 40 m, porośnięte są lasem liściastym (grądy, łęgi); miejscami na dnie wąwozu występują podmokłe łąki. Rośnie tu wiele roślin górskich i innych rzadkich gatunków. Ostoja ma specyficzny mikroklimat, o wysokiej wilgotności i niższych temperaturach w porównaniu z przyległymi terenami. Przełom rzeki rozcina rozległy kompleks leśny, w którym dominują siedliska grądowe. 

Status ochrony

Obszar w całości położony na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Raduni (3 556,7 ha; 1994) w granicach rezerwatu przyrody Jar rzeki Raduni (84,24 ha, 1972).
Gmina Żukowo, Somonino.

 

5. Hopowo
Ogólna charakterystyka obszaru
 

Powierzchnia : 8.1 ha
Obszar stanowi śródleśny zbiornik o długości ok. 250 i szerokości ok. 50 m . Ma on charakter dystroficznego jeziora o głębokości ok. 1,5 m, którego brzegi zajmuje trzymetrowej szerokości pas pła torfowcowego. Roślinność wodną tworzy zespół rdestnicy pływającej Potamogetoneteum natantis, który poza gatunkiem charakterystycznym, porastającym obficie cały akwen, reprezentowany jest przez grążela żółtego Nuphar luteum, a w strefie przybrzeżnej przede wszystkim przez rogatka sztywnego Ceratophyllum demersum. Płytkie przybrzeżne partie we wschodniej i zachodniej części zbiornika zajmuje zespół pałki szerokolistnej Typhetum latifoliae otoczony od strony lądu zaroślami brzozowymi zespołu Betuletum pubescentis. Bezpośrednie otoczenie zbiornika stanowi las sosnowy.  

Status ochrony
 

Obszar nie jest chroniony.
 

Gmina Somonino.

 


6. Jeziorka Chośnickie
Ogólna charakterystyka obszaru 

Powierzchnia : 214.3 ha
Obszar położony jest na pograniczu sandru i moreny. Obejmuje kompleks torfowiska wysokiego typu kopułowego (bałtyckiego), z siedmioma wodnymi zbiornikami o charakterze dystroficznym i mineralnymi wyniesieniami. Zlokalizowany jest na granicy wododziału Słupi i Łupawy. Torfowisko porośnięte jest częściowo borami i brzezinami bagiennymi. Mineralne wyniesienia pokrywają zbiorowiska leśne: kwaśna dąbrowa, kwaśna buczyna i bory sosnowe.  

Status ochrony

Obszar obejmuje teren rezerwatu przyrody Jeziorka Chośnickie (213,54 ha; 1985).


Gmina Sulęczyno

 

7. Mechowiska Sulęczyńskie
Ogólna charakterystyka obszaru 

Powierzchnia : 45.6 ha
Obszar obejmuje kompleks źródliskowych oraz przejściowych torfowisk alkalotroficznych, położonych wśród wału moren czołowych, podścielonych osadami gytii wapiennej. W części obszar porastają naturalne zespoły łąk hydrofilnych. 

Status ochrony

Obszar w całości na terenie Gowidlińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (15 661,7 ha; 1994). Projektuje się utworzenie rezerwatu przyrody Karwęczyno.


Gmina Sulęczyno.

 

8. Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego
Ogólna charakterystyka obszaru 

Powierzchnia : 3922.3 ha
Ostoja położona jest w centralnej, najwyższej części Pojezierza Kaszubskiego, o typowej młodoglacjalnej rzeźbie terenu. Obejmuje zespół rozległych form dolinnych zwanych rynnami polodowcowymi wraz z jeziorami wypełniającymi ich najgłębsze miejsca oraz fragmenty wysoczyzn (morena czołowa strefy marginalnej, morena denna) i fragmenty terenów sandrowych. Rejon omawianej ostoi jest najwyżej wyniesionym obszarem w całym pasie Pojezierza Pomorskiego oraz w całej Polsce niżowej.
Najwyższe są tzw. Wzgórza Szymbarskie, gdzie "szczyt" Wieżyca (najwyższy na całym niżu środkowoeuropejskim) dochodzi do wysokości 329,5 m.npm. Z racji sąsiedztwa najwyższych wyniesień pojeziernych i głęboko wciętych rynien polodowcowych, mamy tu do czynienia z bardzo dużymi, jak na warunki nizinne, deniwelacjami dochodzącymi do 160 metrów i mocno zróżnicowaną rzeźbą terenu. W podłożu (w obszarach wysoczyznowych) występują głównie piaski zwałowe i wodnolodowcowe oraz gliny zwałowe. Spośród utworów holoceńskich ważną rolę w kształtowaniu cennej roślinności odgrywają torfy (niskie, rzadziej wysokie) oraz pokłady kredy jeziornej. Kreda występuje najczęściej w rynnach i wytopiskach, (przykryta jest wtedy najczęściej torfami) lub ponad współczesnymi dnami doliny (nawet kilkanaście metrów). Rozwinięta jest sieć hydrograficzna obszaru (10 dużych jezior, rzeka Reda, liczne drobne oczka), obszar jest bardzo silnie zasilany przez wody wysiękowe, źródła, występują tu różne pod względem hydrologicznym typy torfowisk: pojeziorne, przepływowe, źródliskowe, kotłowe (zróżnicowane dodatkowo wewnętrznie pod względem panujących warunków edaficznych).
Najbardziej charakterystyczną cechą omawianego obszaru jest "łańcuch" jezior rynnowych. Są to jeziora: Kłodno, Małe Brodno, Wielkie Brodno, Ostrzyckie, Patulskie, Dąbrowskie, Lubowisko i Stężyckie oraz Bukrzyno Duże i Bukrzyno Małe. Wszystkie wraz z Jeziorami Raduńskimi (które to nie znajdują się aktualnie w projektowanej ostoi) są połączone ciekami i tworzą charakterystyczne ciągi o układzie kaskadowym. Odwadniane są przez wypływającą z Jeziora Ostrzyckiego Radunię i stanowią jej rejon źródłowy. Poza wielkimi jeziorami zajmującymi dna rynien polodowcowych, licznie występują równieŜ niewielkie, często bezodpływowe jeziorka tzw. oczka wytopiskowe. Kilka zbiorników w części południowo-wschodniej ostoi (koło Drozdowa, w rejonie wzniesień morenowych w rejonie Szymbarka) zasiedlonych jest przez strzeblę błotną. Zbiorniki te mają powierzchnie 0,07-0,25 ha (razem 0,80 ha).
Szata roślinna obszaru jest silnie zróżnicowana - z wieloma rzadkimi zespołami roślinnymi oraz bogatą florą, w której obecne są liczne zagrożone gatunki. Kompleksy leśne w planowanej ostoi związane są ze wzgórzami moren czołowych, fragmentami moreny dennej, kemami i sandrami oraz stokami rynien glacjalnych, które wcinają się w powierzchnie morenowe i sandrowe. Duże powierzchnie lasy zajmują zwłaszcza na wzgórzach moreny czołowej, w części południowo-wschodniej ostoi. Część drzewostanów ma charakter wtórny - porolny. Najpowszechniejszymi zespołami leśnymi są: kwaśna buczyna niżowa Luzulo pilosae-Fagetum, żyzna buczyna niżowa Galio odorati-Fagetum; niekiedy towarzyszą im subatlantyckie grądy gwiazdnicowe Stellario holosteae-Carpinetum, acydofilne dąbrowy Fago-Quercetum - zajmując jednak zdecydowanie mniejsze powierzchnie. Miejscami występują drzewostany sosnowe prawdopodobnie na siedliskuh śródlądowego boru świeżego Leucobryo-Pinetum. Najcenniejszym z zespołów leśnych, lecz zajmującym niewielką powierzchnię, jest kaszubska buczyna storczykowa ze związku Cephalanthero-Fagenion o prowizorycznej nazwie Fagus silvatica Cypripedium calceolus. W ostoi notowana nad Jeziorem Ostrzyckim, gdzie wykształca się na rędzinach brunatnych wytworzonych z kredy jeziornej, której pokłady znajdują się kilka metrów powyŜej obecnego poziomu tafli jeziora. W ostoi część areału siedliskowego tego zespołu jest zajęta przez zastępcze zbiorowiska leśne i nieleśne. W niższych położeniach wytępują łęgi zajmując małe powierzchnie, a w bliskim sasiedztwie tali jezior olsy i zarośla wierzbowe.
Typowym dla obszaru zespołem łęgowym jest łęg olszowy Fraxino-Alnetum. Wzdłuż cieków, zwłaszcza w odcinkach
przebiegających dnami dolin rynnowych, wykształca się on w postaci typowej, natomiast w miejscach wysięków i wypływów wód (na stokach dolin rynnowych) występuje w podzespole źródliskowym F-A cardaminetosum amarae. Zbiorowisko to tworzy z reguły niewielkie enklawy wśród łąk i w obrębie kompleksów leśnych. Małe powierzchnie w ostoi zajmuje prawdopodobnie łęg wiązowy Ficario-Ulmetum minoris, m in. w dolnych partiach stoków obniŜenia Jez. Bukrzyno Małe. Do rzadkich ugrupowań leśnych w dnach rynien i w należą bory bagienne Vaccinio uliginosi-Pinetum. Brzeziny bagienne Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis występują z kolei ponad górnymi krawędziami dolin rynnowych - w niektórych zagłębieniach terenu.
Na stokach rynien ugrupowaniom leśnym najczęściej towarzyszą - zróżnicowane co do zajmowanego areału - zbiorowiska polne, łąki i pastwiska świeże, suche murawy napiaskowe murawy bliźniczkowe) z rzędu Nardetalia, samosiewy różnych gatunków drzew i krzewów, płaty czyżni z klasy Rhamno-Prunetea. W części są to wtórne zbiorowiska rozwijające się na porzuconych, jałowych lub trudnodostępnych polach i łąkach. Aktualnie są one bądź użytkowne pastwiskowo, koszone z różną intensywnością,
bądź odłogowane przez długie lata. Często fitocenozy mają charakter przejściowy. Decyduje o tym m.in. sposób użytkowania. Najbardziej urozmaicona jest roślinność nieleśna w dnach układów dolinnych, w szczególności na przesmykach jezior rynnowych, w ujściach rzek do jezior, w zatoczkach jezior oraz w dolnych partiach stoków rynien. Roślinność zdominowana jest tu przez ugrupowania nieleśne: wodne, szuwarowe, ziołoroślowe, łąkowe, młaki i mechowiska. Towarzyszące im fitocenozy leśne i zaroślowe, z reguły rozwijają się w procesach sukcesji wtórnej.
Przesmyki jezior są jednym z miejsc koncentracji zasadowych i kwaśnych młak, mechowisk, turzycowisk z rzędów Caricetalia davallianae i Caricetalia nigrae oraz ze związku Caricion lasiocarpae, jak np.: Caricetum appropinquatae, C. diandrae, C. lasiocarpae, C. nigrae, Calamagrostietum strictae, Menyantho-Sphagnetum. Drugim z takich miejsc w ostoi są niektóre wytopiska
znajdujące się ponad górnymi krawędziami rynien glacjalnych (najcenniejsze w Gołubiu i w śurominie). Największy areał w dnach dolin zajmują jednak ugrupowania łąkowe z rzędu Molinietalia, wśród nich zwłaszcza łąki wilgotne i bagienne ze związku Calthion, jak cenne łąki ostożeniowe Angelico-Cirsietum oleracei, w tym w postaci źródliskowej z pełnikiem europejskim Trollius europaeus i wielosiłem błękitnym Polemonium europaeum. Rzadziej występują: Caricetum caespitosae, Scirpetum silvatici, zbiorowisko z Deschampsia caespitosa. W niektórych fitocenozach łąk wilgotnych pojawiają się gatunki kalcyfilne. Łąkom tym często towarzyszą również ziołorośla ze związku Filipendulion ulmariae, jak np. Filipendulo-Geranietum oraz szuwary turzycowe i trawiaste.
Na roślinność szuwarową omawianej części ostoi składają się fitocenozy ze związków Phragmition i Magnocaricion, Jak m in.: Phragmitetum australis, Typhetum latifoliae, Equisetetum fluviatile, Eleocharietum palustris, Caricetum rostratae, Glycerietum maximae, Caricetum paniculatae, Caricetum acutiformis, Phalaridetum arundinaceae. Niektóre z nich wykształcone są zarówno na siedliskach typowo bagiennych, jak i w obszarach źródliskowych, dotyczy to np. Caricetum acutiformis, C. paniculatae. Pierwsze pięć z wymienionych zespołów należy do tych, które najczęściej tworzą wąskie pasy roślinności przybrzeżnej w jeziorach rynnowych. Roślinność wodną mezo-eutroficznych jezior rynnowych tworzą m.in. zbiorowiska ze związków Potamion i Nymphaeion, jak: Potametum natantis, Nypharo-Nymphaetum, Hydrocharietum morsus-ranae. W Jez. Bukrzyno Małe łanowo występują ramienice z rodzaju Chara sp. Ponad górną krawędzią rynien glacjalnych - w bezodpływowych zagłębieniach terenu - wykształciły się cenne zbiorowiska torfowisk przejściowych i niekiedy wysokich z klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae (rząd Scheuchzerietalia palustris, rząd Caricetalia nigrae) oraz klasy Oxyccoco-Sphagnetea (rząd Sphagnetalia magellanici). Ich największe zgrupowanie znajduje się w rejonie Wzgórz Szymbarskich - leśniczówki Drozdowo i osady Rybaki. Z kolei największe torfowiska występują w zagłębieniach w południowo-zachodniej części ostoi - w rejonie Delewa, śuromina. W obrębie tych torfowisk występują liczne drobne zbiorniki dystroficzne, często poeksploatacyjne. 
 

Status ochrony

Ostoja obejmuje ważny w regionie gdańskim fragment systemu obszarów chronionych o wybitnych wartościach przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych. Tworzą go tu:
"Kaszubski Park Krajobrazowy" (utworzony w 1983 r., aktualna powierzchnia całkowita wynosi 303202 ha). Ostoja w całości zawiera się w obszarze Parku, obejmując południową i centralną jego część.
Rezerwaty przyrody (w całości zawierające się w ostoi):

  • "Ostrzycki Las" - rezerwat leśny (utworzony w 1960 r. na terenie gminy Stężyca, obecna powierzchnia wynosi 55,13 ha). Obiekt chroni buczynę nawapienną oraz bogatą florę, w tym rzadkie gatunki storczyków (jedno z nielicznych stanowisk obuwika na Pomorzu).
  • "Szczyt Wieżyca" - rezerwat krajobrazowy (utworzony w 1962 r., pow. 33,59 ha, gm. Stężyca). Chroni najwyższe wyniesienie Niżu

Środkowoeuropejskiego oraz las bukowy.
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - wszystkie utworzone w 1998 r.:

  • "Obniżenie Chmieleńskie" (pow. ca 1112 ha. Ostoja obejmuje część zespołu z jeziorami Kłodno i Małe Brodno - na terenie gmin Chmielno i Kartuzy.
  • "Rynna Brodnicko-Kartuska" (pow. ca 825 ha). Ostoja obejmuje część zespołu z jeziorem Wielkie Brodno - na terenie gmin Kartuzy, Somonino.
  • "Rynna Dąbrowsko-Ostrzycka" (pow. ca 1756 ha). Ostoja obejmuje większość zespołu z jeziorami Bukrzyno Małe Bukrzyno DuŜe, Ostrzyckie, Patulskie, Dąbrowskie (z torfowiskiem Gołubie), Lubowisko - na terenie gmin Kartuzy, Somonino, Kościerzyna i Stężyca.
  • "Rynna Raduńska" (pow. ca 3137 ha). Ostoja obejmuje dwa stosunkowo nieduże fragmenty obiektu: z Jeziorem Stężyckim i torfowiskiem Delewo oraz torfowisko Żuromino - na terenie gmin Stężyca i Kościerzyna.

Użytki ekologiczne (w całości leżące na terenie ostoi):

  • "Jezioro Lubowisko" - nr 281 w rejestrze WKP w Gdańsku (utworzony w 2006 r., pow. 0,70 ha, gm. Stężyca). Obiekt chroni torfowisko przejściowe na zachodnim brzegu jeziora Lubowisko.
  • "Utopiec" - nr 283 w rejestrze WKP w Gdańsku (utworzony w 2006 r., pow. 2,79 ha, gm. Stężyca). Chroni śródleśne torfowiska i oczka wodne.

Rezerwaty projektowane (wg projektu zawartego w nie obowiązującym obecnie planie ochrony Kaszubskiego Parku Krajobrazowego):

  • Jezioro Bukrzyno Małe – rezerwat krajobrazowy (pow. ok. 55 ha, gminy Stężyca i Chmielno). W całości mieści się w obrębie ostoi.
  • Torfowisko koło Czapielskiego Młyna - rezerwat torfowiskowy (pow. ok. 19 ha, gminy Stężyca i Chmielno). W całości zawiera się się w ostoi.
  • Łąki nad Jez. Potulskim - rezerwat florystyczny (pow. ok. 17 ha, gm. Stężyca). W całości, wraz z zaplanowana otuliną, mieści się w ostoi.
  • Torfowisko koło Gołubia - rezerwat torfowiskowy (pow. ok. 11 ha, gm. Stężyca). Obiekt wraz z planowaną otuliną, obejmującą bezpośrednią zlewnię torfowiska, zawiera się w ostoi.
  • Torfowiska kotłowe koło śuromina - rezerwat torfowiskowy (pow. ok. 8 ha, gm. Stężyca). Wskazana ochrona ścisła. Obiekt, razem z planowaną otuliną, mieści się w ostoi.

Użytki ekologiczne projektowane (wg nie obowiązującego planu ochrony KPK); wszystkie w całości leżą na terenie ostoi:

  • Ujście Raduni do jeziora Kłodno (pow. 17 ha, gm. Chmielno). Dla ochrony lęgowisk ptaków wodno-błotnych.
  • Łąki nad Jeziorem Małe Brodno (pow. 5,2 ha, gminy Chmielno i Kartuzy).
  • Mokradła nad Jeziorem Wielkie Brodno (pow. ok. 37 ha, gm. Kartuzy).
  • Wyspa na Jeziorze Brodno Wielkie (pow. 0,6 ha, gm. Kartuzy) - dla ochrony lęgowiska ptaków wodnych i błotnych.
  • Mokradła na północ od Brodnicy Dolnej (brzeg Jez. Wielkie Brodno) (pow. 1,7, ha, gm.Kartuzy).
  • Wyspa w zachodniej części Jeziora Ostrzyckiego (pow. 0,8 ha, gm. Kartuzy) - dla ochrony lęgowiska ptaków wodnych i błotnych.
  • Przesmyk między Jez. Potulskim i Jez. Ostrzyckim (pow. 11 ha, gm. Stężyca).
  • Torfowisko nad Jez. Dąbrowskim (pow. 7,6 ha, gmina Stężyca).
  • Przesmyk między Jez. Lubowisko i Jez. Dąbrowskim (pow. 6,1 ha, gm. Stężyca).
  • Brzegi Jeziora Stężyckiego (pow. 14 ha, gm. Stężyca).
  • Torfowisko na południe od Zdrębowa (pow. 9,5 ha, gminy Stężyca i Kościerzyna). Chronić będzie m.in. stanowisko lipiennika Loesela.
  • Torfowisko na południowy-wschód od Delewa (koło Kucborowa) (pow. 12 ha, gm. Stężyca).
  • Torfowisko na północ od Delewa (pow. 15,8 ha, gm. Stężyca).
  • Uroczysko Żuromino - Jezioro Żuromińskie z torfowiskiem w zatoce (pow. 18,3 ha, gm. Stężyca). Chronić będzie biocenozy i florę torfowiskową oraz lęgowiska ptaków wodno-błotnych.

Użytki ekologiczne planowane dodatkowo w efekcie inwentaryzacji obszaru ostoi (wg projektu Zespołu Dokumentacji Przyrodniczej
Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku); wszystkie obiekty w całości leżą na terenie ostoi:

  • Oczko wodne z ponikłem igłowatym koło Czapielskiego Młyna (gm. Stężyca).
  • Torfowisko koło Rątów (gm. Somonino).
  • Torfowisko "Widłaczkowe Torfy" koło Szymbarka (gm. Stężyca).
  • Łąki pełnikowe nad Jeziorem Stężyckim (gm. Stężyca).
  • Łąki storczykowe koło Rybaków (gminy Stężyca i Somonino).
  • Torfowisko koło Rybaków (gm. Somonino).

Planowane poszerzenie rezerwatu "Las Ostrzycki" (projekt Zespołu Dokumentacji Przyrodniczej) - w celu objęcia ochroną nowych

stanowisk obuwika oraz wielu innych zagrożonych gatunków roślin, znajdujących się nad Jeziorem Ostrzyckim około 1 km na zachód od granic obecnego rezerwatu (gmina Stężyca).

Gmina Stężyca, Kartuzy, Somonino, Chmielno

 

9. Jeziora Kistowskie

Ogólna charakterystyka obszaru 
Powierzchnia : 376.8 ha
Na terenie ostoi są trzy jeziora lobeliowe (Chojnackie, Warleńskie, Ostrowickie), w każdym z nich występuje populacja elismy wodnej. Są to stosunkowo niewielkie jeziora o zróżnicowanej głębokości (głębokości maksymalne 8 - 19 m). Woda tych jezior cechuje się lekko kwaśnym lub bliskim obojętnemu odczynem wody (pH 6,63 - 6,95) oraz niskim przewodnictwem elektrolitycznym (39,8 - 52,2 S/cm). Jest ona dość mocno zabarwiona, co wynika ze znacznej zawartości substancji humusowych. Obecnie są to jeziora mezo- i eutroficzne.
Roślinność podwodna jezior jest słabo wykształcona. W jeziorach Warleńskim i Chojnackim występują płaty zbiorowiska zespół poryblinu jeziornego i lobelii jeziornej. Znajdują się tutaj trzy potwierdzone stanowiska Elismy wodnej, w tym jedno dość liczne w Jeziorze Chojnackim. Jest to największe z nieobjętych dotychczas siecią Natura 2000 skupisko stanowisk tego gatunku na Pojezierzu Kaszubskim. W jeziorach tych są także dwa stanowiska poryblinu kolczastego.

 


10. Nowa Sikorska Huta

Ogólna charakterystyka obszaru 

Powierzchnia : 176.1 ha
Ostoja leży na Pojezierzu Kaszubskim, między Nową Sikorską Hutą a Kłobuczynem, w powiatach kartuskim i kościerskim. Obejmuje swym zasięgiem fragment wysoczyzny morenowej o rzeźbie falistej z lokalnym wyniesieniem Serża Góra oraz z zespołem niewielkich torfowisk i oczek wodnych w lokalnych obniżeniach terenu. Większość oczek ma charakter zbiorników dystroficznych. Zdecydowaną większość powierzchni terenu zajmują lasy iglaste (85%), natomiast pozostałą część siedliska rolnicze.
Powierzchnie wysoczyznowe zajęte są w przewadze przez leśne zbiorowiska zastępcze z sosną, świerkiem i brzozą w drzewostanach, w części przez odłogowane pola i grunty orne. W obrębie torfowisk wykształciła się głównie roślinność mszarna. W dystroficznych oczkach wodnych i dołach potorfowych występują agregacje pływaczy Utricularia vulgaris, U. minor.
Na obrzeżach torfowisk obecne są wąskie pasy łąk, lokalnie suche wrzosowiska. W ostoi znajduje się kilka śródleśnych, niewielkich zbiorników z dość liczną strzeblą. Powierzchnia tych zbiorników wynosi od 0,03 ha do 0,37 ha (razem 0,50 ha). W zbiornikach strzeblowych stwierdzono też liczne karasie pospolite i pojedyncze karasie srebrzyste 

 

 11. Piotrowo

Ogólna charakterystyka obszaru 

Powierzchnia : 503.6 ha
Ostoja położona jest pomiędzy Piotrowem, Chylową Hutą, Grabowską Hutą oraz wybudowaniami Kłobuczyna - w powiatach kościerskim i kartuskim. Obejmuje ona wysoczyznę moreny dennej przeciętą doliną rzeki Wierzycy, z zagłębieniami wypełnionymi różnej wielkości torfowiskami i zbiornikami wodnymi. Na północnym wschodzie obejmuje fragmentarycznie wzniesienia czołowomorenowe. W ostoi znajduje się obszar źródliskowy rzeki Wierzycy wraz z jej górnym odcinkiem. Ponad połowę obszaru stanowią siedliska rolnicze, zaś lasy iglaste to 35% powierzchni obszaru, pozostałą część stanowią lasy liściaste i mieszane.
Obszar charakteryzuje się zróżnicowaną strukturą użytkowania terenu. Występują tu:
• duże powierzchnie nieużytków w postaci kompleksu torfowisk, bagien, zbiorników wodnych (w obniżeniach terenu),
• łąki i pastwiska (te głównie w dolinach cieków oraz na obrzeżach torfowisk),
• zróżnicowanej wielkości kompleksy leśne (najczęściej na stromych stokach wzgórz i dolin oraz w obrębie torfowisk),
• duże kompleksy pól uprawnych,
• zabudowa wsi Piotrowo oraz pojedyncze rozproszone gospodarstwa rolne osad związanych z obszarem,
• droga przecinająca ostoję, prowadząca z Kłobuczyna do Grabowskiej Huty oraz sieć lokalnych dróg gruntowych,
• linie energetyczne.
Torfowiska i towarzyszące im zbiorniki (oczka potorfowe, rzadziej naturalne jeziorka) mają zróżnicowaną wielkość. Wśród nich jest rozległy, cenny kompleks torfowiskowy, z dużym zbiornikiem dystroficznym - Jeziorem Piotrowskim - położony pomiędzy Piotrowem, a Grabowską Hutą. Większość torfowisk była w przeszłości eksploatowana. Obecnie torfowiska zdominowane są przez zróżnicowaną roślinność mszarną z klasy Scheuchzerio-Caricetea fuscae oraz roślinność szuwarową - rozwijającą się wtórnie w potorfiach.
Na przesuszonych kopułach torfowiskowych występują fitocenozy mszarne, w których dominują wrzos i wełnianka, licznie pojawia się sosna. Różnej wielkości powierzchnie w obrębie torfowisk zajmują płaty boru bagiennego, a także drzewostany sosnowe z trzęślicą modrą i roślinami borowymi w runie. Niekiedy pojawiają się degeneracyjne postaci brzeziny bagiennej. Pło mszarne szeroką strefą występuje również na obrzeżach Jeziora Piotrowskiego.
W obrębie kompleksu torfowisk i bagien występuje wiele zbiorników wodnych o zróżnicowanej powierzchni i głębokości, zasiedlonych przez strzeblę błotną, w tym kompleks częściowo połączonych mniejszych zbiorników. W niektórych zbiornikach, poza strzeblą stwierdzono karasia pospolitego.
Ostoja klasyfikuje się w czołówce najwartościowszych w regionie obszarów siedliskowych strzebli błotnej. Znajdują się tu liczne zbiorniki, w większości potorfowe i śródleśne, o stosunkowo małym zagrożeniu, z liczną populacją strzebli. Niektóre zbiorniki są stosunkowo duże. Ostoja chroni głównie siedliska strzebli.

Status ochrony

 formy ochrony przyrody
Kaszubski Park Krajobrazowy [

Gmina Somonino

 


12. Prokowo

Ogólna charakterystyka obszaru 
Pow. 887.4 ha. Obszar obejmuje fragment terenu o urozmaiconej rzeźbie, w większości pokryty lasem (około 60% to siedliska lasów mieszanych), z obecnością Jeziora Białego, szeregiem zatorfionych zagłębień, w tym - ze zbiornikami dystroficznymi i obecnością strzebli błotnej, a także stanowiskiem buczyny nawapiennej, z udziałem w runie storczyków - m.in. obuwika pospolitego. Jedną czwartą terenu stanowią siedliska rolnicze, a pozostałą część zajmują siedliska leśne i wody śródlądowe (stojące i płynące).
 Ostoja obejmuje Jezioro Białe wraz z jego zlewnią całkowitą. Jezioro jest głębokim (31 m) i dość dużym, oligotroficznym i umiarkowanie twardowodnym zbiornikiem. Woda w jeziorze jest przezroczysta i niemal bezbarwna. Jest ona dobrze natleniona w całym profilu głębokości. Jezioro cechuje się dobrym stanem zachowania i względnie dużą odpornością na degradację. Roślinność podwodną jeziora budują rosnące do 8 m głębokości ramienice i rośliny naczyniowe. W niemal całym litoralu występują zwarte łąki ramienicowe. Tworzą je przede wszystkim ramienica krucha i świecznica giętka. W płytkim litoralu (0-1 m) płaty budują także ramienica przeciwstawna oraz ramienica delikatna. Skład gatunkowy zbiorowisk ramienic jest typowy dla siedlisk umiarkowanie twardowodnych.
W szeregu zagłębień terenu, w których są torfowiska przejściowe, znajdują się oczka wodne lub dawne wyrobiska potorfowe. Występuje w części z nich strzebla błotna. Torfowiska otaczają miejscami płaty boru bagiennego i brzeziny bagiennej. Stosunkowo szeroko rozpowszechnionym siedliskiem leśnym jest siedlisko grądu subatlantyckiego. Szczególnie cenny jest fragment terenu leśnego z siedliskiem kaszubskiej buczyny storczykowej, ze stanowiskiem kilku gatunków storczyków, a zwłaszcza obuwika pospolitego. Jego populacja jest tu stosunkowo obfita i wydaje się być stabilna. Obszar obejmuje też szereg rynien z łąkami wilgotnymi, o bogatej florze, z wieloma rzadkimi i chronionymi gatunkami, jak m.in. kukułka szerokolistna, pełnik europejski. Na tym obszarze występują następujące siedliska: twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea, pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków, górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie), niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea), żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion), ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion), grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum), pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum), bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne), łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe).  

 

13. Lasy Mirachowskie-OSO

Ogólna charakterystyka obszaru 
Powierzchnia : 8232.4 ha
Ostoja Lasy Mirachowskie obejmuje kompleks lasów leżących w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego na Wysoczyźnie Mirachowskiej. Lasy te są największym zwartym kompleksem leśnym na Pojezierzu. W środkowej i południowej części ostoi lasów jest mało, gdyż zostały one wycięte, a grunty zajęte pod uprawy rolne. Ostoja obejmuje fragment centralnej, najwyższej części pojezierza morenowego. Krajobraz ostoi charakteryzuje niezwykle urozmaicona rzeźba terenu, z charakterystycznymi głęboko wciętymi rynnami jezior, dolinami małych strumieni oraz stromymi stokami opadającymi ku dolinom rzecznym. Jest to obszar wododziałowy pomiędzy dwoma dużymi rzekami przymorskimi, biora tu poczatek Łupawa z Bukowiną. W północnej części przebiega równoleżnikowo głęboka rynna, w której układają się jeziora Lubygość i zespół jezior Potęgowskich. Jest tu też wiele małych jeziorek i oczek dystroficznych, otoczonych torfowiskami, z borami sosnowymi i brzezinami bagiennymi Przeważają siedliska lasu mieszanego świeżego, boru mieszanego świeżego, boru mieszanego bagiennego i lasu świeżego. W drzewostanie dominuje sosna (58% udziału), mniejszy udział świerka (17%), buka (18%) i brzozy (3%). Drzewostan jest stosunkowo młody, najstarsze płaty obejmują rezerwaty przyrody. Osadnictwo jest mocno rozwinięte na terenach nieleśnych. 

Status ochrony
 

Rezerwat Przyrody: Jezioro Turzycowe (11,4 ha) Kurze Grzędy (170,7 ha) Leśne Oczko (31,7 ha) Lubygość (70,8 ha) Szczelina Lechicka (41,3 ha) Staniszewskie Błoto (130,4 ha) Staniszewskie Zdroje (37,5 ha) Żurawie Błoto (109,1 ha) Park Krajobrazowy: Kaszubski Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby
Gminy Chmielno, Kartuzy, Sierakowice

 

Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha]  
Brak Informacji z powiatu.

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • Ścieżka przyrodniczo – dydaktyczna „Brzegiem Jeziora Węgorzyno”; dł. 5 km, gm. Sulęczyno (tematyka leśno-przyrodnicza),
  • Ścieżka dydaktyczna „Rynna Rzeki Słupii”, dł. 2 km, gm. Sulęczyno,
  • Ścieżka edukacyjna w Mojuszu; podstawowa tematyka: edukacja leśna; pow: 8232,38 ha
  • Ścieżka Przyrodniczo – Leśna w mieście Kartuzy (Lasy Państwowe)
  • Ścieżka edukacyjna wokół jeziora Kłodno, gm. Chmielno
  • Ścieżka przyrodniczo – edukacyjna wokół rezerwatu „Ostrzycki Las”, gm. Stężyca
  • Ścieżka przyrodniczo – edukacyjna w Węsiorach (Kamienne Kręgi), gm. Sulęczyno

Wycieczki z przewodnikiem

  •  Brak danych z powiatu

Prelekcje

  • Gmina Sulęczyno:
    • 8 prelekcji „Ochrona przyrody i środowiska”,
    • 12 analiz wykonanych przez młodzież szkolną „Monitoring rzeki Słupii”

Wydawnictwa:

  • Brak danych z powiatu

 

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Gmina Kartuzy: Nazwa projektu: Budowa Centrum Sportów Wodnych i Promocji Regionu Złota Góra, czas realizacji:  2009-2010, poniesione dotychczas nakłady: 490.644,43 zł , wartość całego projektu: 5.856.763,25 zł

Powiat Kościerski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy –  brak
Rezerwaty przyrody

  • Strzelnica
    • Lokalizacja: Miasto Kościerzyna
    • Wielkość: 3,6 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny. Chroni fragment lasu mieszanego (liściasto - iglastego) o cechach naturalnych ze skupieniami pomnikowych dębów z okazałymi bukami, sosnami i innymi drzewami. Występujące tu drzewostany, w przewadze dwupiętrowe, budują oba rodzime dęby w wieku 120 - 210 lat, rzadziej młodsze, a także zróżnicowany wiekowo buk, którego najstarsze osobniki osiągają około 180 lat oraz posadzona tu w przeszłości 180-letnia sosna. Skład drzewostanów wzbogacają kilkudziesięcioletnie osobniki grabu, brzozy brodawkowatej, rzadziej innych gatunków.
  • Czapliniec we Wierzysku
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna
    • Wielkość: 10,5 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat ptasi. Chroni kolonię czapli siwej nad jeziorem Książe. Kolonia lęgowa czapli we Wierzysku należy do nielicznych starych czaplińców w Polsce, które posiadają cenne dane o liczbie gniazdujących ptaków w okresie ostatnich 100 lat. Obejmuje również fragment boru mieszanego i kwaśnej buczyny w wieku ok. 200 lat. Obecność starodrzewów sprawia, że zespół ptaków rezerwatu charakteryzuje się znacznym udziałem dziuplaków z dzięciołem czarnym i gołębiem siniakiem włącznie.
  •  Orle nad Jeziorem Dużym
    • Lokalizacja: Gmina Liniewo
    • Wielkość: 1,7 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny chroniący grupę 200-letnich dębów na siedlisku grądu nad brzegiem jeziora Dużego. Dęby w wieku około 250 lat, a niektóre i starsze są zdrowe i powinny zachować się wiele lat.
  •  Brzęczek
    • Lokalizacja: Gmina Liniewo
    • Wielkość: 17,3 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny. Obejmuje ochroną zbiorowiska żyznej i kwaśnej buczyny pomorskiej z okazałym 150-letnim drzewostanem. Są tu stanowiska rzadkich i chronionych roślin naczyniowych. Las bukowy w rezerwacie, szczególnie płaty żyznej buczyny są jednymi z najlepiej zachowanych fragmentów tego zbiorowiska w skali województwa pomorskiego.
  •  Krwawe Doły
    • Lokalizacja: Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 13,0 ha.
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Rezerwat leśny, obejmujący fragment boru świeżego z około 130-letnim drzewostanem i licznymi drzewami o wymiarach pomnikowych. Jest to miejsce występowania szeregu rzadkich gatunków chronionych porostów. W rezerwacie stwierdzono występowanie ok. 21 gatunków roślin naczyniowych, 12 gatunków mszaków i aż 48 gatunków porostów. Wśród porostów aż 18 taksonów objętych jest ścisłą ochroną prawną, z czego 5 jest rodzaju chrobotka, 3 brodaczki, 3 płucnice, 2 płaskotki oraz po 1 mąkliku, mąkli, pustułce, różyczce i włostce. W runie często spotkać można śmiałka pogiętego, wrzos, borówkę czarną, młode siewki sosny. 

 
Parki krajobrazowe:

  •  Wdzydzki Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: Gmina Dziemiany, Gmina Karsin, Gmina Kościerzyna, Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 17 857 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Wdzydzki Park Krajobrazowy (WPK) obejmuje północną część Borów Tucholskich z zespołem rynnowych jezior wdzydzkich, uformowanych w kształcie krzyża. Są to jeziora: Wdzydze, Jelenie, Radolne i Gołuń.  Otaczają je zespoły leśne wraz z ponad 160 jeziorami i oczkami wodnymi. Centralną część parku stanowi jezioro Wdzydze połączone z rzeką Wdą. Obfitość lasów i jezior powiązanych z Wdą i jej dopływami, urozmaicona rzeźba terenu, a także niskie zaludnienie decydują o dużych walorach rekreacyjno-turystycznych tego terenu. Zespół jezior wdzydzkich jest jedynym zbiornikiem w Polsce z endemiczną odmianą troci jeziornej, zwanej wdzydzką, która na tarło udaje się do Wdy i Trzebiochy. Lasy zajmują ok. 60% powierzchni parku. Przeważają siedliska boru suchego i boru świeżego. Dominującym gatunkiem jest sosna porastająca ok. 90% powierzchni leśnej, a nieliczną domieszkę stanowi dąb i buk, głównie na obrzeżach rzek i jezior. Florę WPK stanowi ponad 600 gatunków roślin naczyniowych, w tym liczne objęte ochroną gatunkową, m.in. storczyki: krwisty, szerokolistny i plamisty; rosiczki, lobelia jeziorna i poryblin jeziorny, widłaki i liczne porosty. Faunę parku stanowią m.in. bóbr, wydra, wiele ptaków m.in. orzeł bielik, dudek, puchacz, sowa uszata, myszołów i tracz długodzioby. Odnotowano gniazdowanie 121 gatunków ptaków. Do gatunków ptaków zagrożonych w Europie i w Polsce należy 39 gatunków ptaków występujących na terenie WPK : bąk, bocian biały, cyraneczka, cyranka, gągoł, szlachar, nurogęś, bielik, błotniak stawowy, jastrząb, krogulec, kuropatwa, derkacz, kropiatka, kokoszka, żuraw, samotnik, piskliwiec, turkawka, puchacz, włochatka, lelek, zimorodek, dudek, krętogłów, dzięcioł zielony, lerka, skowronek, brzegówka, dymówka, świergotek polny, pluszcz, droździk, wójcik, muchołówka szara i mała, gąsiorek, kruk. Na terenie parku zanotowano ponadto wystepowanie następujących gatunków płazów: traszka zwyczajna i grzebieniasta, kumak nizinny, ropucha szara i zielona, żaba jeziorkowa, żaba wodna, żaba śmieszka, żaba moczarowa, żaba trawna.
    • Wykaz gadów na terenie parku: jaszczurka zwinka i żyworodna, padalec, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata.
    • Wykaz ssaków zamieszkujących tereny parku: jeż wschodni, kret, ryjówka aksamitna i malutka, rzęsorek rzeczek i mniejszy, mroczek późny, karlik malutki i większy, borowiec wielki, gacek wielkouch, dziki królik, zając szarak, wiewiórka, bóbr europejski, piżmak, nornica ruda, karczownik ziemnowodny, polnik północny, bury i zwyczajny, mysz domowa, szczur wędrowny, badylarka, mysz polna, mysz zaroślowa, mysz leśna, lis, borsuk, wydra, kuna leśna i domowa, łasica, tchórz, norka amerykańska, łasica, dzik, sarna i jeleń europejski. Następną grupą zwierząt na terenie parku są zwierzęta wodne objęte gospodarką rybacką. Na jego terenie występuje 35 gatunków ryb, w tym troć jeziorowa. Te 35 gatunków reprezentuje 12 rodzin. Oprócz tego z minogowatych występuje minóg strumieniowy. W obiektach hodowlanych pojawiły się 2 nowe gatunki - pstrąg tęczowy i jesiotr syberyjski. Pstrąg tęczowy występuje obecnie już w rzece. Z gatunków introdukowanych występują ponadto amur biały, tołpyga biała, karp, karaś srebrzysty i peluga. Z tych gatunków jedynie dwa ostatnie rozmnażają się w warunkach naturalnych. Wśród gatunków pospolitych istnieje znaczna grupa gatunków użytkowych, eksploatowanych gospodarczo oraz grupa gatunków nieużytkowych, o których liczebności można sądzić jedynie z wywiadów z rybakami, brak jest natomiast danych bardziej szczegółowych. Teren parku zamieszkują również raki szlachetne i błotne oraz raki pręgowane. Gatunki chronione ryb i minogów są dość licznie reprezentowane w faunie parku. Lista tych pierwszych zawiera 6 gatunków, z minogów występuje tu jedynie minóg strumieniowy. Najbardziej interesującym gatunkiem w ichtiofaunie parku jest troć jeziorowa. Jej liczebność osiągnęła maksimum w latach sześćdziesiątych po wprowadzeniu ochrony i intensywnego zarybiania. Po tym okresie wskutek braku zainteresowania tym gatunkiem, jej liczebność uległa znacznemu obniżeniu.
    • Do gatunków ryb i minogów chronionych występujących na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego zalicza się następujące gatunki: różanka, koza, strzebla błotna, minóg strumieniowy, strzebla potokowa, śliz, piskorz.
    • Gatunki użytkowe rzadkie i pospolite: troć jeziorowa, węgorz, sielawa, okoń, szczupak, płoć, wzdręga, leszcz, krąp, lin, karaś, miętus, sieja, sandacz, pstrąg potokowy.
    • Gatunki nieużytkowe rzadkie i pospolite: ukleja, kiełb, ciernik, jazgarz, słonecznica.
    • Gatunki introdukowane: peluga, amur biały, karaś srebrzysty, karp, tołpyga biała, pstrąg tęczowy, jesiotr syberyjski.
  • Otulina Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego
    • Lokalizacja: Gmina Dziemiany, Gmina Karsin, Gmina Kościerzyna, Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 15 208 ha
  •  Kaszubski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Nowa Karczma
    • Wielkość: 192 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Kaszubski Park Krajobrazowy (KPK) położony jest w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego. Środowisko przyrodnicze KPK reprezentuje zestaw cech typowych dla obszarów młodoglacjalnych, do których należą genetycznie i morfometrycznie urozmaicone rzeźby terenu, połączone z dużą różnorodnością zbiorowisk roślinnych. Stanowi obszar łąk i szuwarów oraz zbiorowisk torfowiskowych z szeregiem rzadkich i chronionych gatunków roślin oraz drzewostany sosnowe.
  • Otulina Kaszubskiego Parku Krajobrazowego
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Nowa Karczma
    • Wielkość: 2 452 ha

Obszary chronionego krajobrazu (OChK) :

  • OChK Borów Tucholskich
    • Lokalizacja: Gmina Karsin, Gmina Kościerzyna, Gmina Stara Kiszewa (pd. -wsch. część powiatu)
    • Wielkość: 13 481 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Obejmuje równiny sandrowe urozmaicone jeziorami wytopiskowymi i rynnowymi. Oś hydrograficzną obszaru stanowi Wda, płynąca wąską doliną, silnie meandrującą, tworzącą piaszczyste łachy i bystrza. Wśród lasów przeważają bory mieszane i świeże. Licznie występują torfowiska. Obszar ten obejmuje m.in. jeziora: Drzęczno, Wygonin, Długie, Grzybno, Prusionki Małe, Prusionki Duże, Wyspa, Białe Błoto i inne oraz rzekę Wdę i Kanał Wdy.
  •  OChK Doliny Wierzycy
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Liniewo, Gmina Stara Kiszewa
    • Wielkość: 6 602 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Obejmuje środkowy odcinek doliny z licznymi starorzeczami i dopływami Wierzycy łączącymi szereg jezior. Znajdują się tu fragmenty kompleksów leśnych oraz wartościowa roślinność nieleśna na dnie doliny i jej zboczach. Dolina Wierzycy obejmuje obszar rzeki Wierzycy od granicy drogi we wsi Sarnowy na Wielki Podleś poprzez jezioro Zagnanie, aż do granic powiatu za wsią Górne Maliki. Ponadto OChK Doliny Wierzycy obejmuje swym zasięgiem na terenie powiatu następujące jeziora: Zagnanie, Przywłóczno, Czerwonko, Kozielnia, Krąg, Czyżoń i Wielkie.
  •  OChK Doliny Wietcisy
    • Lokalizacja: Gmina Liniewo, Gmina Nowa Karczma
    • Wielkość: 2 552 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Obszar stanowi głęboko wciętą dolinę meandrującej Wietcisy. Na wierzchowinie kompleksy leśne oraz nieźle zachowane zbiorowiska łąkowe i ziołoroślowe na dnie doliny. Na terenie powiatu kościerskiego obejmuje swym zasięgiem obszar rzeki Wietcisy od granic drogi Nowa Karczma - Szumleś Szlachecki w kierunku wsi Lubieszyn, aż do granic powiatu za wsią Stary Wiec.
  •  Gowidliński OChK
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Lipusz (pn.-zach. część powiatu)
    • Wielkość: 1 187 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Obszar o młodoglacjalnym krajobrazie wzgórz morenowych i rozległych równin sandrowych. Wśród lasów przeważają bory mieszane i świeże. Obejmuje jezioro Gostomskie i część rzeki Borowa.
  •  Lipuski OChK
    • Lokalizacja: Gmina Dziemiany, Gmina Kościerzyna, Gmina Lipusz
    • Wielkość: 17 148 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Obejmuje obszar zalesionych równin sandrowych z licznymi jeziorami rynnowymi (wytopiskowymi, porośnięte borami mieszanymi z enklawami buczyn i lasów dębowo-bukowych. Znaczne są tu też powierzchnie borów świeżych. Obszar ten znajduje się w zachodniej i zachodnio-północnej części powiatu kościerskiego. Swym zasięgiem obejmuje m.in. jeziora: Brzeźno, Raduńskie, Rzunno, Wielkie Sarnowicze, Małe Sarnowicze, Ostronko, Wieckie, Lubiszewskie, Karpno, Sudomie, Krampe, Radolino, Dzierstno, Duży-Zbełk, Słone, Księże, Duże Skrzynki, Sudomie, Mielnica, Żółnowo, Sominko, Kutkówko, Czarne, Babiniec, Moczadła oraz rzekę Czarna Woda.
  •  Polaszkowski OChK
    • Lokalizacja: Gmina Kościerzyna, Gmina Liniewo, Gmina Stara Kiszewa (wsch. część powiatu)
    • Wielkość: 2 448 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Znajduje się tu zespół malowniczo położonych rynien jeziornych, połączonych Małą Wierzycą. W otoczeniu przeważa falista wierzchowina morenowa. Jest tu kilka kompleksów leśnych zdominowanych przez buczyny i grądy. Obszar ten obejmuje  m.in. jeziora: Hutowe, Gatno, Polaszkowskie, Duże, Długie, Wykówko, Piaseczno, Sobąckie, Liniewskie, Wierzchołek, Średnik i Gubel oraz część rzeki Kamionki.
  •  Przywidzki OChK
    • Lokalizacja: Gmina Nowa Karczma (pn. - wsch. część powiatu)
    • Wielkość: 20 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
    • Obszar ten stanowi silnie urozmaiconą rzeźbę terenu z rynnami jeziornymi, wzgórzami morenowymi obejmującymi jeziora Grabówko i Małe Kamionki oraz odnogi rzeki Wietcisy. Część Przywidzkiego OChK znajdująca się na terenie powiatu jest stosunkowo mało zalesiona. Głównie spotkać tu można drzewostany, w których dominują buczyny, dęby, graby i lipy.

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • Za pomniki przyrody uznano:
    • pojedyncze drzewa: 41
    • grupy drzew: 14
    • aleje: 2
    • głazy narzutowe: 5

Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • Nazwa : Rynna Raduńska
    • Lokalizacja: gmina Kościerzyna
    • Wielkość: 22 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Rynna Raduńska stanowi zespół jezior raduńskich - północna część powiatu kościerskiego.
  • Nazwa : Rynna Dąbrowsko-Ostrzycka
    • Lokalizacja: gmina Kościerzyna
    • Wielkość: 50 ha.
    • Główne walory przyrodnicze
    • Rynna Dąbrowsko-Ostrzycka stanowi zespół jezior dąbrowsko-ostrzyckich - północna część powiatu kościerskiego.

Użytki ekologiczne

  • Nazwa : Wësków Bagna
    • Lokalizacja: Loryniec
    • Wielkość: 2,42 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Stanowią śródleśne oczka wodne, położone w miejscowości Loryniec, gmina Kościerzyna. Celem ochrony jest zachowanie charakterystycznych dla torfowisk wysokich i przejściowych zbiorowisk roślinnych.
  • Nazwa : Żôbińsczich Błoto
    • Lokalizacja: Loryniec, Kalisz
    • Wielkość: 1,43 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Stanowią śródleśne oczka wodne z płem mszarnym, położone w miejscowości Loryniec i Kalisz, na terenie gmin Kościerzyna i Dziemiany. Celem ochrony jest zachowanie charakterystycznych dla torfowisk wysokich i przejściowych zbiorowisk roślinnych.
  • Nazwa : Jezioro Pikowe
    • Lokalizacja: Konarzyny
    • Wielkość: 6,68 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Stanowi śródleśne oczko wodne i torfowisko, położone w miejscowości Konarzyny, na terenie gminy Stara Kiszewa.
  • Nazwa : Jezioro Lemańskie
    • Lokalizacja: Konarzyny
    • Wielkość: 4,29 ha
    • Główne walory przyrodnicze
    • Stanowi śródleśne oczko wodne i torfowisko, położone w miejscowości Konarzyny, na terenie gminy Stara Kiszewa.
  • Razem wielkość obszaru  jak wyżej objętego ochroną prawną-80605,92ha

Obszary Natura 2000 

Powiat kościerski- SOO – Specjalne Obszary Ochrony 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolina Środkowej Wietcisy
PLH220009
430,87
Liniewo
Nowa Karczma
Jeziora Wdzydzkie
PLH220034
12812,8
Lipusz, Dziemiany, Kościerzyna,St.Kiszewa, Karsin
Dąbrówka
PLH220088
504,6
Kościerzyna
Jezioro Krąg
PLH220070
424,4
Stara Kiszewa
Leniec nad Wierzycą
PLH220073
25
Kościerzyna
Lubieszynek
PLH220074
671,4
Nowa Karczma, Liniewo
Młosino-Lubnia
PLH220076
2469,5
Dziemiany,Karsin(część)
Stary Bukowiec
PLH220082
308,4
Stara Kiszewa
Wielki Klincz
PLH220083
288,2
Kościerzyna
Piotrowo
PLH220091
483
Kościerzyna, Nowa Karczma
Rynna Dłużnicy
PLH220081
353,4
Kościerzyna
Szumleś
PLH220086
976,5
Nowa Karczma
Nowa Sikorska Huta
PLH220090
174,7
Kościerzyna
Dolina Wierzycy
PLH220094
4618,3
Stara Kiszewa, pozostałe pow.starogardzki
Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego
PLH220095
3922,3
Kościerzyna(część)
pozostałe pow.kartuski
Wilcze Błota
PLH220093
9
Stara Kiszewa

 
Powiat kościerski-OSO – Obszary Specjalnej Ochrony 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Bory Tucholskie
PLB220009
325076,2
215037,00
Kościerzyna, Lipusz,Karsin, Dziemiany
(część)

  • PLB220009 Bory Tucholskie, ogółem 325 076 ha, w woj. pomorskim 215 037 ha
    • Obszar Borów Tucholskich obejmuje wschodnią część makroregionu Pojezierza Południowopomorskiego. W jego skład wchodzą następujące mezoregiony: Bory Tucholskie, wschodnia część Równiny Charzykowskiej, północno-wschodnia część Pojezierza Krajeńaskiego, północna część Doliny Brdy oraz północna część Wysoczyzny Świeckiej. Obszar jest dość jednolitą równiną sandrową, rozciętą dolinami Brdy i Wdy oraz urozmaiconą licznymi jeziorami, oczkami wodnymi i wzniesieniami o charakterze moreny dennej. Dominują siedliska leśne, przede wszystkim bory sosnowe.
    • Typowy obszar młodoglacjalny, obejmujący w większości jałowe piaski. Rzeźba terenu ostoi jest urozmaicona, występują tu wysoczyzny i rozległe wzórza, liczne pagórki oraz doliny i rynny. Sieć wodna jest silnie rozwinięta (wody zajmują ok. 14% powierzchni). Ostoję odwadnia rzeka Brda wraz ze swymi licznymi dopływami, z których najważniejszym jest Zbrzyca. Wiele rzek charakteryzuje duży spadek i silny prąd. Wśród jezior liczne są jeziora przepływowe połączone z systemem wodnym Brdy; sporo jest jezior oligotroficznych i mezotroficznych, nieliczne są eutroficzne, a torfowiskom towarzyszą dystroficzne. W sumie jest ok. 60 jezior; największe Charzykowskie - 1363 ha, zaś najgłębsze Ostrowite - 43 m. Lasy (ok. 70% obszaru) to głównie bory świeże, ale także bagienne i suche; występują też grądy, lasy bukowo-dębowe, łęgi i olsy. Liczne torfowiska. Grunty orne, łąki i pastwiska pokrywają ok. 15% terenu. Ostoję odwadnia rzeka Brda wraz ze swymi licznymi dopływami, z których najważniejszym jest Zbrzyca. Wiele rzek charakteryzuje duży spadek i silny prąd.
  • PLH220034 Jeziora Wdzydzkie 12812,8 ha-patrz wyżej Wdzydzki Park Krajobrazowy
  • PLH220009 Dolina Środkowej Wietcisy 430,87 ha
    • Obszar ten (kod obszaru PLH220009) obejmuje środkowy odcinek doliny Wietcisy, wraz z jej przełomem. Fragment doliny charakteryzuje się dużym spadkiem (ok. 30 m) i znacznymi różnicami w wysokości względnej między dnem doliny a otaczającymi ją kulminacjami terenu (50-60 m). Dno doliny porośnięte jest głównie przez wilgotne łąki oraz lasy łęgowe. Zbocze doliny zajmują głównie lasy grądowe, u ich podnóży występują liczne wysięki wód. Dominują tutaj dobrze zachowane łęgi olszowe w kompleksie ze zbiorowiskami źródliskowymi i łąkowymi. Większość obszaru położona jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Wietcisy a niewielka część na terenie Przywidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu
  • PLH220081 Rynna Dłużnicy – 353,4 ha
    • Obszar bardzo wartościowy pod względem przyrodniczym, przede wszystkim ze względu na: znaczący powierzchniowo na dnie doliny udział siedliska 7230 ("Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk", w podtypie "Torfowiska źródliskowe i przepływowe Polski północnej"), kompleks przestrzenny innych typów siedlisk przyrodniczych, obejmujący związane z wodami źródliskowymi i wysiękami - źródliska wapienne *7220, źródliskowe lasy olszowe na niżu *91E0, ponadto wilgotne łąki oraz dobrze zachowane szuwarowe i bagienne zbiorowiska na obrzeżach jezior i cieku. Wartość obszaru podnoszą dodatkowo takie cechy, jak: naturalny przebieg cieku i brak funkcjonującej obecnie sieci odwadniającej, ogólnie dobry stan zachowania mokrych siedlisk, występowanie gatunków roślin objętych ochroną prawną, zagrożonych, rzadkich i reliktowych, brak siedlisk zdegradowanych, dotychczas umiarkowane Użytkowanie i przekształcenia gospodarcze, sprzyjające utrzymywaniu się flory ekstensywnie Użytkowanych mokrych łąk i pastwisk, walory krajobrazowe wąskiej rynny z ciekiem łączącym niewielkie jeziora, torfowiskami i łąkami oraz leśnymi zboczami, wartościowy świat zwierząt, m.in. z obecnością bobra (Ŝeremia) i terytorium bielika.
  • PLH220070 Jezioro Krąg – 425,1 ha
    • Obszar w jednej trzeciej stanowią wody śródlądowe, około jednej czwartej stanowią zarówno siedliska rolnicze jak i siedliska łąkowe i zaroślowe, pozostałą część terenu zajmują lasy iglaste.
    • Obszar ma rzeźbę terenu charakterystyczną dla obszarów młodoglacjalnych i obejmuje swoim zasięgiem wytopiskowe zagłębienie terenu z jeziorem Krąg oraz tereny do niego przyległe z cennym torfowiskiem źródliskowym, położonym w rynnie dochodzącej do wschodniej zatoki jeziora Krąg.
    • Jest to obszar o klimacie stosunkowo chłodnym. Ze względu na dominację powierzchniową jeziora na danym obszarze, a także terenów będącym pod wpływem wód jeziornych, przeważającym typem roślinności jest roślinność związana ze zbiorowiskami wodnymi, bagiennymi i wilgotnymi. Nad jeziorem dominują szuwary różnego typu a także roślinność wodna. Na obszarze wyróżniono 2 rodzaje siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Najcenniejszym jest torfowisko źródliskowe. Jest ono jednym z najcenniejszych ekosystemów nie tylko w Polsce, ale i w Europie. W granicach tego torfowiska występują dwa cenne gatunki roślin z Załącznika II Dyrektywy Rady 92/43/EWG lipiennik Loesela oraz skalnica torfowiskowa. Populacje tych obydwóch gatunków są jednymi z najliczniejszych w skali Polski i są wyjątkowo dobrze zachowane. Poza torfowiskiem występuje tu malownicze jezioro eutroficzne z bogatą szatą roślinną zbiorowisk nadwodnych. Na obszarze znajduje się także wiele rzadkich gatunków roślin, co czyni go wyjątkowo interesującym pod względem florystycznym.
  • PLH 220082 STARY BUKOWIEC – 308,4 ha
    • Falisty teren zajęty przez pola uprawne i ugory, a częściowo ubogie lasy sosnowe na gruntach porolnych, z zagłębieniami, w których występują torfowiska przejściowe, w przeszłości eksploatowane. W dołach potorfowych i oczkach różnej wielkości występuje strzebla błotna. Potencjalne zagrożenie stanowią: zasypywanie zbiorników ze strzeblą, ich osuszanie oraz procesy naturalnego zarastania, a także zanieczyszczenia wody środkami z działalności rolniczej oraz ewentualność zarybiania większych oczek gatunkami ryb drapieżnych.
  • PLH220088 DĄBRÓWKA – 504,6 ha
    • Ostoja znajduje się w czołówce najwartościowszych siedlisk strzebli błotnej w regionie. Występują tu w większości dobrze zachowane, rozległe i bezodpływowe zbiorniki i wyrobiska potorfowe o małym zagrożeniu, z liczną populacją strzebli błotnej Eupallasela perenurus (kod 4009). Ostoja chroni głównie siedlisko tego gatunku.
    • Jeden ze zbiorników, koło Dąbrówki, jest siedliskiem elismy wodnej Luronium natans (kod 1831).
    • Ostoja jest także miejscem występowania szeregu torfowisk przejściowych (kod 7140), zbiorników dystroficznych (kod 3160) oraz bogatych populacji roślin typowych dla nich. Szczególnie wartościowe są trzy torfowiska i towarzyszące im zbiorniki: jedno położone na SW od Kłobuczyna, dwa - znajdujące się na NE od Dąbrówki. Na torfowisku "Dąbrówka" występują niewielkie fitocenozy rzadkiego zbiorowiska z Drosera intermedia i Eriophorum angustifolium, wykształcone na nagim torfie (siedlisko 7150). Śródpolny, mały zbiornik wodny z grążelem drobnym Nuphar pumila w rejonie Śledziowej Huty. Dość wartościowy kompleks wrzosowisk i psiar z jałowcami (kod 6230) na mineralnym obrzeŜu torfowiska położonego bezpośrednio na południowy-zachód od Kłobuczyna. Najcenniejszymi z gatunków roślin, poza elismą wodną, są: widłaczek torfowy Lycopodiella inundata, grążel drobny Nuphar pumila oraz pływacze drobny i zwyczajny Utricularia minor, U. vulgaris, a także bebłek błotny Peplis portula. Szerokie otoczenie zatorfionych obniżeń i zbiorników wodnych, obejmujące głównie ich zlewnie bezpośrednie: o małych wartościach przyrodniczych (lasy porolne, pola, pastwiska). Miejscami występuje kwaśna buczyna niżowa.
  • PLH220073 Leniec nad Wierzycą – 25 ha
    • Nieduży obszar, obejmujący fragment doliny Wierzycy oraz brzeg Jeziora Wierzysko i przyległy las na siedlisku grądu subatlantyckiego, z obecnością zagłębienia z torfowiskiem przejściowym i oczkami dystroficznymi. Nad rzeką występują łąki, a na ich skraju pod lasem, jest stanowisko leńca bepodkwiatkowego Thesium ebracteatum. Obecność stanowiska leńca bepodkwiatkowego Thesium ebracteatum, jednego z kilku zaledwie podawanych niegdyś w województwie, a drugiego wskazanego do objęcia ochroną w tutejszej sieci Natura 2000. Jest ono obserwowane od 27 lat, co wskazuje na trwanie populacji chronionego gatunku w tym miejscu. Oprócz tego, w ostoi są siedliska: grądu subatlantyckiego oraz torfowiska przejściowego i zbiorników dystroficznych, a także wilgotnych łąk nad rzeką.
  • PLH220094 DOLINA WIERZYCY – 347,1 ha
    • Obszar obejmuję dolinę Wierzycy, o długości około 21 km, miedzy jazem w Czarnocińskich Piecach a mostem drogowym w Starogardzie Gdańskim. Rzeka ma charakter podgórski. Koryto rzeczne ma tutaj szerokość do kilkunastu metrów, głęboko wcina się w otaczający teren tworząc wyraźne jary i wąwozy. Wierzyca jest stosunkowo niewielka rzeką o bardzo bogatej ichtiofaunie. Stwierdzono tutaj silne populacje conajmniej 2 gatunki ryb z zał. II Dyrektywy Siedliskowej – brzanki i głowacza białopłetwego. W przypadku brzanki jest to najbardziej na północ wysunięte jej stanowisko w Polsce. Stwierdzono tu także występowanie kilku innych, cennych gatunków ryb związanych z szybko płynącymi rzekami – pstrąga potokowego, lipienia, piekielnicy, strzebli potokowej i śliza. Występują tu także stabilne populacje dwóch gatunków ssaków z zał. II Dyrektywy Siedliskowej – wydry i bobra.
  • PLH220090 NOWA SIKORSKA HUTA -176,1 ha
    • Ostoja leży na Pojezierzu Kaszubskim, między Nową Sikorską Hutą a Kłobuczynem, w powiatach kartuskim i kościerskim. Obejmuje swym zasięgiem fragment wysoczyzny morenowej o rzeźbie falistej z lokalnym wyniesieniem Serża Góra oraz z zespołem niewielkich torfowisk i oczek wodnych w lokalnych obniżeniach terenu. Większość oczek ma charakter zbiorników dystroficznych. Zdecydowaną większość powierzchni terenu zajmują lasy iglaste (85%), natomiast pozostałą część siedliska rolnicze. Powierzchnie wysoczyznowe zajęte są w przewadze przez leśne zbiorowiska zastępcze z sosną, świerkiem i brzozą w drzewostanach, w części przez odłogowane pola i grunty orne. W obrębie torfowisk wykształciła się głównie roślinność mszarna. W dystroficznych oczkach wodnych i dołach potorfowych występują agregacje pływaczy Utricularia vulgaris, U. minor.
    • Na obrzeżach torfowisk obecne są wąskie pasy łąk, lokalnie suche wrzosowiska. W ostoi znajduje się kilka śródleśnych, niewielkich zbiorników z dość liczną strzeblą. Powierzchnia tych zbiorników wynosi od 0,03 ha do 0,37 ha (razem 0,50 ha). W zbiornikach strzeblowych stwierdzono też liczne karasie pospolite i pojedyncze karasie srebrzyste.
  • PLH220074 LUBIESZYNEK - 683.1 ha
    • Pagórkowaty teren, zajęty głównie przez pola uprawne (96%) i użytki zielone (7%), z rozrzuconymi w zagłębieniach oczkami wodnymi oraz niewielkimi torfowiskami z dołami potorfowymi. Występuje tu w wielu zbiornikach strzebla błotna.
  • PLH220083 WIELKI KLINCZ – 288,2 ha
    • Lekko falisty teren z polami uprawnymi i rozrzuconymi gospodarstwami, położony na południowy wschód od zwartej zabudowy Wielkiego Klincza. W zagłębieniu terenu obecne jest torfowisko przejściowe, w przeszłości eksploatowane, z kilkoma wyrobiskami - oczkami wodnymi, o charakterze dystroficznym, w których występuje strzebla błotna. Otacza je zubożały bór bagienny i brzeziny oraz pas łąki.
    • Skupienie zbiorników z bogatą populacją strzebli błotnej, w terenie, który wydaje się umożliwiać bezpieczne bytowanie tego gatunku w przyszłości, przy podjęciu ochrony. Stanowi ważne uzupełnienie sieci ostoi, tworzonych dla ochrony wymienionego gatunku w województwie pomorskim, skupiającym największe jego zasoby w kraju.
  • PLB220077 MŁOSINO – LUBNIA
    • Jedna z dwóch w Polsce znanych kolonii rozrodczych nocka łydkowłosego (budynek leśniczówki w Lubni) wraz z jeziorami stanowiącymi żerowiskami tego zagrożonego wymarciem gatunku nietoperza (kategoria EN według Polskiej Czerwonej Księgi). 
    • Jeden z najlepiej zachowanych płatów borów chrobotkowych na Pomorzu, w części chroniony w rezerwacie "Bór Chrobotkowy", ze stanowiskami chronionych, rzadkich i zagrożonych gatunków porostów naziemnych (ponad 40 gatunków). Do najcenniejszych należą: płucnica niwalna Flavocetraria nivalis (gatunek wysokogórski, jedno z dwóch stanowisk na niżu polskim, zagroŜony w kraju - EN), chrobotek alpejski Cladonia stellaris (gatunek górski, zagrożony w kraju - EN) i grzybinka cielista Baeomyces carneus (bardzo rzadki i krytycznie zagrożony w kraju - CR, znaleziony na terenie ostoi pierwszy raz na Pomorzu od 100 lat).
    • Znajduje się tu m.in. najbogatsza w Polsce populacja, bardzo rzadkiego chróścika tasiemcowatego (fińskiego) Stereocaulon taeniarum (narażony w kraju - kategoria VU). Łącznie, lichenobiota rezerwatu liczy 70 gatunków;
    • Dobrze zachowane jeziora lobeliowe - jez. Kły, Chińskie (Cyrkowiec) i Zmarłe Duże - z licznymi populacjami Lobelia dortmanna. Bardzo liczna i dobrze zachowana populacja Luronium natans w jeziorze Chińskie (Cyrkowiec). Dwa jeziora ramienicowe (jez. Wielewskie i Skąpe) z dużymi powierzchniami łąk ramienicowych.
    • Ponadto dobrze zachowały się tu torfowiska przejściowe. Stwierdzono na tym obszarze fragmenty zbiorowisk szuwarowych, w tym szuwaru kłociowego oraz zbiorowiska muraw napiaskowych z dużym udziałem porostów, w tym Cetraria nivalis. Rodzaje siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (13 zidentyfikowanych) zajmują 40,2% obszaru.
    • Są tu stanowiska szeregu rzadkich i ginących gatunków roślin zarodnikowych i naczyniowych, m.in. Ranunculus reptans,
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • nazwa: ścieżka przyrodnicza nad jeziorem Rzuno w Dziemianach – renowacja ścieżki i wyposażenie jej w nowe tablice edukacyjne
  • długość: 3 km   
  • podstawowa tematyka: flora i fauna lasów, formy ochrony przyrody.

Wycieczki z przewodnikiem

  • nazwa obiektu chronionego Wdzydzki Park Krajobrazowy
  • ilość wycieczek 5 po pieszej ścieżce przyrodniczej we Wdzydzach Kiszewskich

Prelekcje

  • nazwa obiektu chronionego: Wdzydzki Park Krajobrazowy
    • tematyka prelekcji:  płazy WPK, gospodarka odpadami, papier czerpany, ptaki, kultura kaszubska, flora i fauna WPK, moje najbliższe otoczenie, drzewa naszych lasów, zanieczyszczenia powietrza, ryby wód słodkowodnych, ekosystem lasu, zwierzęta lasów, życie lasu zimą, ptasie wędrówki, nietoperze, bobry,
  • ilość prelekcji w Izbie Edukacyjnej WPK:
    • w Kościerzynie: około 160 prelekcji ogółem,
    • w Zielonej Szkole w Schodnie – około 350 ogółem.
    • łącznie w warsztatach uczestniczyło w 2009 roku    około 6000 osób.

Wydawnictwa – podać:

  • Tytuł „Czynna ochrona troci jeziorowej”
    • nakład 5000 szt.
    • wydawnictwo jednorazowe
  • Tytuł „Ratując raka szlachetnego”.
    • nakład 2500 szt.
    • wydawnictwo jednorazowe
  • Tytuł "Wdzydzki Park Krajobrazowy 25 lat ochrony i popularyzacji wartości"
    • nakład 1000 szt.
    • wydawnictwo jednorazowe
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • nazwa projektu „Budowa przepławki dla ryb na rzece Trzebiocha w miejscowości Grzybowski Młyn, gmina Kościerzyna na obszarze Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego”  
    • czas realizacji  27.09.2007– 20.10.2009
    • poniesione dotychczas nakłady 401 545,16 zł
    • wartość całego projektu 401 545,16 zł
  • nazwa projektu „Edukacja ekologiczna na rzecz ochrony przyrody Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego”   
    • czas realizacji 11.12.2009
    • poniesione dotychczas nakłady   72 014,00 zł
    • wartość całego projektu 72 014,00 zł
  • nazwa projektu „Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna we Wdzydzkim Parku Krajobrazowym
    • czas realizacji 2009 r.
    • poniesione dotychczas nakłady ok. 93 000 zł
    • wartość całego projektu 115 000 zł
  • nazwa projektu „Dofinansowanie działalności Zielonej Szkoły w Schodnie”
    • czas realizacji 2009 r.
    • poniesione dotychczas nakłady ok. 300 000 zł
    • wartość całego projektu ok. 305 000 zł

Powiat Kwidzynski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy - brak

Rezerwat przyrody
  • Nazwa: Kwidzyńskie Ostnice
    • Lokalizacja m.Kwidzyn
    • Wielkość 0,2 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
Rezerwat florystyczny utworzony dla ochrony najbardziej wysuniętego na północ stanowiska ostnicy Jana oraz kilku gatunków roślin ciepłolubnych. W obrębie rezerwatu niezbędna jest ochrona czynna polegająca na eliminacji drzew, krzewów i trzcinnika piaskowego, a także utworzenie otuliny wokół rezerwatu, szczególnie od strony południowej
  • Nazwa: Jezioro Liwieniec
    • Lokalizacja gm. Prabuty
    • Wielkość 82,8 ha
Rezerwat ptasi chroniący ostoje ptaków wodno- błotnych i miejsc gniazdowania łabędzia niemego oraz kolonie lęgowe mewy śmieszki
Park krajobrazowy - brak
Obszary chronionego krajobrazu
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Kwidzyńskiej
    • Lokalizacja część Żuław Wiślanych w dolinie Dolnej Wisły
    • Wielkość 1 597 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Rozbudowana sieć hydrograficzna. Cechą charakterystyczną jest silnie zróżnicowana roślinnośc terenów podmokłych
  • Nazwa: Ryjewski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja gm. Ryjewo
    • Wielkość: 3 065 ha / z czego w powiecie kwidzyńskim 3 025 ha/
    • Główne walory przyrodnicze:
      Zajmuje zbocza Doliny Wisły i jej strefe krawędziową ze zbiorowiskami grądów subkontynentalnych i borów mieszanych.
  • Nazwa: Sadliński Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja gm. Sadlinki
    • Wielkość: 6 879 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Obejmuje grądy subkontynentalne na zboczach doliny Wisły oraz fragment doliny Liwy
  • Nazwa: Morawski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja gm. Gardeja
    • Wielkość: 2 909 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      Fragment Pojezierza Iławskiego o łagodnych wzgórzach morenowych, wokół zespołu tzw. Jezior Morawskich: Morawy, Klasztorne, Leśne, Kucki, Różan i Rybno. Są to tereny o dużych wartościach turystyczno- rekreacyjnych.
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzierzgoń
    • Wielkość 5 630 ha (w powiecie kwidzyńskim1 603 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są niecki jezior rynnowych : Dzierzgoń i Balewskie wraz z terenami przyjeziornymi oraz dwa kompleksy leśne: las mieszany świeży, miejscami las wilgotny i ols
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Białej Góry
    • Wielkość 3 971 ha (w powiecie kwidzyńskim 518 ha)
    • Obejmuje międzyrzecza Wisły- Leniwki i Nogatu oraz tereny położone między Nogatem a ścianą lasu rosnącego na zboczu doliny Wisły. Brzegi porastają oczerety i szuwary stwarzające dogodne warunki bytowania i lęgu ptactwa wodnego i błotnego.
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu rzeki Liwy
    • Wielkość5 397 ha (w powiecie kwidzyńskim 1 213 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:
      Fragment Pojezierza Iławskiego obejmujący dolinę Liwy ze znacznym kompleksem subkontynentalnych prądów.
  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • m. Kwidzyn - 45 szt. w tym:
      • trzy pomniki w postaci głazów narzutowych
      • drzewa: dęby szypułkowe, grab pospolity, wiąz, jesion wyniosły, kasztanowiec zwyczajny, grusza pospolita, topola biała, wiązy górskie, lipy drobnolistne, klony pospolite, miłorzęby dwuklapowe, cisy pospolite, buk pospolity
    • gm. Kwidzyn- 10 szt / w tym 2 grupy drzew - 3 szt. i 2 szt. . / - drzewa: dęby szypułkowe, topole białe, buk pospolity
    • gm. Gardeja - 23 szt. - drzewa: buk pospolity, lipa drobnolistna, dęby szypułkowe
    • gm. i m. Prabuty - 26 szt.- drzewa : świerk pospolity, buk pospolity, lipy drobnolitne, sosny pospolite, dęby szypułkowe,
    • gm. Ryjewo- 9 szt.- drzewa: żywotnik olbrzymi, dęby szypułkowe
    • gm. Sadlinki - 13 szt. w tym:drzewa: wierzba, topola biała, kasztanowiec biały, sosna pospolita, buki pospolite
      • 1 grupa drzew: topole, osiki
      • głaz
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - brak
Użytki ekologiczne
  • w gminie Gardeja o powierzchni 36,7 ha ( tereny bagienne i łąka śródleśna)
w gminie Sadlinki o powierzchni 4,18 ha (lasy łęgowe)
"Strzeblowe Oczka" w gminie Ryjewo o powierzchni 3,64 ha (zachowanie strzebli błotnej i biocenoz torfowych)

 Obszary Natura 2000

Powiat kwidzynski - SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolna Wisła
PLH220033
9844
Kwidzyn, Ryjewo, Sadlinki
pozostałe pow. malborski, tczewski,sztumski,
 
Mikołajki Pomorskie
PLH220076
132,4
Prabuty

Mikołajki Pomorskie PLH220076
Jest to fragment falistego terenu, pokrytego w większości lasem, z szeregiem zagłębień, w których obecnie są torfowiska przejściowe z wodnymi oczkami lub dawnymi wyrobiskami potorfowymi. Występuje w części z nich strzebla błotna. Otaczający las tworzą płaty kwaśnej buczyny, kwaśnej dąbrowy i grądu subatlantyckiego, a przy torfowiskach również boru bagiennego i brzeziny bagiennej.
 
 
 Powiat kwidzynski   -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony(ptasie) 
 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolna Dolnej Wisły
040003
33559,04
10738,89
Kwidzyn, Ryjewo, Sadlinki
pozostałe pow. gdański,, malborski, tczewski,sztumski,nowodworski
woj.kujawsko-pomorskie.

Dolina Dolnej Wisły PLB040003 typ J
Na terenie powiatu kwidzyńskiego OSOP obejmuje głównie międzywale Wisły pokrywając się z Obszarem Chronionego Krajobrazu Doliny Kwidzyńskiej. Występują tu co najmniej 44 gatunki ptaków z Załącznika i Dyrektywy Ptasiej, 4 gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi. Bardzo ważna ostoja dla ptaków migrujących i zimujących. W okresie lęgowym obszar ten zasiedla: nurogęś, ohar, rybitwa białoczelna, rybitwa rzeczna, zimorodek, ostrygojad, derkacz, siweczka rzeczna. W okresie zimy spotkamy tu: bielika, gągoła, nurogęsi, bielaczki i inne gatunki wodno-błotne.
 
 
Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha]                25878 ha        
 

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne
    • Nazwa: Ścieżka przyrodniczo –leśna w Sadlinkach
      • Długość: 2,2 km  
      • Podstawowa tematyka: Trasa powstała w 1997 roku na terenie Sadlińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Gospodarzem ścieżki jest Nadleśnictwo Kwidzyn. Wytyczona ścieżka daje możliwość poznania ciekawych obiektów przyrodniczych, podziwiania widoków z tarasu widokowego na Dolinę Wisły. Trasa ma cel także edukacyjny – znajdują się 22 przystanki tematyczne i tablice informacyjne przedstawiające m.in. profil glebowy, budowę drzewostanu, gatunki drzew leśnych, życie w martwym pniu, ptasi budzik.
    • Nazwa: Piesza ścieżka leśna w Rodowie
      • Długość: od 2,2 do 5,5 km w zależności od wariantu przejścia
      • Podstawowa tematyka: Początek i koniec trasy ma miejsce przy siedzibie Centrum Artystyczno - Ekologicznego w Rodowie, gmina Prabuty. Ścieżka daje możliwość poznania form ochrony przyrody, zróżnicowanych struktur przyrodniczych oraz tematykę hodowli lasu.
    • Nazwa: Ścieżka edukacyjna w Barcicach
      • Długość: 1,4 km  
      • Podstawowa tematyka: Ścieżka powstała przy współpracy Nadleśnictwa
      • Kwidzyn i Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Barcicach. Ma na celu przybliżyć zainteresowanym tajniki przyrody i las. Tablice informacyjne przedstawiają m.in. budowę lasu, fazy wzrostu drzewostanu, mieszkańców lasu, ptasi budzik. Jest to również miejsce wypoczynku
  • Wycieczki z przewodnikiem
    • Brak danych
  • Prelekcje
    • Brak danych
  • Wydawnictwa .
    • Brak danych
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Brak danych

Powiat Lęborski

Formy ochrony przyrody

1. Wymienić występujące formy ochrony przyrody
1.1 Park Narodowy
Nazwa  Słowiński Park Narodowy Lokalizacja Gmina Wicko Wielkość: 1627 ha
Główne walory przyrodnicze
• Lokalizacja: jest położony w obszarze dwóch powiatów lęborskiego i słupskiego. W powiecie lęborskim znajduje się na terenie gminy Łeba, Wicko i zajmuje część Charbrowa
• Wielkość: 32744,03 ha w tym 11171,14 ha stanowią wody Bałtyku, z tego w obszarze powiatu lęborskiego znajduje się 2743,97 ha
• Główne walory przyrodnicze:
Jeden ze Światowych Rezerwatów Biosfery, niezwykle atrakcyjny turystycznie z unikalnymi na skalę europejską wydmami ruchomymi przesuwającymi się z prędkością dochodzącą do 15 m rocznie, z przybrzeżnymi jeziorami Gardno i Łebsko oraz przylegającymi do nich terenami. Występuje tu bogactwo i różnorodność flory i fauny, min. endeniczny gatunek siei łebskiej. Prawie 20% zbiorowisk roślin wydmowych, borowych, torfowiskowych i łąkowych nie występuje poza terenem SPN lub ma w nim główne centrum rozmieszczenia w Polsce. Torfy wysokie położone w obrębie SPN zostały objęte rezerwatem przyrody o ogólnej powierzchni 314,63 ha z czego 30,76 ha znajduje się w powiecie lęborskim. Park obfituje w miejsca lęgowe i żerowiska około 250 gatunków ptaków, co stanowi prawie 75% awiafauny Polski. Kompleksy leśne i łąki są miejscem występowania bardzo licznej populacji jelenia, sarny, dzika, lisa i kuny. Rzadziej można spotkać gronostaje, wydry, daniele i łososie. W strefie przybrzeżnej Bałtyku obserwowane bywają zagrożone wyginięciem foki i morświny. Niezwykłą urodę SPN kształtują zaskakujące kontrasty. Sąsiadują tutaj bezpośrednio ze sobą skrajnie odmienne środowiska. Wzajemnie się przenikają biocenozy wydmowe, leśne, bagienne, wodne i łąkowe. Na terenie parku znajdują się rezerwaty przyrody z tego 30% obszarów objętych jest ochroną ścisłą i 14% częściową.
1.2 Rezerwat przyrody

1.2.1 Nazwa         Karwickie Źródliska 
Lokalizacja Karwica  Wielkość  3,22 ha + 38,84 ha otulina
Główne walory przyrodnicze: obszar źródliskowy wraz z otaczającym lasem oraz charakterystycznymi, rzadkimi i chronionymi gatunkami roślin
Centralnym miejscem rezerwatu jest fragment torfowisk z licznymi ciekami wodnym, porośniętymi olchą.
To fragment naturalnych źródlisk rzeki Unieszynki oraz rzadkie gatunki flory i fauny w pobliżu wsi Karwica. Centralnym miejscem rezerwatu jest fragment torfowisk z ciekami wodnymi występującymi dość licznie porośniętymi olchą. Woda wydobywa się ze stoków porośniętych ponad stuletnim drzewostanem, bukowym, otaczających całość rezerwatu spływa i zasila rzeczkę. Poza dwoma głównymi gatunkami drzew występuje tu niezliczona ilość gatunków runa, warstwy krzewów i drzew. Różnica wzniesień między północną i południową granicą rezerwatu to kilkadziesiąt metrów wysokości bezwzględnej.

1.2.2.Nazwa Mierzeja Sarbska Lokalizacja Gmina Łeba Wielkość 546,43 ha
Lokalizacja: Miasto Łeba
Wielkość: pow. 546,63 ha , z czego w mieście Łeba 300 ha, w gm. Wicko 29,09 ha
Główne walory przyrodnicze:
Rezerwat krajobrazowy położony na pograniczu powiatu lęborskiego i wejherowskiego. Poza Słowińskim Parkiem Narodowym, jedyna na polskim wybrzeżu z ruchomymi wydmami parabolicznymi. Znajdują się tu bardzo cenne zagłębienia wypełnione torfem i dobrze zachowane bory bażynowe oraz olsy. Ostoja puchacza. Jeden z najcenniejszych rezerwatów na polskim wybrzeżu.

1.2.3. Nowe Wicko
Lokalizacja gm. Wicko, położony w dolinie Łeby na zachód od wsi Wicko
Wielkość 24,49 ha
Główne walory przyrodnicze:
Rezerwat florystyczny, chroni silnie zarośnięte jezioro eutrofizyczne oraz zbiorowiska szuwarowe, zarośla łozowe, oles, łęg i brzezinę bagienną. Najcenniejsze elementy florystyczne to: narecznica grzebieniasta oraz chronione gatunki - woskownica europejska, porzeczka czarna i kruszyna pospolita.

1.2.4.Nazwa Las Górkowski Lokalizacja Gmina Wicko  Wielkość 99,40 ha
Lokalizacja: Rezerwat położony w gm. Wicko, na terenie Nadleśnictwa Łeba w Obrębie Łeba, przy osadzie Górka
Główne walory przyrodnicze:
Rezerwat chroni zbiorowiska roślinne wykształcone na glebach torfowych oraz obszar naturalnej retencji wodnej. Rezerwat stanowi enklawę leśną położoną wśród rozległych połaci łąk doliny Łupawy. Tworzą ją fitocenozy brzeziny bagiennej z udziałem bagna zwyczajnego, boru mieszanego sosnowo - dębowego oraz olszyny bagiennej. W podszycie występuje wiele gatunków chronionych m. in. Konwalia majowa, paprotka zwyczajna, porzeczka czarna, kruszyna pospolita i kalina koralowa. Rezerwat stanowi ostoję licznych gatunków ptaków i ssaków.

1.2.5.Nazwa    Łebskie Bagno  Lokalizacja pradolina rzeki Łeby – okolice wsi Redkowice i Niebędzino Wielkość 111,32 ha
Główne walory przyrodnicze
Obejmuje ochroną  populacje 5 gatunków roślin kwiatowych, populacje 4 gatunków mchów umieszczonych na czerwonej liście Polski. Ochrona obejmuje fitocenozy mszarne, fitocenozy boru bagiennego oraz brzeziny bagiennej. Istotną rzeczą jest ochrona zdegradowanego siedliska torfowiska wysokiego zdolnego do regeneracji. 
Łebskie Bagno jest torfowiskiem wysokim typu bałtyckiego, o naruszonej równowadze ekologicznej w wyniku niewłaściwego użytkowania.

1.2.6. Nazwa Czarne Bagno  Lokalizacja pradolina rzeki Łeby – okolice wsi Niebędzino i Janowiczki Wielkość 102,86 ha
Główne walory przyrodnicze
Obejmuje fragment złoża torfu wysokiego wraz z dystroficznym jeziorkiem z rzadkim zespołem grążela drobnego Nupharetum pumilii. Występuje tu wiele gatunków roślin naczyniowych objętych ochroną, w tym 8 objętych ochroną ścisłą, m.inn.: Rosiczka okrągłolistna, Wrzosiec bagienny, Woskownica europejska, Grążel drobny, Malina moroszka. Chronionych jest 14 gatunków mchów i 1 gatunek porostów z V Załącznika Dyrektywy Siedliskowej, 11 gatunków mchów torfowców objętych w Polsce ochroną ścisłą,11 gatunków mchów właściwych i torfowców podlegających ochronie częściowej, 2 gatunki porostów chronione częściowo, 3 gatunki torfowców zamieszczone na krajowej Czerwonej Liście. W rezerwacie Czarne Bagno objęto ochroną następujące zespoły roślinne: fitocenozy mszarne oraz wilgotnych wrzosowisk na torfie wysokim, bór bagienny Vaccinio uliginosi-Pinetum   oraz brzezinę bagienną Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis.

1.3 Park krajobrazowy
Brak..

1.4 Obszary chronionego krajobrazu
Nazwa: "Fragment Pradoliny Łeby i wzgórza morenowe na południe od Lęborka"
Lokalizacja: na południe od Lęborka
Wielkość: powierzchnia 16731 ha, w tym 16 131 pow. lęborski, 600 ha - pow. słupski.
Główne walory przyrodnicze:
Przeważa krajobraz strefy krawędziowej Pradoliny Łeby - Redy. Zbocza i krawędzie pradoliny oraz na południe od nich położone wzgórza morenowe porastają lasy o bogatym składzie gatunkowym i zróżnicowanej strukturze wiekowej. Urok tego obszaru podkreśla szeroka pradolina, przełomy rzek Unieszynki, Sitnicy i Okalicy oraz tereny położone po wschodniej stronie Jeziora Lubowidzkiego. Jest to miejsce rekreacji dla mieszkańców Lęborka

Nazwa  Dolina Łupawy  Lokalizacja Oskowo, Siemirowice Wielkość
Główne walory przyrodnicze
Jest to teren blisko 1000 hektarów pod nazwą Dolina Łupawy, w skład której wchodzą doliny dwóch rzek: części Łupawy i Bukowiny. 16 powierzchni Użytków Ekologicznych zajmujących obszar 31,83 ha stanowią również cenne przyrodniczo tereny. Poza tym wszelkie pojedyncze stanowiska roślin chronionych i rzadkich znajdują się pod szczególną opieką miejscowych leśników.
Unikalność obszaru tworzy bogata fauna oraz rzadkie i zagrożone gatunki roślin z Polskiej Czerwonej Księgi. Poza tym to jedno z największych skupisk źródlisk na Pomorzu.
Obszar obejmuje doliny rzek Łupawy i Bukowiny od wypływu z jeziora i zajmuje powierzchnię 5508,63 ha.
W granicach obszaru występują: naturalne, głębokie koryta rzeczne Łupawy i Bukowiny; źródliska i niewielkie potoki (dopływy); rozległe obszary łęgu o podgórskim charakterze (Carici remotae-Fraxinetum) na zboczach doliny, jak również grądy dębowo-grabowe (Stellario-Carpinetum) w wielu wąwozach oraz buczyny (Luzulo-Fagetum) i (Asperulo-Fagetum) oraz podmokłe łąki, torfowiska przejściowe i wysokie, oraz dystroficzne jeziora w bezodpływowych obszarach. Obszar chroni 14 typów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Są to jednocześnie ważne siedliska fauny, niezwykle tu bogatej. Dodatkową wartość stanowią: górski i podgórski charakter rzeki, jedno z największych skupisk źródlisk na Pomorzu oraz duże kompleksy łęgów o podgórskim charakterze. Występują tu rzadkie i zagrożone gatunki roślin z Polskiej Czerwonej Księgi, bardzo liczna populacja słodkowodnego glonu Hildenbrandtia rivularis, świadcząca o czystości wód oraz cenne gatunki ryb łososiowatych. Dolina Łupawy stanowi siedlisko ptaków drapieżnych oraz ptaków wodno-błotnych i terenów łąk. Gatunki ryb takie jak: węgorz europejski, kleń, jelec, miętus, pstrąg potokowy oraz troć wędrowna są w Polsce prawnie chronione.
Zagrożeniem dla doliny rzeki Łupawy mogą być prace hydro-inżynieryjne, zaprzestanie użytkowania (np. wypasu lub wykaszania) łąk i soligenicznych torfowisk, intensyfikacja gospodarki leśnej, wycinanie drzew, zwłaszcza na stromych zboczach doliny, wąwozów i źródlisk oraz lokowanie w granicach obszaru i w jego sąsiedztwie inwestycji powodujących zanieczyszczenia wód.
1.5 Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
Drzewa powiatu:
Klon zwyczajny - 8
Buk zwyczajny - 53
Dąb szypułkowy - 57
Lipa drobnolistna - 26
Grab pospolity - 1
Jarząb szwedzki - 1
Grab zwyczajny - 3
Platan klonolistny – 6
Daglezja zielona – 1
Klon jawor – 1
Sosna zwyczajna – 3
Dąb bezszypułkowy -7
Cis pospolity – 2
Kasztan jadalny – 2
Jesion wyniosły – 8
Wiąz górski – 1

1.6 Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Projektowany:
Dretowskie Buczyny – 34,80 ha
Przedmiotem ochrony tego zespołu są zbiorowiska kwaśnych buczyn z przeszło 100-letnim drzewostanem, a także grądów pomorskich i lasów dębowo – bukowych. Jednocześnie jest to cenny krajobraz fragment obszaru miasta Lęborka obejmujący najwyższe tu wzgórza morenowe i dość wyraźnie wyróżniający się nawet w skali strefy krawędziowej Pojezierza Kaszubskiego.

1.7 Użytki ekologiczne

L.p.
 Nazwa obiektu Cel ochrony Powierzchnia
/ha/ Położenie Numer w rejestrze Wojewody Pomorskiego
1 Ciągi Słonek zachowanie biocenoz łąkowych i szuwarowych 1,56 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Mikorowo
Leśnictwo - Uniesin
Oddział – 10lp, 110c 314
2 Trójkątna Łączka zachowanie biocenoz łąkowych 1,66 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo – Leśnik
Oddział – 136d 315
3 Storczykowa Łączka zachowanie biocenoz łąkowych i cennych gatunków roślin 4,81 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo – Jeziernik
Oddział – 120c, j 316
4 Marglowa Łąka zachowanie biocenoz łąkowych 2,57 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo – Jeziernik
Oddział – 118n,o 317
5 Sarnia Łąka zachowanie biocenoz łąkowych 4,17 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo – Jeziernik
Oddział – 116d 318
6 Oskowskie Szuwary zachowanie biocenoz łąkowych i szuwarowych 2,41 Nadleśnictwo – Cewice
Obręb - Mikorowo
Leśnictwo – Kozin
Oddział – 199n 319
7 Łąka nad Jeziorem Oskowskim zachowanie biocenoz łąkowych 3,67 Nadleśnictwo – Cewice
Obręb - Mikorowo
Leśnictwo – Kozin
Oddział – 199b 320
8 Rozlewiska Jeziora Święte zachowanie biocenoz łąkowych i szuwarowych 1,88 Nadleśnictwo Cewice
Obręb - Mikorowo
Leśnictwo – Święte
Oddział – 159f 321
9 Długa Łączka zachowanie biocenoz łąkowych i szuwarowych 2,34 Nadleśnictwo Cewice
Obręb - Mikorowo
Leśnictwo – Święte
Oddział – 145j, 161b 322
10 Karwicka Łąka zachowanie biocenoz łąkowych 3,02 Nadleśnictwo Cewice
Obręb - Mikorowo
Leśnictwo – Jeziernik
Oddział – 152t  323
11 Nad Grążelowym Jeziorem zachowanie biocenoz łąkowych i oczka śródleśnego
 1,50 Nadleśnictwo Cewice
Obręb- Cewice
Leśnictwo – Jeziernik
Oddział – 148f,  324
12 Nad Rzeką Unieszynką zachowanie biocenoz łąkowych 0,18 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo – Jeziernik
Oddział – 152bx 325
13 Torfowa Łąka zachowanie biocenoz łąkowych 0,18 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo Jeziernik
Oddział – 161f 326
14 Łąka nad Torowiskiem zachowanie biocenoz łąkowych 0,20 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo Jeziernik
Oddział – 161h 327
15 Wąska Łączka  zachowanie biocenoz łąkowych 0,20 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Cewice
Leśnictwo - Jeziernik
Oddział – 162j 328
16 Kostroga zachowanie biocenoz łąkowych i szuwarowych 1,48 Nadleśnictwo Cewice
Obręb – Mikorowo
Leśnictwo – Kozin
Oddział – 231m 329

Obszary Natura 2000

Powiat lęborski - SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow. ogółem pow. woj [ha]
Gmina
Mierzeja Sarbska
PLH220018
1882,9
Łeba, Wicko, pow. wejherowski
Ostoja Słowińska
PLH220023
32150,5
Łeba, Wicko, pow. słupski
Białe Błoto
PLH220002
43,42
Cewice, pow. wejherowski
Łebskie Bagna
PLH220040
211,47
Nowa Wieś Lęborska
Górkowski Las
PLH220045
99,3
Wicko
Dolina Łupawy
PLH220036
5508,63
Cewice, pow. słupski, bytowski
Karwickie Źródliska PLH220071 371,8 Cewice

Powiat lęborski - OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow. ogółem, pow. woj[ha]
Gmina
Przybrzeżne Wody Bałtyku
PLB990002
140,79 194 626,7
Łeba, obszar morski - pow. słupski, lęborski, wejherowski, pucki
Ostoja Słowińska
PLB220003
21 340,59
Wicko, Łeba pow. słupski

krótka charakterystyka
Mierzeja Sarbska
Jest obszarem o szczególnych walorach krajobrazowych, stanowi część Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i obejmuje swym zasięgiem rezerwat przyrody Mierzeja Sarbska, chroniący zbiorowiska roślinności wydmowej i bagiennej.
 Występują tu cenne wydmy wałowe i paraboliczne – takie jak w Słowińskim Parku Narodowym. Ponad połowę obszaru zajmują siedliska wyszczególnione w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej. Ostoja znajduje się na Wybrzeżu Słowińskim stanowiącym część Pobrzeża Koszalińskiego. Usytuowana jest kilka kilometrów na wschód od Łeby i obejmuje wąską mierzeję oddzielającą jezioro Sarbskie od Morza Bałtyckiego, jak również położony na wschód od jeziora fragment błot przymorskich.
Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu jest kompleks wydm wałowych           i parabolicznych, jak również piaszczyste plaże. Zdecydowaną większość obszaru ostoi porastają lasy. Elementem najbardziej cennym tej ostoi są wydmy wałowe i paraboliczne – niezwykle rzadkie na polskim wybrzeżu. Łącznie z przylegającymi do nich plażami siedliska te zajmują około 16 % powierzchni ostoi. Znakomitą większość terenu, ponad 80%, porastają lasy, przy czym są to niemal wyłącznie drzewostany iglaste. Dominującym zbiorowiskiem jest bór bażynowy z takimi gatunkami jak tajęża jednostronna, listera sercowata i gruszyczka jednokwiatowa. Wiejące od morza wiatry wpływają na specyficzne ukształtowanie się pokroju drzew z niesymetrycznym układem gałęzi.  Lasy liściaste zajmują zaledwie 3 % powierzchni i są reprezentowane przez olsy oraz brzeziny bagienne.
Obniżenia między wydmami wypełnione są torfem. Tu znajdziemy rzadkie w skali kraju siedlisko – wrzosowiska z dużym udziałem bażyny czarnej i wrzośca bagiennego. Warto także zwrócić uwagę na zarośla z zagrożoną w naszym kraju woskownicą europejską. 
Także świat zwierząt jest reprezentowany przez gatunki rzadkie i chronione. Zobaczyć tu można m.in. bielika i rybołowa, a także puchacza – największą polską sowę.
Ostoja Słowińska
Jest to jedyny duży fragment polskiego wybrzeża Bałtyku z naturalnie przebiegającymi procesami kształtującymi powierzchnię mierzei. Cechą charakterystyczną środowiska ostoi jest bogactwo skrajnie różnych ekosystemów nadmorskich, rozwijających się w naturalny sposób w strefie kontaktowej lądu i morza. Ostoja położona jest w województwie pomorskim w powiatach lęborskim i słupskim. Jest to fragment Pobrzeży Południowobałtyckich. Ostoją objęto ponad 32,5 km odcinek wybrzeża Bałtyku, szeroką mierzeję morską odcinającą dwa jeziora Gardno i Łebsko oraz położony na południu fragment równiny błot przymorskich.
Dominantę ostoi stanowi krajobraz mierzei morskiej, z naturalnie modelowaną pokrywą wydm na powierzchni, nie umocnionych w sposób sztuczny roślinnością. Jest to jedno z zaledwie kilku zachowanych na wybrzeżu południowego Bałtyku miejsc z wydmami, kształtowanymi w naturalny sposób przez procesy geomorfologiczne. Głównym czynnikiem modelującym powierzchnię jest wiatr. Wydmy pokrywające mierzeje morska sięgają 30 m. Krajobraz zmieniają się dynamicznie, piaski wydmowe stale zasypują brzeg jeziora Łebsko i sąsiadujące z nimi lasy. W ich poprzednich miejscach ukazuje się odsłonięte starsze podłoże.
Dwa największe jeziora - Gardno i Łebsko są pozostałościami po zatokach morskich. Nie ma na nich, poza wyspą Kamienną stałych wysp. Jednak okresowo zwłaszcza w części południowo-wschodniej jeziora Łebsko, roślinność tworzy niewielkie wysepki. W ten sposób powstają dogodne miejsca do odbywania lęgów przez ptaki. Poza tymi jeziorami w ostoi znajdują się jeszcze mniejsze śródleśne zbiorniki wodne. Sieć hydrograficzną uzupełniają ujściowe odcinki dwóch dużych rzek przymorskich - Łupawy i Łeby oraz dwóch małych rzek Pustynki i Wysokiej. Rzeki i jeziora są powiązane ze sobą w jeden system. W czasie wysokich stanów wody w Bałtyku obserwuje się okresowe wlewy wody morskiej w sposób gwałtowny podnoszących poziom wód jezior i zwiększających zasolenie jezior.
Wyróżniającą cechą ostoi jest występowanie mozaiki siedlisk, wykształconych w zależności od podłoża. Duża wartość przyrodniczą stanowią pełne ciągi sukcesyjne zbiorowisk roślinnych od zbiorowisk pionierskich po dobrze wykształcone bory bażynowe.
Znaczną powierzchnię ostoi, zwłaszcza w południowych fragmentach mierzei i w południowo-wschodniej części ostoi pokrywają lasy. Piaski wydmowe porastają różne postaci borów, z rzadkim typowo nadmorskim borem bażynowym. Zagłębienia terenu oraz brzegi jezior to siedlisko olsu. W wielu zagłębieniach międzywydmowych wykształciły się torfowiska. Dużą wartość przyrodniczą mają także kompleksy łąk położone na południe obu jezior i użytkowane ekstensywnie rolniczo od ponad 200 lat. Do niedawna było to miejsce występowania roślinnych zbiorowisk solniskowych. Jednak w końcu lat 60. ubiegłego wieku zostały one zmeliorowane i na skutek tego teren uległ znacznemu przesuszeniu a słonorośla zarosły krzewami i drzewami. W ostatnim czasie podjęto próby przywrócenia wcześniejszego stanu. Obszar ostoi jest słabo zaludniony, na stałe mieszka tu około 1 000 mieszkańców, ale w ciągu lata jest licznie odwiedzany przez turystów i wczasowiczów. W Ostoi Słowińskiej stwierdzono występowanie co najmniej 25 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Jest to jedno z najważniejszych w Polsce miejsc lęgowych biegusa zmiennego. Lęgi tego gatunku są jednak bardzo nieregularne, co związane jest z zarastaniem łąk, na których wcześniej gnieździł się dość licznie w obrębie ochronnym Żarnowska. W czasie sezonowych migracji jeziora w ostoi są ważnym miejscem odpoczynku i żerowania gęsi (najliczniejsze z nich to gęsi zbożowa i białoczelna), łabędzi i kaczek: krzyżowki, świstuna i głowienki, których stada mogą liczyć po kilka tysięcy osobników. Torfowiska leżące na południe od obwodu ochronnego Żarnowska są miejscem najliczniejszych zgrupowań żurawi w okresie migracji, sięgających 5000 osobników.
Stwierdzano też tutaj lęgi bąka, bocianów czarnego i białego, trzmielojada, kani czarnej i rudej, bielika, błotniaków stawowego i łąkowego, orlika krzykliwego, orła przedniego, rybołowa, puchacza, uszatki błotnej oraz włochatki. Stosunkowo liczne są lęgi żurawia i derkacza. Cały teren ostoi objęty jest ochroną w formie Słowińskiego Parku Narodowego. W nim znajdują się rezerwaty przyrody: Żarnowskie Lęgi, Gackie Lęgi, Klukowe Lęgi, Gardeńskie Lęgi, Wyspa Kamienna, Mierzeja, Kluki, Bory Torfowe, Moroszka, Olszyna, Klukowe Buki, Bielice , Rowokół, Ciemińskie Błota, Żarnowska. Jednocześnie jest obszar ten ze względu na walory przyrodnicze uznano za Światowy Rezerwat Biosfery i obszar chroniony Konwencją Ramsarską.
Ostoja Białe Błoto 
Teren w przeważającej części jest prywatny, reszta to grunty Skarbu Państwa, nad którymi pieczę sprawuje Administracja Lasów Państwowych. Gmina Linia, gdzie znajduje się Białe Błoto, jest atrakcyjna turystycznie. Dobre drogi zachęcają rowerzystów i piechurów a czyste jeziora i przepływająca przez gminę rzeka Łeba – kajakarzy. Przy okazji warto zobaczyć XIX - wieczny dwór i zabytkowy młyn w Smażynie.
W ramach sieci Natura 2000 Białe Błoto zalicza się do specjalnego obszaru ochrony siedlisk. Zgodnie z załącznikiem I Dyrektywy Siedliskowej znajdują się tu ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych, jak:
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
Jest to malownicze, otoczone lasem torfowisko kotłowe, położone w krajobrazie sandrowym. W centralnej, wypiętrzającej się części torfowiska dominuje roślinność wysokotorfowiskowa. Doskonale zachowało się typowo wykształcone torfowisko kotłowe z cennymi zbiorowiskami roślinnymi i bardzo dużymi populacjami rzadkich i ginących gatunków torfowiskowych. Można tu obserwować czynny proces torfotwórczy. Potencjalnym zagrożeniem dla obszaru może być postępujące osuszenie i zasypywanie terenu.
Na terenie Białego Błota występuje żuraw – gatunek wymieniony w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Rosną tu też następujące, ciekawe gatunki roślin:
  • Aulacomnium palustre
  • Carex limosa
  • Drosera anglica
  • Drosera rotundifolia
  • Menyanthes trifoliata
  • Polytrichum commune
  • Sphagnum balticum
  • Sphagnum cuspidatum
  • Sphagnum fimbriatum
  • Sphagnum fuscum
  • Sphagnum magellanicum
  • Sphagnum papillosum
  • Sphagnum russowii
Łebskie bagna
Obszar obejmuje dwa torfowiska bałtyckie (Czarne Bagno i Łebskie Bagno) położone w dolinie Łeby, w kompleksie zmeliorowanych torfowisk niskich. Każde z torfowisk częściowo, lecz w różnym stopniu,jest zdegradowane wskutek wieloletnich odwodnień, eksploatacji torfu, pożarów i zalesiania. Wierzchowiny torfowisk w części otwarte: na Łebskim Bagnie fragmenty żywego torfowiska wysokiego w stanie zastoju oraz bardzo dobrze regenerujące zbiorowiska mszarne w dobrze uwodnionych wyrobiskach poeksploatacyjnych. Na Czarnym Bagnie zupełny brak nienaruszonych mszarów wysokotorfowiskowych. Zbocza kopuł obu torfowisk opanowane przez bory bagienne ze
spontanicznym lub nasadzonym drzewostanem . 
Górkowski Las
Rezerwat przyrody "Las Górkowski" o powierzchni 99,36 ha, położony w dolinie rzeki Łeby na terenie leśnictwa Wrzeście, obejmuje ochroną różne postacie borów bagiennych na glebach torfowych, ze starodrzewiem sosny pospolitej (Pinus silvestris). Obszar rezerwatu jest jedyną większą powierzchnią zadrzewioną w rozległym krajobrazie rolniczym. Spełnia również rolę naturalnego zbiornika retencyjnego, kształtującego w znacznym stopniu bilans wodny okolicy. Na przeważającej części torfowiska zalega torf niski.
Pod względem siedliskowym na terenie rezerwatu zdecydowanie dominuje bór mieszany wilgotny (BMw), który zajmuje łącznie 62,61 ha. Znaczną powierzchnię, tj. 22,22 ha zajmuje również ols (Ol). W warstwie drzew dominuje zwykle sosna pospolita, która wykazuje dobry rozwój i osiąga znaczne rozmiary. Najokazalsze egzemplarze posiadają po około 200 cm obwodu na wysokości 130 cm. W niektórych miejscach warstwę drzew tworzą także brzozy - omszona i brodawkowata (Betula pubescens i B. verrucosa) oraz dąb szypułkowy (Quercus robur). Występują głównie: brzozy, kruszyna i jarząb pospolity. Pokrycie warstwy zielnej wynosi zwykle ponad 50% powierzchni. Do częstych gatunków należą: borówka czarna, narecznica krótkoostna, śmiałek pogięty a także chroniony gatunek- widłak jałowcowy. Warstwa mszysta jest również dobrze rozwinięta. Obok różnych gatunków mchów liściastych zanotowano także torfowce. Nieleśną część rezerwatu tworzą głównie: łąka z rdestem wężownikiem, łąka z sitem rozpierzchłym i ziołorośla z wiązówką błotną.
 Rezerwat przyrody obejmujący silnie zniekształcony kompleks boru i brzeziny bagiennej, porastający dawne torfowisko typu bałtyckiego w dolinie Łeby. Siedliska te są silnie zdegradowane, lecz plan ochrony rezerwatu zmierza do ich renaturyzacji 
Dolina Łupawy
Charakterystyka obszaru
Unikalność obszaru tworzy bogata fauna oraz rzadkie i zagrożone gatunki roślin z Polskiej Czerwonej Księgi. Poza tym to jedno z największych skupisk źródlisk na Pomorzu. Obszar obejmuje doliny rzek Łupawy i Bukowiny od wypływu z jeziora Jasień. Znajduje się on na terenie województwa pomorskiego i zajmuje powierzchnię 5508,63 ha. W granicach obszaru występują: naturalne, głębokie koryta rzeczne Łupawy i Bukowiny; źródliska i niewielkie potoki (dopływy); rozległe obszary łęgu o podgórskim charakterze (Carici remotae-Fraxinetum) na zboczach doliny, jak również grądy dębowo-grabowe (Stellario-Carpinetum) w wielu wąwozach oraz buczyny (Luzulo-Fagetum) i (Asperulo-Fagetum) oraz podmokłe łąki, torfowiska przejściowe i wysokie, oraz dystroficzne jeziora w bezodpływowych obszarach. Obszar chroni 14 typów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Są to jednocześnie ważne siedliska fauny, niezwykle tu bogatej. Dodatkową wartość stanowią: górski i podgórski charakter rzeki, jedno z największych skupisk źródlisk na Pomorzu oraz duże kompleksy łęgów o podgórskim charakterze. Występują tu rzadkie i zagrożone gatunki roślin z Polskiej Czerwonej Księgi, bardzo liczna populacja słodkowodnego glonu Hildenbrandtia rivularis, świadcząca o czystości wód oraz cenne gatunki ryb łososiowatych. Dolina Łupawy stanowi siedlisko ptaków drapieżnych oraz ptaków wodno-błotnych i terenów łąk. Gatunki ryb takie jak: węgorz europejski, kleń, jelec, miętus, pstrąg potokowy oraz troć wędrowna są w Polsce prawnie chronione. 
Przybrzeżne Wody Bałtyku
Przybrzeżne Wody Bałtyku stanową miejsce ważne dla dużych kongregacji zimujących ptaków północnych. Jest to drugie pod względem znaczenia obok Zatoki Pomorskiej miejsce, gdzie zimą skupiają się  duże stada kaczek morskich i nurów. Ostoja stanowi obszar specjalnej ochrony ptaków. Ostoja położona jest na polskich wodach terytorialnych, w polskiej strefie ekonomicznej. Ostoja Przybrzeżne Wody Bałtyku obejmuje duży fragment przybrzeżnego akwenu  rozciągający się na odcinku ok. 200 km od nasady Półwyspu Helskiego do Zatoki Pomorskiej. Są to wody tzw. Bałtyku Właściwego, o głębokości od 0 do 15 m. Bałtyk ze względu na swoje położenie i znaczną izolację od wód oceanu jest specyficznym morzem. Wyróżnia go bardzo słabe zasolone. Przeciętne zasolenie wynosi około 7%° i jest pięciokrotnie mniejsze od średniego zasolenia wszechoceanu (35%°). Różne partie morza mają różny stopień zasolenia. Na ten poziom i regionalne zróżnicowanie wpływają na to warunki klimatyczne, dopływ wód słodkich z dużego obszar lądowego a przede wszystkim utrudniony kontakt z wodami oceanu. Jedyną drogą jaką wody Bałtyku mogą mieszać się z wodami Morza Północnego są Cieśniny Duńskie.
Bałtyk Południowy, przylegający do polskiego wybrzeża, charakteryzuje się urozmaiconą topografią dna i bogactwem form, typowych dla rzeźby polodowcowej. Dno morskie cechują znaczne deniwelacje, sięgającymi nawet 3 m. Jest to przede wszystkim wynik oddziaływania prądów przybrzeżnych.
Silne prądy morskie na tym akwenie nie stwarzają dogodnych warunków dla flory i fauny bentosowej. Dominują skupiska drobnych skorupiaków związanych głównie z podłożem żwirowym. Przybrzeżne wody Bałtyku są przede wszystkim ważnym miejscem zimowania ptaków wodnych z północy Europy. W czasie zimy, kiedy akweny północnego Bałtyku skuwa lód, liczne stada tych ptaków przemieszczają się na południe w poszukiwaniu pożywienia i otwartej, nie zmarzniętej tafłi wody. Występowanie i liczebności nurów: rdzawoszyjego i czarnoszyjego oraz grupy ptaków północnych: lodówki, nurnika i uhli pozwalają na sklasyfikowanie tego obszaru do sieci Natura 2000.
Największe obserwowane w tym regionie zgrupowanie to około 217 000 osobników kaczki północnej – lodówki. Jej duże zgrupowania widoczne są corocznie także bezpośrednio w strefie brzegowej i nierzadko w basenach portowych. Akwen ostoi jest również ważnym miejscem zimowania dla innych gatunków – markaczki (obserwowane zgrupowanie 500 osobników ), mewy pospolitej (200-2100). Liczne występowanie mew na morzu poza strefą brzegową jest zjawiskiem okresowym i wiąże się z obecnością kutrów rybackich na łowiskach. Stwierdza się tez tutaj systematyczne występowanie birginiaka – ptaka gniazdującego w północnej tundrze i zimą pojawiającego się na Bałtyku.
Przybrzeżne Wody Bałtyku stanowią cześć stałej trasy przelotów ptaków, które wzdłuż wybrzeży południowego Bałtyku odbywają wędrówkę dwa razy do roku. W tym regionie obserwowane są duże ssaki morskie - foki szare i obrączkowane oraz morświny.
Fragment ostoi objęty jest ochroną w granicach Słowińskiego Parku Narodowego. Morska cześć Parku obejmuje pas wód przybrzeżnych o długości 32 km (na wysokości kąpielisk Rowy i Łeba) i sięgający 2 mile morskie od brzegu. 
1.9 Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha]                                                  
Brak informacji z powiatu.    
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne
    • Gmina Cewice:
      • nazwa Dąb Świętopełk    długość:   900m podstawowa tematyka: Ścieżka przyrodniczo – edukacyjna
  • Wycieczki z przewodnikiem - Brak informacji z powiatu.    
  • Prelekcje - Brak informacji z powiatu.    
  • Wydawnictwa - Brak informacji z powiatu.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Brak informacji z powiatu.

Powiat Malborski

Formy ochrony przyrody
  • Park Narodowy
    • Brak
  • Rezerwat przyrody
    • Las Mątawski, gmina Miłoradz
    •  Powierzchnia 231,78 ha 
    •  Główne walory przyrodnicze 
    •  Unikatowy, największy i relatywnie najlepiej zachowany kompleks leśny, stanowiący  relikt dawnych lasów delty Wisły – Żuław Wiślanych.
  • Park krajobrazowy
    • Brak
  • Obszary chronionego krajobrazu
    • Środkowożuławski Obszar Chronionego Krajobrazu 
      •  lokalizacja – Lichnowy (507 ha w granicach gminy) (gm. wiejska), Miłoradz (833 ha  w granicach gminy) (gm. wiejska), Ostaszewo (gm. wiejska, powiat Nowy Dwór  gdański), Stegna (gm. wiejska, powiat Nowy Dwór Gdański),
      •  Wielkość 2 513 ha
      •  Główne walory przyrodnicze
      •  W skład Środkowożuławskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wchodzi koryto  i międzywale Wisły z łąkami, zakrzewieniami nadrzecznymi (w obrębie Żuław  Wiślanych) stanowiących strefę ochronną zabezpieczającą biotop rzeki.
    • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat 
      •  lokalizacja – Malbork (gm. wiejska), Miłoradz (647 ha w granicach gminy)  (gm. wiejska), Nowy Staw 1 359 ha (w granicach gminy) (gm. miejsko - wiejska),  Stare Pole (365 ha w granicach gminy) (gm. wiejska), Nowy Dwór Gdański  (gm. miejsko - wiejska), Sztum (gm. miejsko - wiejska)
      •  Wielkość 11 578 ha
      •  Główne walory przyrodnicze
      •  Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat obejmuje tereny międzywala Nogatu  wraz  z okolicami wsi: Kmiecin, Solnica, Jazowa, Rakowo i Wierciny (powiat  nowodworski), gdzie  koncentrują się elementy etnograficzne związane z dawnym  osadnictwem żuławskim. Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są: toń  wodna, pasy oczeretów, szuwarów  i innej roślinności wodnej oraz strefa zadrzewień  i zakrzewień nawodnych.
    • Obszar Chronionego Krajobrazu Białej Góry 
      •  lokalizacja – Miłoradz (gmina wiejska), Ryjewo (gmina wiejska) Sztum (gmina  wiejsko - miejska)   
      •  Wielkość 3971 ha.
      • Główne walory przyrodnicze
      •  Na terenach otwartych dominują pola uprawne i użytki zielone. Porośnięte brzegi rzek  tworzą dogodne warunki do bytowania i lęgu ptactwa wodno-błotnego. Siedlisko  istniejącego  w międzyrzeczu lasu stanowi relikt dawnych Żuław; jest to las łęgowy  jesionowo-wiązowy,  a we fragmentach – las wierzbowo-topolowy.
      •  Elementami  krajobrazotwórczymi są: tereny międzywala Wisły-Leniwki  i Nogatu łącznie z korytami tych rzek; resztki lasu żuławskiego  w międzywalu Wisły-Leniwki oraz lasu na dnie doliny Wisły między Białą Górą  a wsią  Uśnice.
  • Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • Ilośc – 73 w tym 68 pojedynczych drzew i 5 grup drzew
      • Dąb piramidalny „Fastigata” – 2
      • Miłorząb dwuklapowy – 1
      • Dąb szypułkowy – 33
      • Dąb szypułkowy – (6szt.)
      • Dąb szypułkowy – (2szt.)
      • Lipa drobnolistna – 6
      • Lipa drobnolistna – (2 szt.)
      • Modrzew Europejski – 1
      • Topola – 3
      • Topola – (3 szt.)
      • Cis pospolity – 1
      • Topola szara – 1
      • Topola biała – 1
      • Jesion wyniosły – 6
      • Wierzba biała – 4
      • Klon jawor – 1
      • Klon pospolity – 4
      • Klon pospolity (3 szt.)
      • Klon srebrzysty – 1
      • Sosna czarna – 1
      • Platan klonolistny – 1
      • Buk pospolity – 1
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
    • Gmina Malbork
      • „Korytarz ekologiczny doliny Nogatu”
      • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat
  • Użytki ekologiczne
    • Mopkowy Most: Kończewice w schronach przyczółku Mostu Knybawskiego na Wiśle, gmina Miłoradz
      •  Powierzchnia: 0,22 ha
    • Oczko wodne w Mątowach Małych, gmina Miłoradz
      •  Powierzchnia:  0,22 ha
    • Szuwary i zarośla w dawnym miejscu wydobycia surowców ilastych – obręb Czerwone  Stogi, gmina Malbork
    • Szuwary i zarośla – zagłębienia bezodpływowe w dawnych torfowiskach wysokich – obręb Nowa Wieś, gmina Malbork

 

Obszary  Natura 2000 

Powiat malborski - SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)
Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolna Wisła
PLH220033
9844
Miłoradz
Powiat malborski -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony(ptasie) 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolna Dolnej Wisły
PLB040003
33559,04
10738,89
Miłoradz

  • Krótka charakterystyka:
    • Dolna Wisła – Obszar obejmuje odcinek doliny Wisły w jej dolnym biegu, od południowej granicy woj. pomorskiego do mostu na Wiśle, na południe od Tczewa. W granicach ostoi znajduje się także obszar wideł Wisły i Nogatu w rejonie Białej Góry. Rzeka płynie korytem w dużym stopniu naturalnym, z namuliskami i łachami piaszczystymi. W dolinie zachowane są starorzecza, otoczone mozaiką zarośli wierzbowych i lasów łęgowych, a także pól uprawnych i pastwisk. Miejscami zbocza doliny tworzą wysokie skarpy, na których utrzymują się ciepłolubne murawy napiaskowe i grądy zboczowe.
    • Dolina Dolnej Wisły – Odcinek doliny Wisły w jej dolnym biegu, od Włocławka do Przegaliny, zachowujący naturalny charakter i dynamikę rzeki swobodnie płynącej. Rzeka płynie w dużym stopniu naturalnym korytem, z namuliskami, łachami piaszczystymi i wysepkami, w dolinie zachowane są starorzecza i niewielkie torfowiska niskie; brzegi pokryte są mozaiką zarośli wierzbowych i lasów łęgowych, a także pól uprawnych i pastwisk. Miejscami dolinę Wisły ograniczają wysokie skarpy, na których utrzymują się murawy kserotermiczne i grądy zboczowe. Wisła przepływa w granicach obszaru przez kilka dużych miast, jak: Toruń, Bydgoszcz, Grudziądz, Tczew.

 

  • Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody [ha]: bd w tym OChK - 3 566,78 ha
    • Malbork:
      • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat: 203 ha
    • Miłoradz:
      • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat: 68 ha
      • Rezerwat Przyrody „Las Mątawski”: 231,78 ha
      • Środkowożuławski Obszar Chronionego Krajobrazu: 833 ha
    • Lichnowy:
      • Środkowożuławski Obszar Chronionego Krajobrazu: 507 ha
    • Nowy Staw:
      • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat: 1 359 ha
    • Stare Pole:
      • Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat: 365 ha

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne
    • Skarby przyrody w Malborku. Trasa w całości zlokalizowana w granicach administracyjnych miasta Malborka. Rozpoczyna się w centrum miasta w budynku Malbork Welcome Center, biegnie ul. Piastowską w stronę Muzeum Zamkowego w Malborku, następnie poprzez ul. Starościńską i Przedzamcze Muzeum Zamkowego nad rzekę Nogat i kończy się na terenie parku miejskiego w parku linowym „Jumpy Park”. Podstawową tematyką są pomniki przyrody zlokalizowane wzdłuż trasy oraz położony nad rzeką Nogat gotycki zamek krzyżacki w Malborku.
  • Wycieczki z przewodnikiem
    • brak
  • Prelekcje
    • brak
  • Wydawnictwa – podać:
    • W szkole podstawowej w Lasowicach Wielkich (gm. wiejska Malbork) realizowany program nauczania przyrody: tytuł:  „Mój Świat” wyd. „Nowa Era”, wydawnictwo jednorazowe dla klas IV – VI szkół podstawowych.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • Gmina Lichnowy:
    • zadanie „Zielone Żuławy 2009”,
    • środki własne gminy 3000 zł,
    • wartość całego projektu 3000 zł

Powiat Nowodworski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy – brak
Rezerwaty przyrody:

  • Buki Mierzei Wiślanej
    • Lokalizacja: Przebrno
    • Wielkość: 7,00 ha
    • Główne walory przyrodnicze: siedlisko buka zwyczajnego
  • Kąty Rybackie
    • Lokalizacja: Kąty Rybackie
    • Wielkość: 165,40 ha (z otuliną)
    • Główne walory przyrodnicze: kolonia lęgowa kormoranów czarnych
  • Mewia Łacha
    • Lokalizacja: Mikoszewo
    • Wielkość: 151,46 ha
    • Główne walory przyrodnicze: stanowisko lęgowe mew siewek oraz miejsce odpoczynku ptaków przelotnych

Parki krajobrazowe: 

  • Park Krajobrazowy  „Mierzeja Wiślana „
    • Lokalizacja: województwo pomorskie, powiat nowodworski, gminy Sztutowo (część w Parku, część w otulinie), Krynica Morska (w całości w Parku), Stegna (w otulinie)
    • Wielkość: Park    4 410 ha,     Otulina 25 812 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Park położony jest na południowym wybrzeżu Bałtyku. Typ wybrzeża mierzejowo-wydmowy. Duża różnorodność siedliskowa z siedliskami priorytetowymi- zalew przymorski, wydma szara. Liczne gatunki chronionych roślin i zwierząt. Ważny punkt na trasie europejskich wędrówek ptaków.

 
Obszary chronionego krajobrazu:

  • Środkowożuławski OChK
    • Lokalizacja: środek Żuław
    • Wielkość: 2 513 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Krajobraz Dolin Rzecznych, Krajobraz Żuław środkowych
  • OChK rzeki Nogat
    • Lokalizacja: dolina Nogatu
    • Wielkość: 11 578 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Krajobraz Dolin Rzecznych, Krajobraz Żuław Środkowych
  • OChK rzeki Szkarpowy
    • Lokalizacja: dolina Szkarpawy
    • Wielkość: 4 296 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Krajobraz Dolin Rzecznych, Krajobraz Żuław Środkowych

Pomniki przyrody

  • Na terenie powiatu nowodworskiego znajduje się 39 pomników przyrody, w tym:
    • drzewa: 39

 
Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • nie występują

Użytki ekologiczne

  • nie występują

 Obszary Natura 2000

Powiat nowodworski- SOO – Specjalne Obszary Ochrony 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana
PLH280007
40862,6
18796,79
Krynica Morska, Sztutowo,
pozostałe woj.warmińsko-mazurskie
Ostoja w Ujściu Wisły
PLH220044
883,51
559,95
m.Gdańsk,granica z pow.nowodw., pozostałe –obszar morski

 
Powiat nowodworski  - OSO – Obszary Specjalnej Ochrony 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolina Dolnej Wisły
PLB040003
33559,04
10738,89
Stegna, Ostaszewo
pozostałe pow. Gdański,, malborski, tczewski,sztumski,kwidzyński
woj.kujawsko-pomorskie.
Ujście Wisły
 
PLB220004
1748,1
849,68
Stegna,
pozostałe m.Gdańsk
Zalew Wiślany
PLB280010
32224,12
14500,85
Krynica Morska, Nowy Dwór Gd, Sztutowo,
pozostałe woj.warmińsko-mazurskie

 
 
PLB040003 Dolina Dolnej Wisły
Obejmuje prawie naturalną dolinę Wisły na odcinku pomiędzy Włocławkiem a Przegaliną. Rzeka płynie w naturalnym korycie prawie na całym odcinku, z namuliskami, łachami piaszczystymi i wysepkami, w dolinie zachowane są starorzecza z licznymi gatunkami zagrożonymi i prawnie chronionymi, silnie zróżnicowane zbiorowiska roślinne, w tym zachowane różne typy łęgów, a także cenne murawy kserotermiczne.
Szczególne znaczenie mają populacje gatunków takich jak: bielik, gęś, nurogęś , ohar, rybitwa białoczelna, rybitwa rzeczna, zimorodek, ostrygojad, bielaczek. W stosunkowo wysokim zagęszczeniu występuje derkacz, mewa czarnogłowa, sieweczka rzeczna.
Wielkość obszaru na terenie powiatu:
Gmina Ostaszewo 489,7 ha
Gmina Stegna 290,41 ha
Występują równocześnie następujące formy ochrony: Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Szkarpawy.
 
 
PLB220004 Ujście Wisły
Do obszaru włączono 12-kilometrowy pas wybrzeża Wyspy Sobieszewskiej, łączący oba ujścia oraz przyujściowy odcinek głównego koryta Wisły, tzw. Przekop, wraz z jej międzywalem, o długości ok. 6 km, rozciągający się od morza, na północy, do miejscowości Przegalina, na południu. Międzywale Wisły Przekopu zajęte jest przez otwarte pastwiska. Na przedpolu czynnego ujścia Wisły istnieje aktywny stożek ujściowy.
Występuje tu co najmniej 36 gatunków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Stwierdzono co najmniej 22 gatunki ptaków wodno-błotnych odbywające tu lęgi i przynajmniej 120 gatunków ptaków wodno-błotnych w okresie nielęgowym.
Wielkość obszaru na terenie powiatu:
Gmina Stegna 373,1 ha
Występują równocześnie następujące formy ochrony: Rezerwat Przyrody Mewia Łacha (150,0 ha) i Ptasi Raj (188,0 ha).
 
 
PLB280010 Zalew Wiślany
Obszar Zalew Wiślany obejmuje polską część płytkiego zalewu przymorskiego (śr. głębokość 2,3 m, maksym 4,6 m), o wodzie słonawej, odciętego od Bałtyku Mierzeją Wiślaną (obszary morskie 89% pow.). Obszar ten jest ostoją ptasią o randze europejskiej, zanotowano tu, co najmniej 27 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, co najmniej 9 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK).
Wielkość obszaru na terenie powiatu:
Miasto Krynica Morska 9 470,1 ha
Gmina Nowy Dwór Gd. 29,5 ha
Gmina Sztutowo   4 947,9 ha
Występują równocześnie następujące formy ochrony: Park Krajobrazowy: Mierzeja Wiślana, cz. nadzalewowa ? (4410,0 ha)
Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk – SOO
 
 
PLH280007 Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana
Ostoja znajduje się w północno - wschodniej Polsce i obejmuje Zalew Wiślany wraz z Mierzeją Wiślaną oddzielającą go od Bałtyku oraz wąskim pasem lądu. Zalew jest płytkim zbiornikiem o średniej głębokości 2,3 m. Zalew charakteryzuje się bogatą roślinnością zanurzoną oraz występowaniem rzadkich łąk podwodnych z kilkoma gatunkami ramienic. Na terenie Mierzei Wiślanej występują dobrze wykształcone pasy wydm białych i szarych - siedlisk ważnych w skali Europy. Większość terenu Mierzei pokrywają acydofilne dąbrowy oraz bór nadmorski. Natomiast w obniżeniach terenu występują brzeziny bagienne i olsy oraz rzadziej torfowiska wysokie i przejściowe
 
Obszar obejmuje też część Parku Krajobrazowego Mierzei Wiślanej (4 995 ha; 1985) z rezerwatami przyrody: Buki Mierzei Wiślanej (7,0 ha; 1962) i Kąty Rybackie (102,54 ha; 1957, powiększony w 2000); oraz część Obszaru Chronionego Krajobrazu Rzeki Szkarpawy ( 1997), Projektuje się utworzenie rezerwatów przyrody: Wielbłądzi Garb, Mikołajkowe Wydmy oraz zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Delta Szkarpawy.
 
PLH220044 Ostoja w Ujściu Wisły
Obszar obejmuje 2 spośród kilku estuariów utworzonych przez ramiona Wisły, tzw. Wisły Śmiałej koło Sobieszewa i Przekop koło Mikoszewa uchodzące do Zatoki Gdańskiej, wraz z otaczającymi je piaszczystymi terenami, zwykle otwartymi, a także fragmentami porośniętymi lasem. Do obszaru należą także wody przybrzeżne, szczególnie ważne dla ptaków.
Obszar obejmuje też 2 rezerwaty przyrody, utworzone dla ochrony ptaków: Ptasi Raj (1959, 188 ha) i Mewia Łacha (1991, 159 ha). Stanowi także część OSO (tzw. "ptasiego") obszaru Natura 2000 PLB220004.

Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody [ha]  
 108 393

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

ścieżki edukacyjne:

  • nazwa: Ścieżka edukacyjna w rezerwacie "Mewia Łacha"
  • długość: 2 km
  • podstawowa tematyka: opis środowiska wydmowego z charakterystyczną roślinnością i światem zwierząt  ( ptaki, bobry, flora)

wycieczki z przewodnikiem:

  • Rezerwat Buki Mierzei Wiślanej
  • Rezerwat Kąty Rybackie
  • Rezerwat Mewia Łacha  

prelekcje na temat wypalania traw         
wydawnictwa:

  • kalendarze planszowe – wydawnictwo cykliczne
     
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • Nazwa projektu: 
    • Ochrona ekosystemów leśnych poprzez ograniczenie liczebności kormoranów w kolonii lęgowej na Mierzei Wiślanej. Realizacja od 2005 r.  i  trwa  nadal.

Powiat Pucki

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy - nie ma

Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa : "Białogóra"
    • Wielkość: 55,75 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania zbiorowisk atlantyckich w zatorfionych zagłębieniach międzywydmowych z rzadkimi gatunkami roślin
  • Nazwa : "Piaśnickie Łąki"
    • Wielkość: 56,23 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania bogatych florystycznie łąk z rzadkimi gatunkami flory
  • Nazwa : "Widowo"
    • Wielkość: 97,10 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania zespołu form wydmowych, nadmorskich zbiorowisk leśnych i rzadkich gatunków roślin
  • Nazwa : "Dolina Chłapowska"
    • Wielkość: 24,83 ha
    • Lokalizacja: m. Władysławowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania krajobrazu nadmorskiej doliny erozyjnej wraz z charakterystyczną roślinnością
  • Nazwa : "Przylądek Rozewski"
    • Wielkość: 12,15 ha
    • Lokalizacja: m. Władysławowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania stromego brzegu klifowego porośniętego starym lasem bukowym z bogatym runem
  • Nazwa : "Słone Łąki"
    • Wielkość: 27,76 ha
    • Lokalizacja: m. Władysławowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania łąk halofilnych, rzadkich gatunków roślin i siedlisk cennych dla ptaków
  • Nazwa : "Beka"
    • Wielkość: 193,01 ha
    • Lokalizacja: gm. Puck
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania bogatej awifauny lęgowej i przelotnej oraz wilgotnych słonych łąk, tzw. słonaw
  • Nazwa : "Mechelińskie Łąki"
    • Wielkość: 113,47 ha
    • Lokalizacja: gm. Kosakowo
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania bogatej awifauny lęgowej i przelotnej oraz łąk halofilnych, tzw. słonaw
  • Nazwa : "Babnica"
    • Wielkość: 2,04 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania lasu bukowo-dębowego z charakterystycznym zgrupowaniem porostów oraz innych rzadkich gatunków roślin
  • Nazwa : "Zielone"
    • Wielkość: 17,08 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania stanowiska wiciokrzewu pomorskiego Lonicera periclymenum w pobliżu wschodniej granicy zasięgu
  • Nazwa : "Bielawa"
    • Wielkość: 680,21 ha
    • Lokalizacja: m.Władysławowo, gm. Krokowa i Puck
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania torfowiska wysokiego typu atlantyckiego z charakterystyczną roślinnością, stanowiącego ostoję ptactwa wodno-błotnego
  • Nazwa : "Moroszka Bielawskiego Błota"
    • Wielkość: 8,40 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania maliny moroszki Rubus chamaemorus na torfowisku typu atlantyckiego
    • włączony do rezerwatu Bielawa
  • Nazwa : "Woskownica Bielawskiego Błota"
    • Wielkość: 33,00 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania stanowiska woskownicy europejskiej Myrica gale
    • włączony do rezerwatu Bielawa
  • Nazwa : "Długosz Królewski w Wierzchucinie"
    • Wielkość: 148,19 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania unikatowego stanowiska długosza królewskiego Osmunda regalis i największej w regionie populacji widłaka jałowcowatego Lycopodium annotinum.
  • Nazwa : "Źródliska Czarnej Wody"
    • Wielkość: 50,58 ha
    • Lokalizacja: gm. Krokowa
    • Główne walory przyrodnicze:
      Zespół źródlisk i rzadkich gleb zbliżonych do rędzin

Park krajobrazowy:

  • nazwa : Nadmorski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: obejmuje granicami pas wybrzeża od Białogóry na zachodzie po Półwysep Helski, Wewnętrzne Zatokę Pucką wraz z jej zachodnimi wybrzeżami po Rewę i Mechelinki na południu. Park położony jest w strefie Pobrzeża Południowo- Bałyckiego w obrębie Pobrzeża Kaszubskiego
    • Wielkość: 18 804 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      We florze Parku spotykamy dużą grupę gatunków rzadkich w skali kraju oraz reliktowych. Należy do nich: babka nadmorska, jarnik solankowy, bagienny, woskownica europejska, malina moroszka, ponikło wielołodygowe, bażyna czarna, kosaciec syberyjski i mieczyk dachówkowaty.
      Bogata i zróżnicowana jest fauna, co jest efektem dużego zróżnicowania nisz ekologicznych. Bogata i ciekawa jest ornitofauna. Stwierdzono tu występowanie stu kilkudziesięciu gatunków ptaków. Występują tu myszołowy, krogulce, bataliony, brodóce, ohary, cyranki i inne. Liczna jest grupa mew, rybitw. Ich wielorakość jest związana ze zróżnicowaniem biocenotycznym Parku. Szczególnie masowe są wiosenne i jesienne przeloty ptaków wzdłuż Półwyspu Helskiego, który leży na trasie południowo bałtyckiego szlaku wędrówek ptaków. Na wodach Zatoki Puckiej przez cały rok przebywa wiele gatunków ptaków wodnych i błotnych. Jesienią zlatują się tutaj gromadnie miedzy innymi łabędzie i dzikie kaczki, aby tutaj spędzić zimę.
       

Obszary chronionego krajobrazu:

  • Na terenie otuliny NPK znajduje się Nadmorski Obszar Chronionego Krajobrazu (pow. pucki, pow. wejherowski) - wielkość powierzchni i charakterystyka wraz z przebiegiem granic w załączniku nr 3 Rozporządzenia Nr 5/94 Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r.

 

  • Pomniki przyrody
    108 w powiecie

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - brak

Użytki ekologiczne

  • Nazwa : "Helskie Wydmy"
    • Lokalizacja: m. Hel
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania zróżnicowanych zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla obszarów wydmowych Półwyspu Helskiego oraz ochrony kształtujących je procesów brzegowych, eolicznych i glebotwórczych.
  • Nazwa: "Torfowe Kłyle"
    • Lokalizacja: m. Jastarnia
    • Główne walory przyrodnicze:
      utworzony w celu zachowania miejsca żerowania i odpoczynku ptaków przelotnych oraz zróżnicowanych nieleśnych zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla ekstensywnie użytkowanych, zatorfionych wybrzeży niskich Półwyspu Helskiego.
    • Dotychczas utworzono jedno stanowisko dokumentacyjne (w otulinie Parku) :
    • "Kopalna Bielica w Szarym Dworze" (gm. Krokowa) - w celu zachowania odkrywki poeksploatacyjnej z dobrze wykształconą kopalną bielicą.

Obszary objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000:

Powiat pucki  - OSO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Piaśnickie Łąki
PLH220021
1084,99
Krokowa
Białogóra
PLH220003
1132,8
Krokowa
Trzy Młyny
PLH220029
765,88
Krokowa
Zatoka Pucka i Półwysep Hel
PLH220032
26 750,39
3 878,66
Hel,Jastarnia,
Puck, Kosakowo,
Władysławowo
Obszar morski
Widowo
PLH220054
91,50
Krokowa
Bielawa i Bory Bażynowe
PLH220063
1341,5
Krokowa
Kaszubskie Klify
PLH220072
227,6
Władysławowo

Powiat pucki  - OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Bielawskie Błota
PLB220010
1101,29
Krokowa, Puck,
Władysławowo
Przybrzeżne Wody Bałtyku
PLB990002
194 626,7
140,79
 
Krokowa, Władysławowo obszar morski-pow.słupski,lęborski,wejherowski,
Puszcza Darżlubska
PLB220007
6252,63
Puck, pow.wejherowski

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Powiat Starogardzki

Formy ochrony przyrody

1.1 Park Narodowy
       nie występuje
1.2    Rezerwat przyrody

Nadleśnictwo Lubichowo
-Jezioro Udzierz, leśnictwo Leśna Jania, pow. 229,88 ha,
Ochrona ornitofauny i zbiorowisk roślinno-wodnych.
-Krzywe Koło w Pętli Wdy,    leśnictwo Błędno,    pow. 10,00 ha,
Naturalne lasy, ochrona krajobrazów ekologicznych.
-Czapli Wierch    ,leśnictwo Kałębnica    ,pow. 5,26 ha,
Kolonia Czapli siwej w starodrzewiu sosnowym.
-Zdrójno, leśnictwo Błędno, Długie, Brzeźnica ,  pow. 168,97 ha,
Stanowisko reintrodukcji Bobra europejskiego.

Gmina Skarszewy:
-Brzęczek, , leśnictwo Jastrzębce, pow. 25,49 ha (Gmina Skarszewy: 9,95 ha)
Główne walory przyrodnicze: zbiorowiska buczyny pomorskiej z okazałymi fragmentami starodrzewu bukowego 160 letniego.
 
Gmina Osiek:

- Zdrójno,lokalizacja- Kasparus    ,wielkość- 167,57 ha, florystyczny

            - Jez. Udziera  ,   Udzierz   ,  229,88 ha , krajobrazowy
                                                                         
            - Czapli Wierch ,  Kałębnica, 5,26 ha ,  florystyczny
                                              -                              -     
            - Krzywe Koło ,   Błędno    ,   10,00 ha   , ornitologiczno-florystyczny                                                

1.3 Park krajobrazowy
Nie występuje.
1.4 Obszary chronionego krajobrazu

OChK Borów Tucholskich:
Data wyznaczenia: 8. 11. 1994 rok
Tytuł aktu prawnego: Rozp.5/94
Miejsce publikacji: Dziennik Urzędowy Województwa Gdańskiego
Oznaczenie Dziennika Urzędowego: Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1994, Nr 27, poz.139
Tytuł aktu prawnego: Rozporządzenie Nr 5/05 Wojewody Pomorskiego
Miejsce publikacji: Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego
Oznaczenie Dziennika Urzędowego: Dz. Urz. Woj. Pom. z 2005, Nr 29, poz. 585



•    Obszar zlokalizowany w południowo - zachodniej części Starogardu Gdańskiego. Obejmuje między innymi jeziora Sumińskie, Borzechowskie Wielkie i Szteklin, położone przy jego wschodniej granicy. Drzewostany zajmują tu żyzne siedliska i nie przypominają swoją budową właściwych temu obszarowi borów. Chroni się tu urozmaicony krajobraz oraz doliny rzek z cenną roślinnością. Obszar chronionego krajobrazu Borów Tucholskich obejmuje swoim zasięgiem gminy: Zblewo, Osieczną, Lubichowo, Osiek, Skórcz, Czarną Wodę, Smętowo Graniczne oraz Kaliska. Na powierzchni 65 780 ha. chroni się drzewostany w przewadze sosnowe na gruntach porolnych. Jest największym obiektem chronionym w województwie pomorskim. Około 30 % tego kompleksu leśnego zwanego "zielonym morzem" mieści się w granicach Kociewia.
•    Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich to szczególne miejsce ochrony ptaków. Występuje tu m.in. bocian czarny (Ciconia nigra), cyranka (Anas querquedula), myszołów (Buteo buteo), derkacz (Crex crex), brzegówka (Riparia riparia), gąsiorek (Lanius collurio). Bardzo często można spotkać na ternie OCHK Borów Tucholskich jelenia europejskiego (Cervus elephus), dzika (Sus scrofa), sarnę (capareolus capreolus). Natomiast z drobnej zwierzyny objętej ochroną występuje tu: jeż wschodnioeuropejski, kret, ryjówki aksamitna i malutka, mroczek późny, nocek rudy oraz nocek duży, a także większy bóbr i wydra.
Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich:
•    powierzchnia całkowita 65 780 ha,
•    teren Nadleśnictwa Lubichowo: 27 570,25 ha. Charakteryzuje się dużą lesistością drzewostanów sosnowych i siedliskami borowymi oraz niespotykanymi specyficznymi krajobrazami,
•    teren Nadleśnictwa Starogard – 72,36 ha
•    teren Nadleśnictwa Kaliska - 12 264,2 ha
•    całą gminę Osieczna, pow. 12 326 ha
•    Obejmuje 2 powiaty: starogardzki i kościerski,
•    Obejmuje gminy: Czarna Woda, Kaliska, Karsin, Kościerzyna, Lubichowo, Osieczna, Osiek, Skórcz, Stara Kiszewa, Starogard Gdański, Zblewo,

 OChK Doliny Wierzycy:
Data wyznaczenia: 8. 11. 1994 rok
Tytuł aktu prawnego: Rozp.5/94
Miejsce publikacji: Dziennik Urzędowy Województwa Gdańskiego
Oznaczenie Dziennika Urzędowego: Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1994, Nr 27, poz.139
Tytuł aktu prawnego: Rozporządzenie Nr 5/05 Wojewody Pomorskiego
  Miejsce publikacji: Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego
  Oznaczenie Dziennika Urzędowego: Dz. Urz. Woj. Pom. z 2005, Nr 29, poz. 585


•    Na powierzchni około 10 784 ha ze względu na walory krajobrazowe: urozmaicone ukształtowanie terenu oraz bogatą ornitofaunę powstał obszar chronionego krajobrazu. Obszar ten obejmuje kilku-dziesięciokilometrowy odcinek rzeki Wierzycy z jej doliną, wieloma jeziorami, z których najbardziej znaczące to Jezioro Godziszewskie, Krąg
i Przywłoczno wraz z przylegającymi do nich gruntami. Znajduje się tu rezerwat Brzęczek oraz projektowany rezerwat Jeziorka. Gnieździ się tu m.in. bocian czarny (Ciconia nigra), żuraw (Grus grus), gągoł (Bucephala clangula) i wiele innych gatunków ptaków, związanych z podmokłymi lasami, bagnami torfowiskami.

    Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Wierzycy:
•    powierzchnia całkowita: 10 784 ha,
•    na gruntach Nadleśnictwa Starogard 2697,02 ha,
•    na gruntach nadleśnictwa Kalsika: Obszar Chronionego Krajobrazu – Doliny Wierzycy w części Północnej obrębu Bartel Wielki (części oddz. 16, 21, 22, 23, 29),
•    obejmuje 2 powiaty: starogardzki i kościerski,
•    obejmuje gminy: Skarszewy, Starogard Gdański; Kościerzyna, Liniewo, Stara Kiszewa.

 OChK Doliny Wietcisy
Data wyznaczenia: 8. 11. 1994 rok
Tytuł aktu prawnego: Rozp.5/94
Miejsce publikacji: Dziennik Urzędowy Województwa Gdańskiego
Oznaczenie Dziennika Urzędowego: Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1994, Nr 27, poz.139
Tytuł aktu prawnego: Rozporządzenie Nr 5/05 Wojewody Pomorskiego
  Miejsce publikacji: Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego
  Oznaczenie Dziennika Urzędowego: Dz. Urz. Woj. Pom. z 2005, Nr 29, poz. 585

•    Ze względu na ciekawą faunę i florę odcinek doliny rzeki Wietcisy oraz dolny odcinek rzeki Rutkownicy wraz z przyległymi lasami zostaje przekształcony w obszar chronionego krajobrazu.  Chroni się tu urozmaicony krajobraz oraz doliny rzek z cenną roślinnością. Cechą charakterystyczną tego terenu jest występowanie roślinności terenów podmokłych, drzewostany w przewadze sosnowe na gruntach porolnych, w dolinach rzek, głównie Rutkownicy spotyka się zabagnienia oraz olszyny. Powierzchnia Obszaru Chronionego Krajobrazu "Doliny Wietcisy" szacowana jest na około na 3 352 ha. Szczególną wartością przyrodniczą tego miejsca jest meandrujące koryto rzeczne ze starorzeczami oraz urozmaicony teren pod względem ukształtowania powierzchni.
    
    Obszar Chronionego Krajobrazu  Doliny Wietcisy:
•    powierzchnia całkowita: 3 352 ha,
•    grunty Nadleśnictwa Starogard:  795,13 ha,
•    obejmuje 3 powiaty: gdański, kościerski, starogardzki
•    obejmuje gminy: Przywidz; Liniewo, Nową Karczmę; Skarszewy


1.5 Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
    

Rodzaj Ilość
aleja 19
drzewo 1387
głaz 155
grota 1
grupa grzew 365
grupa pnączy 3
krzew 1
pnącze 14
powierzchnia 1
rabat 4
rabat brzozowy 6
stanowisko 13
źródlisko 5
źródło 1


RAZEM    1986

1.4    Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
gm. Smętowo:
zespoły przyrodniczo-krajobrazowe – 4 parki zabytkowe, obiekty w rejestrze zabytków – 8 szt.

1.7    Użytki ekologiczne

 

Nr Rej WKP Typ użytku Nazwa / opis użytku Pow. [ha] Gmina Powiat
264 torfowisko przejściowe Zgniłki 2,3 Lubichowo Starogard Gdański
265 torfowisko przejściowe Jeleni Moczar 3,59 Lubichowo Starogard Gdański
266 śródleśne oczko wodne i torfowisko Jezioro Pikowe 6,68 Stara Kiszewa Starogard Gdański
331 śródleśne oczko, torfowisko Jezioro Małe Nierybno 2,67 Kaliska Starogard
332 śródleśne oczko wodne Jezioro Piaszczyste 2,46 Kaliska Starogard
333 śródleśne oczko wodne Jezioro Piaeczenko 3,52 Kaliska Starogard
334 torfowisko przejściowe Kaczaki 6,37 Zblewo Starogard
335 łąki, zarośla i lasy Łoza nad Piesienicą 3,99 Zblewo Starogard
336 czyżnie Czyżnie nad Jeziorem Borzechowskim 2,98 Zblewo Starogard
337 łąki i torfowiska Niedzierzwa 6,53 Zblewo Starogard

Żródło: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku

Nazwa Lokalizacja Wielkość
Lisie Jamy Leśnictwo Sowi Dół oddz. 163f 5,19 ha
  Leśnictwo Baby oddz. 177b, 176d 4,50 ha
Zgniłki Leśnictwo Baby oddz. 216d, 217d 1,99 ha
Jeleni Moczar Leśnictwo Baby oddz. 171b, 172a 3,59 ha
Jezioro Małe Nierybno Leśnictwo Cieciorka oddz. 303g 2,72 ha
Jezioro Piaszczyste Leśnictwo Okoniny część oddz. 205, 262 2,46 ha
Kaczaki Leśnictwo Cis oddz. 371c 6,37 ha
Łoza nad Piesienicą Leśnictwo Wirty 12Ai 3,99 ha
Czyżnie nad Jez. Borzechowskim Leśnictwo Borzechowo przy oddz. 33 2,98 ha
Niedzierzwa Leśnictwo Borzechowo 22j,j(cz) 6,53 ha




1.8.    Obszary Natura 2000
Powiat starogardzki  - SOO – Specjalne  Obszary Ochrony  .
 

Nazwa obszaru Kod obszaru Pow. ogółem, pow. woj [ha] Gmina
Krzewiny PLH040022 499; 264,46 Osiek, pozostałe kujawsko - pom
Sandr Wdy PLH040017 7492,6 Osiek, Osieczna, pozostałe kujawsko - pom
Szczodrowo PLH220101 223,6 Skarszewy
Grądy nad Jeziorami Zduńskim i Szpęgawskim PLH220067 236,3 Starogard Gd. pozostałe pow. tczewski
Zielenina PLH220065 643,8 Skarszewy pozostałe pow. gdański
Dolina Wierzycy PLH220094 4618,3 Skarszewy, Starogard Gd. pozostałe pow. kościerski

Powiat starogardzki - OSO - Obszary Specjalnej Ochrony

Nazwa obszaru Kod obszaru Pow. ogółem, pow. woj [ha] Gmina
Bory Tucholskie PLB220009 322535,9; 215037,0 Kaliska, Lubichowo, Czarna Woda, Osieczna, Osiek, Skórcz, Smętowo Gran., Zblewo, pow. bytowski, kościerski, chojnicki pozostałe kujawsko-pom.


Krótka charakterystyka


Krzewiny PLH 040022
•    Całkowita powierzchnia obszaru to 498,9773 ha.
•    Obejmuje trzy cenne obiekty torfowiskowe na wschodnim kraju Borów Tucholskich. Eutroficzne jezioro Udzierz (rezerwat przyrody), w części obszar ten znajduje się na terenie gminy Osiek oraz rozległe torfowisko przy leśniczówce Krzewiny (użytek ekologiczny), torfowisko przejściowe miejscami z elementami torfowiska wysokiego a także jezioro Rumacz i zarastające je torfowisko z borem bagiennym, położone na terenie gminy Warlubie w powiecie Świeckim. Walorami przyrodniczymi tego obszaru są starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne, bory i brzozowo - sosnowe bagienne lasy borealne.
•    Jest to teren podmokły (49 % powierzchni wyznaczonego terenu zajmują bagna, 15 % zbiorniki wodne) z naturalną charakterystyczna roślinnością dla takiego środowiska. Spotkać tu możemy torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą, torfowiska przejściowe i trzęsawiska.
•    Teren urozmaicony pod względem ukształtowania powierzchni (m n.p.m.): wysokość minimalna 77 m, maksymalna 92 m, średnia 81 m.
•    Stopień pokrycia terenu:
Siedlisko    Pokrycie [%]    
bagna    49 %
lasy iglaste    24 %
zbiorniki wodne    15 %
łąki i pastwiska    7 %
tereny rolnicze z dużym udziałem udziałem elementów naturalnych    5 %

Sandr Wdy PLH 040017
•    To jeden z najcenniejszych fragmentów borów Tucholskich, położony jest na równinie sandrowej, w którą głęboko wcina się rzeka Wda i jej dopływy. Jest to teren o polodowcowym ukształtowaniu powierzchni, gdzie w zagłębieniach tworzą się rozmaite cenne ekosystemy wodne i bagienne. W drzewostanie dominuje bór sosnowy, występują tu także lasy grądowe.
•    Obszar ten jest miejscem o największej koncentracji bobra europejskiego w Polsce.
•    Z gatunków wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej stwierdzono tu występowanie: wydry, traszki grzebieniastej oraz kumaka nizinnego.
•    Występuje tu także: Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) to gatunek motyla dziennego objęty ochroną, znajdujący się na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce.
•    W rzekach występuje: minóg strumieniowy, boleń, różanka, głowacz białopłetwy i piskorz. Obszar  Natura 2000 Sandr Wdy obejmuje w swoim zasięgu dwa rezerwaty przyrody: Zdrójno oraz Krzywe Koło w Pętli Wdy.
•    Obszar obejmuje rdzeniowe części Wdeckiego PK i jest reprezentatywny dla przyrody Borów Tucholskich. W drzewostanach domiuje sosna, ale występuje tu także wyspa lasów grądowych. Obszar obejmuje także istniejące rezerwaty przyrody: Zdrójno, Krzywe Koło w Pętli Wdy, Jezioro Piaseczno, Brzęki im Z. Czubińskiego, Jeziorka Dury, Jezioro Miedzno. Kujawsko-pomorska część obszaru zawiera się w całości w granicach Wdeckiego Parku Krajobrazowego, a cześć pomorska - w granicach Chojnicko-Tucholskiego OchK.
•    Stopień pokrycia terenu:
Siedlisko    Pokrycie [%]    
lasy iglaste    79 %
łąki i pastwiska    7 %
tereny rolnicze z dużym udziałem udziałem elementów naturalnych    7 %
lasy liściaste    4 %
bagna    2 %
zbiorniki wodne    1 %

Zielenina PLH220065
•    To obszar o powierzchni 643.8 ha, położony na terenie dwóch gmin. Gminy Skarszewy oraz gminy Trąbki Wielkie (powiat gdański). Cechuje się urozmaiconą powierzchnią przeciętą fragmentem doliny Rutkownicy.
•    Minimalna wysokość to ok. 148 m, a maksymalna ok. 215 m n.p.m. W zagłębieniach terenowych powstały oczka wodne. Większość z nich powstała w dawnych wyrobiskach po pozyskiwaniu torfu.
•    Spotkać możemy tu pastwiska i pola uprawne oraz fragmenty kompleksów leśnych z siedliskiem buczyny żyznej i kwaśnej, również z miejscami grądu subatlantyckiego.
•    W zbiornikach wodnych „oczkach” zaobserwowano strzelbę błotną (Eupallasella percnurus). Środowisku wodnemu ściśle towarzyszy fauna i flora terenów podmokłych i torfowiskowych. W płytkich i ciepłych, stojących wodach dołów po torfowiskowych, bogatych w plankton wodach eutroficznych występuje pływacz zwyczajny (Utricularia vulgaris) – gatunek rośliny mięsożernej.
•    Stopień pokrycia terenu:
Siedlisko     [%]    
lasy iglaste    31 %
grunty orne    25 %
lasy mieszane    17 %
złożone systemy upraw i działek    11 %
łąki i pastwiska    10 %
lasy liściaste    6 %

Dolina Wierzycy  PLH220094
•    Powierzchnia całkowita ok. 4618,3 ha
•    Ciągnie się on na odcinku między Starą Kiszewą a mostem drogowym (droga Krajowa nr 22) w Starogardzie Gdańskim. Charakter podgórski rzeki wpływa nieustannie na otaczający teren tworząc wyraźne jary i wąwozy. Obszar cechuje się bardzo dużym bogactwem roślinności oraz fauny a także walorami krajobrazowymi.
•    Znajduje się tu rezerwat Brzęczek oraz projektowany rezerwat Jeziorka.
•    Jest to cenne siedlisko zwłaszcza dla ptactwa. Gnieździ tu m.in. bocian czarny, żuraw, gągoł oraz wiele innych gatunków ptaków.
•    W obniżeniach terenowych powstają torfowiska i szuwarowe łąki. Nad samą rzeką występuje dobrze wykształcony grąd subtropikalny oraz pas łęgu.
•    Spotkać tu można drobne ssaki takie jak: badylarkę (Micromys minutus) gatunek ssaka z rodziny myszowatych, wiewiórkę pospolitą (Sciurus vulgaris) oraz dwa gatunki chronionych ryjówek: ryjówkę aksamitną (Sorex araneus) i ryjówkę malutką (Sorex minutus). Większymi chronionymi ssakami związanymi z środowiskiem wodnym jest bóbr europejski (Castor fiber) oraz wydra europejska (Lutra lutra).
•    Chronionymi ptakami jakie zaobserwowano na terytorium Specjalnego Obszaru Ochrony Dolina Wierzycy są: bocian biały (Ciconia ciconia), zimorodek zwyczajny (Alcedo atthis), derkacz (Crex crex), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dymówka (Hirundo rustica), świergotek polny i świerkowy, brodziec samotny, kokoszka (kurka) wodna, lelek kozodój.
Z dużych ptaków objętych ścisłą ochroną gatunkową występuje tu kania ruda, kania rdzawa (Milvus milvus) oraz rybitwa rzeczna (s. zwyczajna) (Sterna hirundo).
•    W licznych zbiornikach wodnych występują objęte ścisłą ochroną gatunkową ryby z rodziny karpiowatych wpisane do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN: piekielnica, szweja (Alburnoides bipunctatus), ukleja biała (Alburnus albidus). W wodach Wierzycy spotkać można także drapieżną rybę z rodziny łososiowatych pstrąga potokowego (Salmo trutta morpha fario).
•    Gatunkami roślin z rodziny wiechlinowatych umieszczonymi na Czerwonej Liście Roślin i Grzybów Polski jakie występują na terenie Specjalnego Obszaru Ochrony  Dolina Wierzycy są: stokłosa groniasta (Bromus racemosus), stokłosa żytnia, s. kostrzeba (Bromus secalinus), stokłosa prosta (Bromnus erectus). Ogólnie na terenie SOO Dolina Wierzycy efektem prac inwentaryzacyjnych jest lista około 85 gatunków roślin naczyniowych występujących rzadko na terenie Polski. Niektóre z tych roślin objęte są prawną ochroną gatunkową między innymi lisera jajowata (Listera ovata) - gatunek roślin należący do rodziny storczykowatych. Występuje tu także: szczaw wodny (Rumex aquaticus) – gatunek rośliny z rodziny rdestowatych, starzec błotny (Senecio congestus) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych występujący nad brzegami wód stojących, podmokłych łąkach lub torfowiskach niskich.

Grądy nad Jeziorami Zduńskim i Szpęgawskim kod PLH220067
•    Całkowita powierzchnia ok. 236,3 ha.
•    Obszar ma kształt pasa o zróżnicowanej szerokości. Obejmuje w całości Jezioro Zduńskie oraz część Jeziora Szpęgawskiego. Około 90 % całej powierzchni obszaru zajmuje siedlisko grądu subtropikalnego. Obejmuje on zbocza rynny szpęgawsko-rywałdzkiej, o zróżnicowanym nachyleniu (miejscami bardzo strome) oraz fragmenty falistej wierzchowiny morenowej z dolinami kilku niedużych cieków, uchodzących do Jeziora Zduńskiego a także kilka małych, zabagnionych zagłębień wytopiskowych.
•    W zdecydowanej większości występujące tu drzewostany to dojrzałe i stare w wieku 90-160 lat. W granicach obszaru występuje także siedlisko łęgu jesionowo - olszynowego głównie nad ciekami uchodzącymi do jeziora. Znajduje się tu również wyżynne grodzisko średniowieczne, pokryte lasem, z zestawem interesujących gatunków roślin naczyniowych.
•    Występuje tu objęty ścisłą ochroną gatunkową zimorodek zwyczajny (Alcedo atthis), rzekotka drzewna (Hyla arborea).
•    Występuje tu: chroniony kopytnik pospolity (Asarum europaeum L.), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis Mill.), podkolan biały (Platanthera bifolia), porzeczka czarna (Ribes nigrum), turówka leśna (Hierochloe australis). Pospolitymi gatunkami roślin występującymi na terenie Specjalnego Obszaru Ochrony (SOO) Grądy nad Jeziorami Zduńskim i Szpęgawskim (kod PLH220067) są: kokorycz pusta (Corydalis cava), fiołek przedziwny (Viola mirabilis).
•    Stopień pokrycia terenu:
Siedlisko    Pokrycie [%]    
lasy mieszane    55 %
zbiorniki wodne    30 %
lasy iglaste    13 %
sady i plantacje    2 %

Szczodrowo PLH220101
•    Typ ostoi B, powierzchnia całkowita 223,6 ha. Zlokalizowany na terenie gminy Skarszewy. Obejmuje swym zasięgiem rozległą nieckę o powierzchni przekraczającej 90 ha. W północno wschodniej części znajduje się największy zbiornik wodny Jezioro Czarne o powierzchni ok. 6,7 ha. Natomiast w północnej i południowej części Specjalnego Obszaru Ochrony zarejestrowano mniejsze zbiorniki o charakterze dystroficznym.
•    Jest to teren podmokły z charakterystyczną roślinnością bagienną i torfowiskową. Pod względem siedlisk przyrodniczych dominują tu bór i brzezina bagienna. Występuje tu dzik (Sus scrofa), sarna europejska (Capreolus capreolus), zając szarak, wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), ryjówka aksamitna (Sorex araneus). Odnotowano także występowanie 3 płazów chronionych: ropuchy zwyczajnej (Bufo bufo), żaby jeziorkowej (Pelophylax lessonae), żaby trawnej (Rana temporaria). Jedynym przedstawicielem chronionych gadów jakie udało się zaobserwować podczas prac inwentaryzacyjnych jest jaszczurka zwinka (Lacerta agilis). Gatunkami ptaków jakie zaobserwowano na terenie SOO Szczodrowo są: kaczka krzyżówka (Anas platryhnchos), żurwa (Grus Grus)
•    W licznych oczkach wodnych pływają karasie pospolite (Carassius carassius), szczupak pospolity (Esox lucius), okoń europejski, okoń (Perca fluviatilis).
•    Specjalny obszar ochrony Szczodrowo chroni szczególnie cenne zbiorowiska roślinne terenów podmokłych i torfowiskowych. Występuje tu około 12 gatunków torfowców chronionych, m in. torfowiec ostrolistny, torfowiec frędzlowaty, torfowiec błotny, torfowiec nastroszony. Na torfowisku występuje: turzyca bagienna (Carex limosa L.), bażyna czarna (Empetrum nigrum L.), bagno zwyczajne, widłak jałowcowaty i widłak goździsty. Natomiast na stanowiskach słonecznych SOO Szczodrowo oraz torfowiskach przejściowych występuje przygiełka biała (Rhynchospora alba) oraz bagnica torfowa (Scheuchzeria palustris)
•    Stopień pokrycia terenu:
Lasy iglaste                 3%
Lasy liściaste                1%
Lasy mieszane             44%
Siedliska rolnicze (ogólnie)         52%

Bory Tucholskie - kod PLB220009
Obszar Borów Tucholskich obejmuje wschodnią część makroregionu Pojezierza Południowopomorskiego. W jego skład wchodzą następujące mezoregiony: Bory Tucholskie, wschodnia część Równiny Charzykowskiej, północno-wschodnia część Pojezierza Krajeńaskiego, północna część Doliny Brdy oraz północna część Wysoczyzny Świeckiej. Obszar jest dość jednolitą równiną sandrową, rozciętą dolinami Brdy i Wdy oraz urozmaiconą licznymi jeziorami, oczkami wodnymi i wzniesieniami o charakterze moreny dennej. Dominują siedliska leśne, przede wszystkim bory sosnowe. Typowy obszar młodoglacjalny, obejmujący w większości jałowe piaski. Rzeźba terenu ostoi jest urozmaicona, występują tu wysoczyzny i rozległe wzórza, liczne pagórki oraz doliny i rynny. Sieć wodna jest silnie rozwinięta (wody zajmują ok. 14% powierzchni). Ostoję odwadnia rzeka Brda wraz ze swymi licznymi dopływami, z których najważniejszym jest Zbrzyca. Wiele rzek charakteryzuje duży spadek i silny prąd. Wśród jezior liczne są jeziora przepływowe połączone z systemem wodnym Brdy; sporo jest jezior oligotroficznych i mezotroficznych, nieliczne są eutroficzne, a torfowiskom towarzyszą dystroficzne. W sumie jest ok. 60 jezior; największe Charzykowskie - 1363 ha, zaś najgłębsze Ostrowite - 43 m. Lasy (ok. 70% obszaru) to głównie bory świeże, ale także bagienne i suche; występują też grądy, lasy bukowo-dębowe, łęgi i olsy. Liczne torfowiska. Grunty orne, łąki i pastwiska pokrywają ok. 15% terenu. Ostoję odwadnia rzeka Brda wraz ze swymi licznymi dopływami, z których najważniejszym jest Zbrzyca. Wiele rzek charakteryzuje duży spadek i silny prąd.

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Gmina Wiejska Smętowo Graniczne: - Edukacja ekologiczna w szkołach podstawowych, gimnazjum, koła LOP

Ścieżki edukacyjne

  • Nadleśnictwo Kaliska – „Leśna szkoła”, 2,7 km,  tematyka  praca w lesie

Wycieczki z przewodnikiem

  • Nazwa obiektu chronionego: Arboretum Wirty; ilość wycieczek - 68


Prelekcje
 

Nadleśnictwo Starogard:

  • Tematyka prelekcji:  przyrodnicza, gospodarka leśna, ochrona przeciwpożarowa
  • Ilość prelekcji: 121

Nadleśnictwo Kaliska:

  • Nazwa obiektu:   Arboretum Wirty
    • Tematyka prelekcji:  ochrona przyrody, praca leśnika, ochrona lasu  
    • Ilość prelekcji:  150
  • Nazwa obiektu:   Punkty edukacyjne nadleśnictwa
    • Tematyka prelekcji:  ochrona przyrody, praca leśnika, ochrona lasu  
    • Ilość prelekcji:  187
  • Nazwa obiektu:   Szkoły na terenie powiatu starogardzkiego
    • Tematyka prelekcji:  ochrona przyrody, praca leśnika, ochrona lasu  
    • Ilość prelekcji:  55

Nadleśnictwo Lubichowo:

  • Nazwa obiektu chronionego
    • Rezerwat „Jezioro Udzierz”
    • Rezerwat „Czapli Wierch”
    • Rezerwat „Krzywe Koło w pętli Wdy”.
  • Tematyka prelekcji: Ochrona gatunkowa roślin i zwierząt.
  • Zachowanie bioróżnorodności wyróżniających się enklaw wśród zmonotypizowanych borów. Pory roku w lesie.

Formy ochrony przyrody.

  • Akcja „Czysty Las”
  • Ilość prelekcji- 49

Gmina Osiek: Zespół Szkół Publicznych w Osieku

Wydawnictwa :

  • Nadleśnictwo Kaliska:
  • Przewodnik „Arboretum Wirty” część 1 i 2, 6000 sztuk, wydanie drugie
  • Folder „Nadleśnictwo Kaliska”, 1000 sztuk, wydanie drugie
  • Ulotka „Arboretum Wirty”, 5000 sztuk, wydanie jednorazowe
  • Kalendarz, 200 sztuk, wydanie cykliczne
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Nadleśnictwo Lubichowo:

  • Reintrodukcja cisa pospolitego na obszarze leśnictwa Cisowa Góra, gmina Osiek
    • Czas realizacji 2003-2006 rok,przedłużony do roku 2009
    • Poniesione dotychczas nakłady- 22 000 zł,
    • Wartość całego projektu- 45 000 zł.
  • Przebudowa drzewostanów świerkowych w rezerwacie „Krzywe Koło w pętli Wdy”.
    • Czas realizacji 2005-2010,
    • Poniesione nakłady- 2200 zł.
  • Mała retencja na terenie Nadleśnictwa Lubichowo
    • Czas realizacji 2007-2012
    • Poniesione dotychczas nakłady- 10 000zł
    • Wartość całego projektu 280 000 zł

Nadleśnictwo Kaliska:

  • Projekt „Restytucji cisa pospolitego na terenie Nadleśnictwa Kaliska w latach 2004-2010” – zgodnie z projektem wprowadzono do drzewostanu ok. 2500 sztuk cisa pospolitego pochodzącego z rezerwatu „Cisy Staropolskiego” w Wierzchlesie, projekt dofinansowany jest z NFOŚiGW. Całość nakładów poniesionych na realizację projektu to 57,3 tys. zł.
  • Program „Reintrodukcji jarzębu brekinii na terenie Nadleśnictwa Kaliska” – dzięki realizacji programu nadleśnictwo wprowadziło do drzewostanu ok. 470 sztuk osobników jarzęba na 11 powierzchniach. Celem tego projektu jest przywrócenie drzewostanom cennego gatunku chronionego, kiedyś licznie tu wystepującego

Powiat Sztumski

Formy ochrony przyrody

Park Narodowy - brak

Rezerwaty przyrody

Nazwa : Rezerwat "Parów Węgry"

  • Lokalizacja: gm. Sztum
  • Wielkość: 22,15 ha
  • Główne walory przyrodnicze:
    rezerwat leśno - krajobrazowy, Prawie cały obszar porośnięty jest drzewostanem mieszanym, z małą domieszką gatunków iglastych. Występują tu okazałych rozmiarów stare dęby, buki, lipy, brzozy oraz świerki i modrzewie. Dodatkową osobliwością tego terenu jest występująca tu bogato roślinność zielna, a na północnym stoku - stepowa.

Nazwa : Rezerwat "Biała Góra"

  • Lokalizacja: gm. Sztum
  • Wielkość: 3,81 ha
  • Główne walory przyrodnicze:
    rezerwat florystyczny, w którym ochronie podlegają zbiorowiska roślin kserotermicznych na fragmentach odsłoniętych zboczy doliny Wisły.

     

Park krajobrazowy

Nazwa : Park krajobrazowy Pojezierza Iławskiego

  • Lokalizacja: pd część gm. Stary Dzierzgoń
  • Wielkość: 26,41 km2 + 16,19 km2 otuliny (na terenie gminy tj.10,5% całkowitej powierzchni parku)
  • Główne walory przyrodnicze:
    utworzony w celu ochrony krajobrazu pojeziernego hydrotypów jezior
    i biotopu leśnego (są to tereny o szczególnych walorach ekologicznych - obejmują obszary węzła ekologicznego rangi międzynarodowej (według Koncepcji Krajowej Sieci Ekologicznej ECONET-Polska).

     

Obszary chronionego krajobrazu:

Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Dzierzgoń

  • Lokalizacja: dorzecze rzeki Dzierzgoń (gm. Dzierzgoń oraz gm. Stary Dzierzgoń)
  • Wielkość: 28,18 km2 na terenie gmin
  • Główne walory przyrodnicze:
    Utworzony został w 1985 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Obszar chroniony rzeki ma na całej długości charakter przyrzecza w strefie czołowo-morenowej. W części pd przeważa rzeźba pagórkowa i falista, w środkowej - wzgórz czołowo-morenowych.

Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzierzgoń.

  • Lokalizacja: gm. Mikołajki Pom. i Stary Targ
  • Wielkość: całkowita pow. 56,3 km2
  • Główne walory przyrodnicze:
    Utworzony został w 1985 roku w celu ochrony walorów krajobrazowych. Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są niecki jezior rynnowych: Dzierzgoń i Balewskie wraz z terenami przyjeziornymi oraz dwa kompleksy leśne: las mieszany świeży, miejscami las wilgotny i ols.

Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat

  • Lokalizacja: w gm. Sztum znajduje się pd fragment obszaru i obejmuje pas o szerokości do
    2 km w otoczeniu rzeki Nogat i fragment lasów leśnictwa Wilki
  • Wielkość: całkowita pow.115,78 km2
  • Główne walory przyrodnicze:
    Ochronie podlegają biotop międzywala i ujścia Nogatu a także zabytki etnograficzne. Elementami krajobrazotwórczymi tego obszaru są: toń wodna, pasy oczeretów, szuwarów i innej roślinności wodnej oraz strefa zadrzewień i zakrzewień nadwodnych.

Nazwa : Obszar Chronionego Krajobrazu Białej Góry

  • Lokalizacja: 70% znajduje się na terenie gm. Sztum (obręby wiejskie Piekło i Biała Góra)
  • Wielkość: całkowita pow. 39,71 km2
  • Główne walory przyrodnicze: Utworzony został w 1985 roku w celu ochrony walorów krajobrazowych. Obszar obejmuje tereny międzyrzecza Wisły-Leniwki i Nogatu oraz tereny położone między Nogatem, a ścianą lasu rosnącego na zboczu doliny Wisły. Brzegi rzek porastają oczerety i szuwary stwarzając dogodne warunki do bytowania i lęgu ptactwa wodnego i błotnego.

 

Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju razem 70 sztuk (ożywiona: 69 i głazy: 1) , w tym:

  • gm. Sztum - 15
  • gm. Dzierzgoń - 28
  • gm. Stary Targ - 13
  • gm. Mikołajki Pomorskie - 2
  • gm. Stary Dzierzgoń - 12

     

Obszary Natura 2000
 
Powiat sztumski – SSO- Specjalne Obszary Ochrony
 
 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolna Wisła
PLH220033
9844
Sztum
pozostałe pow. malborski, tczewski,kwidzynski
 

 Powiat Sztumski – OSO-Obszary Specjalnej Ochrony

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha
Gmina
Dolina Dolnej Wisły
PLB040003
33559,04
10738,89
Sztum, pozostałe pow. gdański,, malborski, tczewski,,nowodworski
woj.kujawsko-pomorskie
Lasy Iławskie
PLB280005
25218,5
10738,89
Stary Dzieżgoń,
pozostałe woj.warmińsko-mazurskie

 
 Na terenie powiatu sztumskiego zostały wyznaczone dwa obszary NATURA 2000 pod nazwą Dolina Dolnej Wisły i Lasy Iławskie. W gminie Sztum , wieś Biała Góra i Piekło w pasach rzek Wisły i Nogatu stanowią obszar NATURA 2000, również na tym terenie występuje sieć ekologiczna ECONET-Polska. Na terenie gminy Stary Dzierzgoń natomiast granice obszaru Natura 2000 zamykają się w terenie nieuprzemysłowionym. Należy dodać , że kolejnym proponowanym obszarem NATURA 2000 jest Sztumskie Pole, gmina Sztum.
 
Nazwa ostoi
Kod ostoi
Powierzchnia ogółem w powiecie [ha]
Opis i znaczenie obszaru
 
 
 
 
Dolina Dolnej Wisły
 
 
 
 
PLB040003
 
 
 
 
108,1
Ostoja ptasia o randze europejskiej E39, występują co najmniej 44 gatunki ptaków z załącznika Dyrektywy Ptasiej, 4 gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi. Gniazduje około 180 gatunków ptaków.
 
 
Lasy Iławskie
 
 
PLB280005
 
 
2601,7
Ostoja ptasia o randze europejskiej E16, wysteoują co najmniej 29 gatunki ptaków z załącznika Dyrektywy Ptasiej, 10 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi. W okresie lęgowym obszar zasiedla rybołów

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • „Godzina dla Ziemi 2009”
  • „Sprzątanie świata”

Gmina Dzierzgoń

  • „Drzewko za makulaturę”
  • „Odnowa wsi”
  • Ogród dendrologiczny
  • Program „ Przyjaciele ziemi”

Gmina Mikołajki Pomorskie

  • „Sprzątanie świata”
  • „Drzewko za makulaturę”
  • „Dzień Ziemi”
  • konkurs ekologiczny przeprowadzony przez koło łowieckie Cyranka w Sztumie

Gmina Stary Targ

  • Akcja „Sprzątanie Ziemi”
  • „Dzień Ziemi” 
  • Zbiórka zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego
  • „Jak pomagać i ochraniać zwierzynę w lesie i na polach”

 

Ścieżki edukacyjne

Ogrody Dendrologiczne w Dzierzgoniu długość 2 km , podstawowa tematyka : zaznajomienie dzieci i młodzieży z budową , rodzajami oraz rolą drzew i krzewów, bioróżnorodnością świata zwierzęcego i roślinnego. Głównym efektem ekologicznym jest promocja świata roślinnego i zwierzęcego poprzez stworzenie miejsca o znacznej różnorodności organizmów.


Wydawnictwa – podać:

Gmina Dzierzgoń
Tytuł : Ogród Dendrologiczny w Dzierzgoniu ,
Nakład: 1000 sztuk
Wydawnictwo:  jednorazowe

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Brak

Powiat Słupski

Formy ochrony przyrody

1.1 Park Narodowy

  • Nazwa : Słowiński Park Narodowy
    • Lokalizacja: położony jest w północnej części województwa pomorskiego na Wybrzeżu Słowińskim, które wchodzi w zasięg Pobrzeża Słowińskiego.
    • Wielkość: 18 247 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Unikatowy w skali Europy obszar ruchomych wydm zwanych "Białymi Górami" wraz z przymorskimi jeziorami: Łebsko, Gardno, Dołgie Małe, Dołgie Duże. Występują cenne zbiorowiska leśne takie jak: bór bażynowy, brzezina bagienna, świeży bór bagienny, oraz bardzo rzadkie gatunki fauny, w tym awifauny, jak orzeł bielik i orzeł przedni.
    • Występują także gatunki roślin reprezentujące grupy wymienione w załączniku II do Dyrektywy Siedliskowej UE oraz 28 gatunków ptaków z listy załącznika I do Dyrektywy Ptasiej UE, co dało podstawę do włączenia Parku do sieci obszarów chronionych Natura 2000. Park jest włączony do sieci Światowych Rezerwatów Biosfery i obszarów chronionych w ramach Konwencji Ramsarskiej.

1.2 Rezerwat przyrody

  • Nazwa: Bagna Izbickie
    • Lokalizacja: gm. Główczyce, obręb Główczyce
    • Wielkość: 281,18 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Ochronie rezerwatu podlegają głównie brzeziny bagienne i zbiorowiska wrzosowisk atlantyckich. Występuje tu sześć dominujących zespołów roślinnych, charakteryzujących środowisko wilgotne,- bardziej interesujące rośliny rezerwatu to: wrzosiec bagienny, woskownica europejska, rosiczka okrągłolistna, przygiełka biała, turzyca bagienna, modrzewnica, bażyna czarna, bagno zwyczajne.
  • Nazwa: Torfowisko Pobłockie
    • Lokalizacja: gm. Główczyce, Nadleśnictwo Damnica
    • Wielkość: 112,31 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Rezerwat jest cennym obszarem retencji wodnej,- wśród najbardziej interesujących roślin występują tu m. in.: woskownica europejska, wrzosiec bagienny, modrzewnica, rosiczka okrągłolistna, bagno zwyczajne.
  • Nazwa: Torfowisko Potoczek
    • Lokalizacja: gm. Kępice, obręb Obłęże
    • Wielkość: 15,24 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Bór bagienny o powierzchni 3,86 ha,- rezerwat usytuowany jest w malowniczej dolinie otoczonej zalesionymi stokami wzniesień,- ostoja zwierzyny płowej i czarnej. Znajdują się tu rówież stanwiska licznych gatunków roślin podlegających ochronie (m. in. listeria sercowata, bagno zwyczajne, paprotka zwyczajna)
  • Nazwa: Grodzisko Runowo
    • Lokalizacja: gm. Potęgowo
    • Wielkość: 29,66 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Ochronie rezerwatu podlegają stanowiska buczyny, buków i dębów o obwodach przekraczających 3 metry, jak również pozostałości słowiańskiego grodziska wraz z osadą i cmentarzyskiem kurhanowym nad rzeką Pogorzelicą (pochodzącymi z II poł. IX wieku).
  • Nazwa : Wzgórze Rowokół
    • Lokalizacja: gm. Smołdzino, obręb Smołdzino
    • Wielkość: 562,81 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Położenie stożka Rowokołu (115 m n.p.m.) w odległości zaledwie 6 km od morza wywołuje w nizinnym krajobrazie nadmorskim nieoczekiwane urozmaicenie oraz widokowy kontrast,- las na stokach wzgórza sprawia miejscami wrażenie regla dolnego (udział buka i jodły).
  • Nazwa: Wierzchocińskie Jałowce
    • Lokalizacja: Gmina Smołdzino, Nadleśnictwo Damnica
    • Wielkość: 1,92 ha
    • Główne walory przyrodnicze: Skupienie ok. 150 okazów jałowca pospolitego (Juniperus communis) o zróżnicowanych formach w drzewostanie sosnowym (kolumnowe, piramidalne, stożkowe i t.p. do wysokości 10 m.) wśród wzniesień morenowych.
  • Nazwa : Jezioro Modła
    • Lokalizacja: gm. Ustka, obręb Lędowo
    • Wielkość: 194,80 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Miejsce lęgowania ptactwa wodnego np. mewy śmieszki, mewy srebrzystej, mewy pospolitej, rybitwy czarnej, kaczki krzyżówki, łabędzia niemego, błotniaka łąkowego, remiza, kwiczoła,- występowanie roślinności będącej podstawowym elementem decydującym o warunkach lęgowania ptaków, a także zespołów roślinności wodnej i szuwarowej typowej dla płytkiego, zarastającego jeziora przymorskiego.
  • Nazwa : Buczyna Nad Słupią
    • Lokalizacja: gm. Ustka, Nadleśnictwo Ustka
    • Wielkość: 18,92 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Obiekt stanowi interesujący przykład drzewostanu bukowego.

1.3 Park krajobrazowy

  • Nazwa: Dolina Słupi    
    • Lokalizacja: gm. Kobylnica, obszar od środkowego biegu rzeki Słupi i jej zlewni od miejscowości Soszyca do drogi Krępa – Łosino
    • Wielkość: 37040 ha
    • Główne walory przyrodnicze:
      • w granicach Parku znajduje się 60 jezior z których najcenniejsze pod względem przyrodniczym to: Jasień, Skotawskie Małe i Duże, Głębokie, Borzytuchomskie Duże, Konradowo, Krzynia
      • siedliska roślinne o cechach zbiorowisk naturalnych i półnaturalnych,
      • występowanie rzadkich roślin: np. wawrzynek wilczełyko, pływacz zwyczajny,  rosiczka
      • najcenniejsze przyrodniczo fragmenty Parku i jego otuliny zostały wydzielone w postaci ośmiu rezerwatów przyrody.

1.4 Obszary chronionego krajobrazu

  • Nazwa: Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic wraz z fragmentem doliny rzeki Wieprzy
    • Lokalizacja: Obszar na północny zachód od Kępic do miejscowości Łętowo oraz ok. 7 km na południowy wschód od Kępic
    • Wielkość: 6 880 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      • dwa duże jeziora: Łętowskie w północno - zachodniej części obszaru oraz Obłęskie na północno-wschodnim krańcu obszaru,
      • bardzo duża lesistość obszaru - 76%,
      • duża ilość pomników przyrody (13 szt.),
      • interesujące obiekty przyrodnicze jak sędziwe drzewa i okazałe głazy polodowcowe (eratyki).
  • Nazwa: Fragment Pradoliny Łeby i wzgórza morenowe na południe od Lęborka
    • Lokalizacja: W obrębie jego granic znajduje się zachodnia część Pradoliny Łeby-Redy od miejscowości Orle do jeziora Lubowickiego w okolicach Lęborka.
    • Wielkość: 19 516 ha.
    • Główne walory przyrodnicze: Środowisko przyrodnicze na dnie doliny tworzą głównie użytki zielone (łąki i pastwiska). Lasy porastające strefę krawędziową budowane są przez drzewostany buczyny niżowej, która na stożkach napływowych przechodzi w bory mieszane.
  • Nazwa: Pas pobrzeża na wschód Ustki
    • Lokalizacja: Na wschód od ujścia rzeki Słupi, wzdłuż wybrzeża do jeziora Gardno
    • Wielkość: 3 336 ha
    • Główne walory przyrodnicze
      • wybrzeże morskie z plażami wydmami i klifem,
      • cała gama roślinności nadmorskiej, od maleńkiej wydmotwórczej honkenii, aż po zespoły leśne jak: bory nadmorskie i buczyny.
  • Nazwa: Pas pobrzeża na zachód od Ustki (wschodnia część)
    • Lokalizacja: Na zachód od ujścia rzeki Słupi, wzdłuż wybrzeża do granicy powiatu
    • Wielkość: 7 520 ha (pow. całk.)
    • Główne walory przyrodnicze
      • bezpośrednie sąsiedztwo morza i związany z tym urozmaicony świat roślinny - roślinność wydmowa, bagienna, bory nadmorskie,
      • kryptodepresyjne jezioro przymorskie: Modła,
      • rezerwat przyrodniczy obejmujący najbliższe otoczenie Jeziora Modła.

1.5 Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
ogółem – bd
w tym:

  • Gmina Damnica – 38
    • grupy drzew – 4
    • pojedyncze drzewa – 34
  • Gmina Dębnica Kaszubska – 54
    • grupy drzew - 8
    • grupy krzewów – 1
    • skupisko drzew – 3
    • aleja drzew - 1
    • pojedyncze drzewa – 41
  • Gmina Główczyce – 59
    • grupy drzew – 12
    • aleja drzew - 3
    • pojedyncze drzewa – 44
  • Gmina Ustka – 84
    • pojedyncze drzewa – 84
  • Gmina Potęgowo – 19
  • Gmina Kępice - 26
    • pojedyncze drzewa - 16
    • grupy drzew - 8
    • aleje - 2
  • Gminy Słupsk, Smołdzino, Miasto Ustka , Kobylnica – bd

1.6. Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe

  • Nazwa: Ostoja Łabędzi w m. Ustka
  • Nazwa: ZPK 6, gm. Dębnica Kaszubska
  • Nazwa: ZPK 2, gm. Dębnica Kaszubska
  • Nazwa: ZPK 4, gm. Dębnica Kaszubska
  • Nazwa: ZPK 10 Budówko-Budowo-Jawory, gm. Dębnica Kaszubska


1.7. Użytki ekologiczne

  • Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 3
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 0,50 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 4
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 1,22 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 5
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 0,60 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 6
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 0,37 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 7
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 0,60 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 8
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 3,45 ha
  •  Nazwa: Łąki nad Ciekiem Gogolewskim
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Gogolewko
    • Wielkość: 23,39 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Dobra
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Dobra
    • Wielkość: 0,50 ha
  •  Nazwa: Torfowiska Gogolewo
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska, obręb Gogolewo
    • Wielkość: 4,55 ha
  •  Nazwa: Studnia Nietoperzy
    • Lokalizacja: Gm. Dębnica Kaszubska
    • Wielkość: 0,10 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Damno
    • Wielkość: 0,58 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Domaradz
    • Wielkość: 1,60 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Stara Dąbrowa
    • Wielkość: 11,45 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Damnica
    • Wielkość: 5,50 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Łebień
    • Wielkość: 0,35 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Strzyżyno
    • Wielkość: 3,26 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Bięcino
    • Wielkość: 0,32 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Damnica
    • Wielkość: 4,62 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Damnica, obręb Damnica
    • Wielkość: 5,50 ha
  •  Nazwa: Krakulice
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, obręb Gać
    • Wielkość: 314,63 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Wolinia
    • Wielkość: 59,01 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Izbica
    • Wielkość: 118,58 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Główczyce
    • Wielkość: 18,48 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Górzyno
    • Wielkość: 28,53 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Górzyno
    • Wielkość: 7,26 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Szczypkowice
    • Wielkość: 8,09 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Wielka Wieś
    • Wielkość: 11,98 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Wierzchocino
    • Wielkość: 118,37 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Lipno
    • Wielkość: 18,86 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Żoruchowo
    • Wielkość: 15,98 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Bięcino
    • Wielkość: 0,26 ha
  • Nazwa: brak
    • Lokalizacja: Gm. Główczyce, Leśnictwo Ciemino
    • Wielkość: 216,67 ha
  • Nazwa: Czołpińskie Łęgi
    • Lokalizacja: Gmina Smołdzino, obręb Smołdziński Las
    • Wielkość: 254,76 ha
  • Nazwa: Ciemińskie Prusznice
    • Lokalizacja: Gmina Smołdzino, obręb Skórzyno
    • Wielkość: 103,87 ha
  •  Nazwa: Żelazo
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino, obręb Smołdzino
    • Wielkość: 299,77 ha
  •  Nazwa: Krasne Łączki
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino, obręb Łokciowe
    • Wielkość: 187,75 ha
  •   Nazwa: Ciemińskie Prusznice
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino, obręb Skórzyno
    • Wielkość: 103,87 ha
  •  Nazwa: Łokciowe Sitowiska
    • Lokalizacja: Gm. Smołdzino, obręb Łokciowe
    • Wielkość: 192,82 ha
  •  Nazwa: Bagno Śródleśne
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo, obręb Grąbkowo
    • Wielkość: 10,03 ha
  •  Nazwa: Torfowisko
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo, obręb Karżnica
    • Wielkość: 7,57 ha
  •  Nazwa: Bagno z lustrem wody
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo, obręb Dąbrówno
    • Wielkość: 4,87 ha
  •  Nazwa: Śródleśne bagno
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo, obręb Łupawa
    • Wielkość: 2,57 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 1
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo, obręb Wieliszewo
    • Wielkość: 4,26 ha
  •  Nazwa: Torfowisko Wieliszewo 2
    • Lokalizacja: Gm. Potęgowo, obręb Wieliszewo
    • Wielkość: 1,39 ha
  • Nazwa: Gardzieńskie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Ustka, obręb Rowy
    • Wielkość: 185,56 ha
  •  Nazwa: Leśnictwo Modlinek
    • Lokalizacja: Gm. Ustka
    • Wielkość: 50,05 ha
  •  Nazwa: Leśnictwo Zalaski
    • Lokalizacja: Gm. Ustka
    • Wielkość: 33,33 ha
  •  Nazwa: Leśnictwo Radwanki
    • Lokalizacja: Gm. Ustka
    • Wielkość: 1,15 ha

1.8 Obszary  Natura 2000

Powiat słupski- SOO – Specjalne Obszary Ochrony (siedliskowe)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Ostoja Słowińska
PLH220023
32150,54
21354,49
Główczyce, Smołdzino, Ustka
(część)
 
 
 
 
Bagna Izbickie
PLH220001
786,35
Główczyce
Torfowisko Pobłockie
PLH220042
111,63
Główczyce
Przymorskie Błota
PLH220024
1688,87
1587,53
Ustka
Dolina Grabowej
PLH320003
8255,34
48,46
Kępice
Dolina Łupawy
PLH220036
5508,63
Smołdzino,Główczyce, Damnica, Potęgowo
Dolina Wieprzy i Studnicy
PLH220038
14349,03
10187,81
Kępice, Kobylnica
Klify Poddębskie
PLH220100
594,4
Ustka

Powiat słupski-OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Ostoja Słowińska
PLB220003
H
Przybrzeżne Wody Bałtyku
PLB990002
J
Dolina Słupi
PLB220002
F

1.9 Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha] 

Powiat Słupsk: 51 840,00 ha

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • Nazwa: Park przy Technikum Leśnym w Warcinie
    • długość: 2,8km
    • podstawowa tematyka- ochrona lasu, gospodarka leśna
  • Nazwa: Dolina rzeki Łupawy
    • Długość: 6 km
    • Podstawowa tematyka: przyroda w lesie i jej ochrona
    • Nazwy przystanków:
      • Drzewostany sosnowe
      • Gospodarowanie w drzewostanach bukowych
      • Pożyteczna i szkodliwa fauna lasów
      • Proces kształtowania się jezior
      • Naturalna sukcesja roślinna
      • Sposoby pielęgnowania lasu
      • Jezioro Kozińskie, lasy wodochronne
      • Pomniki przyrody
      • Drzewostan olchowy
      • Jak człowiek kształtuje środowisko. Zalew Mikorowski
      • Przebudowa drzewostanów
      • Podział lasu na oddziały
      • Poletko łowieckie i paśnik
      • Zagospodarowywanie luk. Mchy i grzyby
  • Nazwa: Latarnia Rowokół i Klucki Las
    • Długość 6km.
    • Podstawowa tematyka: bd
  • Nazwa: Szlak zwiniętych torów
    • Długość ok. 21 km.
    • Podstawowa tematyka: plaża, punkty widokowe, wydmy, podmokłe łąki, las sosnowy

Wycieczki z przewodnikiem

  • Park przy Technikum Leśnym w Warcinie

Prelekcje
 

  • Zabytkowa Wozownia przy Technikum Leśnym w Warcinie jako obiekt Centrum Edukacji Regionalnej

Wydawnictwa

  • "Materiały do poznania regionalizmu słupskiego" - nakład 500 egz., wydawnictwo cykliczne.
  • "Aktualia ochrony przyrody" - nakład 500 egz., wydawnictwo cykliczne.
  • Publikowane są wydawnictwa tematyczne w postaci folderów, przewodników itp. przez: SPN, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, Nadleśnictwa występujące w granicach administracyjnych Starostwa Powiatowego, wydawnictwo jednorazowe
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Nazwa projektu, czas realizacji, poniesione dotychczas nakłady, wartość całego projektu

  • „Ochrona wód Bałtyku i Słowińskiego Parku Narodowego poprzez modernizację i rozbudowę oczyszczalni ścieków w gminie Smołdzino” - wartość projektu 2 056 000 zł

Powiat Tczewski

Formy ochrony przyrody
  •  Park Narodowy – brak
  • Rezerwat przyrody
  • Nazwa: “Opalenie Dolne” 
    • Lokalizacja: Opalenie, gmina Gniew w obrębie teras nadrzecznych Młyńskiej Strugi
    • Wielkość:  1, 75 ha
    • Główne walory przyrodnicze: utworzony w celu ochrony ciepłolubnej roślinności leśno-stepowej na krańcowo północnych stanowiskach. Część rezerwatu porasta ok. 80-letni las świerkowy, a resztę las mieszany z licznymi gatunkami roślin ciepłolubnych w runie, m.in. paprotnik kolczysty, pluskiwca europejska, groszek wielkoprzylistkowy, pięciornik biały, jaskier wielokwiatowy, orlik pospolity i wawrzynek wilczełyko.
  • Nazwa: “Opalenie Górne” 
    • Lokalizacja: Opalenie, gmina Gniew
    • Wielkość: 1,62 ha
    • Główne walory przyrodnicze: obejmuje ochroną las grądowy w wieku 150-170 lat. W runie leśnym występują gatunki roślin ciepłolubnych takich jak: pluskwica europejska, groszek wielkoprzylistkowy oraz lilia złotogłów.
  • Nazwa: “Wiosło Duże”   
    • Lokalizacja: Widlice, gmina Gniew 
    • Wielkość: 29,88 ha
    • Główne walory przyrodnicze: obejmuje ochroną bór świetlisty i las mieszany z gatunkami ksenotermicznymi, leśno – stepowymi i innymi rzadko występującymi jak: pełnik europejski, koniczyna długokłosa, kruszczyk rdzawoczerwony, wężymord stepowy, głowienka wielokwiatowa i czosnek skalny.
  • Nazwa: “Wiosło Małe”  
    • Lokalizacja: Widlice, gmina Gniew 
    • Wielkość: 24,69 ha
    • Główne walory przyrodnicze: obejmuje ochroną las mieszany na wierzchowinie i bór mieszany na zboczu,        z udziałem gatunków kserotermicznych i leśno stepowych, jak: aster gawędka, gorysz siny i czosnek skalny. Drzewostan liczy 90 – 130 lat. Przeważa w nim sosna, jest też dąb, lipa, gr4ab, klon, modrzew, świerk, a na zboczach akacja, osika i olcha.
    • Park krajobrazowy – brak
  • Obszary chronionego krajobrazu
    • Nazwa: Gniewski Obszar Chronionego Krajobrazu   
    • Lokalizacja: gmina Gniew, tereny gmin Morzeszczyn i Pelplin, obejmuje końcowy odcinek doliny rzeki Wierzycy od Janiszewa (gm. Pelplin) do ujścia do Wisły. 
    • Wielkość: 2 586 ha
    • Główne walory przyrodnicze oprócz doliny Wierzycy występują tu fragmenty silnie sfalowanej, zalesionej wysoczyzny morenowej. Główną wartość przyrodniczą obszaru stanowi dolina rzeczna z całym zestawem elementów morfologicznych i ze zróżnicowanymi zbiorowiskami roślinności. Szczególnie istotna jest rola doliny jako tzw. korytarza ekologicznego.
    • Nazwa: Nadwiślański Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: południowo-wschodnia część gminy GniewWielkość: 4 676 ha
    • Główne walory przyrodnicze powstał w celu ochrony cennego przyrodniczo, zróżnicowanego morfologicznie terenu nadwiślańskiego. Silnie sfalowaną wysoczyznę morenową rozcinają doliny erozyjne. Obszar jest prawie całkowicie zalesiony. Przeważają bory sosnowe, ale występują także lasy dębowo-grabowe i ciepłolubne dąbrowy.
    • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich
      Lokalizacja: Wschodnia część gminy tj. sołectwo Tczewskie Łąki i Czatkowy
    • Wielkość: 1550 ha
    • Główne walory przyrodnicze naturalne i półnaturalne zbiorowiska łąkowe i szuwarowe
  • Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • pojedyncze drzewa: 39
    • grupy drzew: 14
    • głazy narzutowe: 3
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
    • projektowane “Dolina Węgiermucy”, gmina Morzeszczyn
  • Użytki ekologiczne
    • Miasto i Gmina Gniew
    • Nazwa: “Trzcinowisko”   
    • Lokalizacja: Ciepłe, gmina Gniew 
    • Wielkość: 16 ha
      • Nazwa: “Parowa”  
      • Lokalizacja: Ciepłe, gmina Gniew
      • Wielkość: 4 ha
      • Nazwa: “Borawa”      
      • Lokalizacja: Kuchnia, gmina Gniew     
      • Wielkość: 20 ha
  • Gmina Morzeszczyn
  • projektowane:
    • zbiorniki wodne, szuwary i łozowiska Borkowo,
    • szuwary i łozowiska Borkowo,
    • zbiorniki wodne Borkowo,
    • szuwar trzcinowy Rzeżęcin Nagórowie,
    • biornik wodny i łozowiska Rzeżęcin,
    • szuwar trzcinowy i zbiornik wodny Rzeżęcin,
    • łozowiska Królów Las,
    • zbiorniki wodne i szuwary Bielsk,
    • zbiorniki wodne i szuwary Dzierżążno.
  •  Obszary  objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000 (istniejące i projektowane) – krótka charakterystyka
Powiat tczewski -  SOO – Specjalne Obszary Ochrony 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Waćmierz
PLH220031
388,3
Subkowy
Dolna Wisła
PLH220033
10374,2
Tczew,Subkowy,Pelplin, Gniew, pozostałe pow. malborski, sztumski,kwidzynski

 
Powiat tczewski - OSO – Obszary Specjalnej Ochrony 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Dolina Dolnej Wisły
PLB040003
33559,04
10738,89
Tczew, Gniew, pozostałe pow.nowodworski, gdański, malborski, sztumski,kwidzynski
 

- Obszar Natura 2000 SOO o kodzie  PLH220031 znajduje się w obrębie wsi Waćmierz .
Obszar położony jest około 150 m na południowy zachód od drogi łączącej miejscowość Waćmierz i Brzuśce z kilkoma oczkami wodnymi. Oczka wodne porośnięte są roślinnością tataraku, trzciną pospolitą, skrzypu błotnego, marką szerokolistną oraz rdestnicą pływającą. Obrzeża zbiorników porośnięte są wierzbą szarą, brzozą i robinią akacjową. Powierzchnia . obszaru  na terenie powiatu wynosi 23,4 ha.

 
SOO Dolna Wisła PLH220033– obszar obejmuje odcinek doliny Wisły w jej dolnym biegu, od południowej granicy woj. pomorskiego do mostu na Wiśle, na południe od Tczewa.  W granicach ostoi znajduje się także obszar wideł Wisły i Nogatu w rejonie Białej Góry. Rzeka płynie korytem w dużym stopniu naturalnym, z namuliskami i łachami piaszczystymi. W dolinie zachowane są starorzecza, otoczone mozaiką zarośli wierzbowych i lasów łęgowych, a także pól uprawnych i pastwisk. Miejscami zbocza doliny tworzą wysokie skarpy, na których utrzymują się ciepłolubne murawy napiaskowe i grądy zboczowe.
Na tym obszarze występują zróżnicowane zbiorowiska roślinne, w tym dobrze wykształcone   i zachowane różne typy łęgów. Wyróżniono tu 9 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG i odnotowano 13 gatunków z Załącznika II tej dyrektywy. Szczególnie bogata i cenna jest ichtiofauna. We florze roślin naczyniowych stwierdzono liczne gatunki zagrożone i prawnie chronione w Polsce. Jest to fragment ostoi ptasiej o randze europejskiej.

 

OSO Dolina Dolnej Wisły PLB040003– odcinek Wisły w jej dolnym biegu od Włocławka do Przegaliny, zachowujący naturalny charakter i dynamikę rzeki swobodnie płynącej. Rzeka płynie w dużym stopniu naturalnym korytem, z namuliskami, łachami piaszczystymi i wysepkami, w dolinie zachowane są starorzecza i niewielkie torfowiska niskie; brzegi pokryte są mozaiką zarośli wierzbowych i lasów łęgowych, a także pól uprawnych i pastwisk. Miejscami dolinę Wisły ograniczają wysokie skarpy, na których utrzymują się murawy kserotermiczne i grądy zboczowe. Wisła przepływa w granicach obszaru przez kilka dużych miast jak: Toruń, Bydgoszcz, Grudziądz, Tczew.
Dolina Dolnej Wisły jest ostoją ptasią o randze europejskiej E 39.
Występuje tu co najmniej 46 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 4 gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK).
Gniazduje ok. 180 gatunków ptaków. Jest to bardzo ważna ostoja ptaków migrujących i zimujących oraz bardzo ważny teren zimowiskowy bielika.
W okresie lęgowym obszar zasiedla co najmniej 1% populacji krajowej następujących gatunków ptaków: nurogęś, ohar, rybitwa białoczelna, rybitwa rzeczna, zimorodek, ostrygojad; w stosunkowo wysokim zagęszczeniu występuje derkacz, mewa czarnogłowa, siweczka rzeczna.
W okresie wędrówek ptaki wodno – błotne występują w koncentracjach do 50 000 osobników.  W okresie zimy występuje co najmniej 1% populacji szlaku wędrówkowego następujących gatunków ptaków: bielik, gągoł, nurogęś, stosunkowo licznie występuje bielaczek, ptaki wodno – błotne występują w koncentracjach do 40 000 osobników.
Awifauna obszaru nie jest dostatecznie poznana.
Występuje tu bogata fauna innych zwierząt kręgowych, bogata flora roślin naczyniowych    (ok. 1350 gatunków) z licznymi gatunkami zagrożonymi i prawnie chronionymi, silnie zróżnicowane roślinne, w tym zachowane różne typy łęgów, a także cenne murawy kserotermiczne.

  • Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha]     

Brak danych

 

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • Gm. Subkowy -  w obrębie Zespołu Szkół w Subkowach zbudowano „Terenową ścieżkę dydaktyczną nad Drybokiem”. Temat – ochrona środowiska. Długość w/w ścieżki wynosi około 1,5 km.

Wycieczki z przewodnikiem

  • Gm Pelplin – wycieczka szkoleniowa do Fromborka

 Prelekcje

  •  Gm. Pelplin – wspólnie z PODR i UMiG Pelplin odbyły się 3 prelekcje na temat ochrony środowiska

Wydawnictwa – podać:

  • Gm Pelplin – Urząd Gminy i Miasta Pelplin wraz z Urzędem Miasta i Gminy Gniew (Druk Wydawnictwo „Bernardinum S.A.) Tytuł „Piesze Szlaki Turystyczne Gniew, Pelplin i Okolice” Nakład 5000 szt.
  • Jolanta Barton – Piórkowska, Danuta Styp – Rekowska, Bogna Lipińska i Bogdan Ciecholewski na zlecenie Urzędu Gminy i Miasta Pelplin Tytuł: „Pelplin i Ziemia Pelplińska – Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze”. Nakład: 500 szt.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Brak danych

Powiat Wejherowski

Formy ochrony przyrody

1.1 Park Narodowy - na terenie powiatu nie utworzono
1.2 Rezerwaty przyrody:

  • Nazwa: Choczewskie Cisy
    • Lokalizacja: gm. Choczewo
    • Wielkość: 9,19 ha
    • Główne walory przyrodnicze: stanowisko cisa oraz stanowiska szeregu rzadkich i chronionych roślin naczyniowych
  • Nazwa: Mierzeja Sarbska
    • Lokalizacja: gm. Choczewo, gm. Wicko i gm. M. Łeba
    • Wielkość: 546,93 ha (w tym w pow. wejherowskim - 217,86 ha)
    • Główne walory przyrodnicze: ruchome wydmy paraboliczne, zagłębienia torfowiskowe, bory bażynowe, olsy, ostoja puchacza
  • Nazwa: Długosz Królewski w Łęczynie
    • Lokalizacja: gm. Łęczyce
    • Wielkość: 1,17 ha
    • Główne walory przyrodnicze: zatorfione zagłębienia terenu z dość liczna populacją długosza królewskiego
  • Nazwa: Lewice
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo
    • Wielkość: 22,90 ha
    • Główne walory przyrodnicze: torfowiska przejściowe zarastające sosną, kwaśne buczyny, lasy dębowo-bukowe, bór i brzezina bagienna, stanowiska rzadkich i chronionych roślin naczyniowych
  • Nazwa: Gałęźna Góra
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo
    • Wielkość: 34,06 ha
    • Główne walory przyrodnicze: kwaśna buczyna niżowa z szeregiem rzadkich i chronionych gatunków roślin, fragmenty lasów łęgowych, pozostałości średniowiecznego grodziska
  • Nazwa: Pełcznica
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo i gm. Szemud
    • Wielkość: 57,53 ha
    • Główne walory przyrodnicze: śródleśne jeziora lobeliowe: Pałsznik, Wygoda i Krypko z otaczającym je drzewostanem, zbiorowiska roślinności bagiennej i rzadki gatunki roślin naczyniowych
  • Nazwa: Cisowa
    • Lokalizacja: gm. Wejherowo i gm. M. Gdynia
    • Wielkość: 24,76 ha (w tym w pow. wejherowskim - 2,7 ha)
    • Główne walory przyrodnicze: dolina potoku Cisowa z zachowanymi zbiorowiskami roślinnymi: żyzna buczyna pomorska, łęg jesionowo-olszowy i roślinność źródliskowa; liczne gatunki roślin chronionych i rośliny górsko-podgórskie
  • Nazwa: Paraszyńskie Wąwozy
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Strzebielino, Obręb Bożepole, Leśnictwo Paraszynek, oddz. 201m; 208d, f; 209b, f, g, h, i; 210b, i; 211h, i, j
    • Wielkość: 55,22 ha
    • Główne walory przyrodnicze: biocenozy leśne i źródliskowe z rzadkimi i chronionymi gatunkami roślin i zwierząt, a także liczne źródliska i silnie urozmaicona rzeźba terenu
  • Nazwa: Pużyckie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Choczewo, Obręb Młot, Leśnictwo Dębina, pododdz. 93Cg, i, j (z wyłącz. cz. zach.) oraz 93Dh, i.
    • Wielkość: 4,93 ha
    • Główne walory przyrodnicze: leśny obszar źródliskowy
  • Nazwa: Wielistowskie Łęgi
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Strzebielino, Obręb Bożepole, Leśnictwo Wielistowo, oddz. 105b, c, g; na południowy wschód od m. Wielistowo
    • Wielkość: 2,89 ha
    • Główne walory przyrodnicze: kompleks zbiorowisk źródliskowych i lasów łęgowych oraz licznych nisz źródłowych
  • Nazwa: Wielistowskie Źródliska
    • Lokalizacja: Gm. Łęczyce - Nadleśnictwo Strzebielino, Obręb Bożepole, Leśnictwo Godętowo, oddz. 108c. f, g; na południowy zachód od m. Wielistowo
    • Wielkość: 11,68 ha
    • Główne walory przyrodnicze: biocenozy źródliskowe i leśne, a także elementy środowiska abiotycznego, w tym przede wszystkim zespół źródlisk oraz silnie urozmaicona rzeźba terenu

1.3 Park krajobrazowy:

  • Nazwa: Trójmiejski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gmin: Wejherowo, Szemud, Miasto Wejherowo, Miasto Reda, Miasto Rumia
    • Wielkość: 19 930 ha (w tym w pow. wejherowskim - 12 576 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:  Park obejmuje strefę krawędziową Pojezierza Kaszubskiego z urozmaiconą rzeźbą terenu i licznymiciekami wodnymi. Lasy stanowią ponad 90% powierzchni parku. Dominującym zbiorowiskiem leśnym sąbuczyny (kwaśna i żyzna buczyna pomorska), lasy bukowo-dębowe, i lasy grądowe. W dnach dolin występują także lasy łęgowe olszowo-jesionowe. Spotykane są również liczne gatunki roślin i zwierząt rzadkich i chronionych. Do najcenniejszych obiektów florystycznych zalicza się jeziora lobeliowe Pałsznik i Wygoda, położone na terenie rezerwatu "Pełcznica".
  • Nazwa: Kaszubski Park Krajobrazowy
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gminy Linia
    • Wielkość: 33 202 ha (w tym w pow. wejherowskim - 1 652 ha)
    • Główne walory przyrodnicze: Park obejmuje centralną część Pojezierza Kaszubskiego o urozmaiconej rzeźbie terenu z licznymi wzgórzami morenowymi, rynnami jeziornymi, dolinami rzecznymi i fragmentami pól sandrowych. Posiada silnie rozbudowaną sieć hydrograficzną ze źródliskowymi odcinkami rzek (m.in.: Łeby i Raduni) oraz licznymi jeziorami, w tym jeziorami lobeliowymi. Na obszarach leśnych dominują buczyny i lasy bukowo-dębowe, w części południowej - bory mieszane. Na terenie parku występują przyrodniczo cenne zbiorowiska roślinności nieleśnej (łąki, torfowiska).

1.4 Obszary chronionego krajobrazu:

  • Nazwa: Nadmorski Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gminy Choczewo
    • Wielkość: 14 940 ha (w tym w pow. wejherowskim - 5 546 ha)
    • Główne walory przyrodnicze: zespoły roślinności wydmowej, nadmorski bór sosnowy, zespoły roślinności torfowiskowej i łąkowej
  • Nazwa: Choczewsko-Saliński Obszar Chronionego Krajobrazu
    • Lokalizacja: gm. Choczewo, gm. Gniewino i gm. Łęczyce
    • Wielkość: 8 684 ha
    • Główne walory przyrodnicze: zróżnicowana rzeźba terenu (wysoczyzna morenowa w postaci kęp, morena denna płaska i falista, obniżenia pradolinne i rynnowe), lasy o wysokiej wartości biocenotycznej (lasy mieszane, wilgotne z przewagą buka), jeziora: Choczewskie, Salińskie i Czarne
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza Darżlubska
    • Lokalizacja: w powiecie wejherowskim na terenie gminy Wejherowo
    • Wielkość: 15 908 ha (w tym w pow. wejherowskim - 6 777 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:  lasy o wysokiej wartości biocenotycznej (bory, buczyny i grądy), źródła rzek: Piaśnicy, Gizdepki, Czarnej Wdy
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Redy-Łeby
    • Lokalizacja: gm. Łęczyce, gm. Gniewino, gm. Luzino, gm. Wejherowo
    • Wielkość: 19 516 ha
    • Główne walory przyrodnicze: rzeki Łeba i Reda, roślinność łąkowa, zespoły leśne (buczyny i bory mieszane), zróżnicowana rzeźba terenu
  • Nazwa: Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby
    • Lokalizacja: gm. Linia, gm. Łęczyce i gm. Luzino
    • Wielkość: 5 456 ha
    • Główne walory przyrodnicze:  dolina Łeby z licznymi meandrami, przełomami i bystrzami, kwaśne buczyny niżowe

1.5 Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju

  • Na terenie powiatu wejherowskiego znajduje się 230 pomników przyrody, w tym:
    • głazy i grupy głazów: 52
    • grupy drzew: 44
    • drzewa: 125
    • pnącza: 7
    • aleje: 2

1.6 Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

  • Nazwa: Rynna Potęgowska
    • Lokalizacja: na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego
    • Wielkość: 1 300 ha (w tym w pow. wejherowskim - 290 ha)
    • Główne walory przyrodnicze: unikalna w skali Pojezierza Kaszubskiego rynna jeziorna obejmująca różnorodne struktury przyrodnicze naturalne i seminaturalne o dużych walorach kulturowych i fizjonomicznych
  • Nazwa: Dolina Łeby w Kaszubskim Parku Krajobrazowym
    • Lokalizacja: na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego
    • Wielkość: 3 412 ha (w tym w pow. wejherowskim - 755 ha)
    • Główne walory przyrodnicze:  poligenetyczna forma dolinna rz. Łeby z licznymi ostojami ptaków wodno-błotnych

1.7 Użytki ekologiczne

  • Nazwa: Dargolewski Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Leobór, oddz. 220f
    • Wielkość: 4,92 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowisko mszarne i bagienne;
  • Nazwa: Bór w Betlejem
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Leobór, oddz. 224f
    • Wielkość: 8,71 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Torfowisko w Strzepczu
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Leobór, oddz. 244f, 246b
    • Wielkość: 5,09 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Robakowski Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Luzino, oddz. 88n
    • Wielkość: 2,01 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Torfowisko w Zielonym Dworze
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Luzino, oddz. 90d
    • Wielkość: 1,09 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Luziński Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Luzino, oddz. 91a
    • Wielkość: 1,79 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowisko torfowiskowe i mszarne;
  • Nazwa: Torfowisko w Rozłazinku
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Godętowo, oddz. 177k
    • Wielkość: 1,41 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Źródliskowa Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Karczemki, oddz. 241j, 254b
    • Wielkość: 4,56 ha
    • Przedmiot ochrony: źródlisko i górny bieg strumienia otoczony zbiorowiskiem łęgowym;
  • Nazwa: Źródliska Redy
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Luzino, Leśnictwo Strzebielino, oddz. 77f
    • Wielkość: 2,07 ha
    • Przedmiot ochrony: źródliska rzeki Redy;
  • Nazwa: Brzeziński Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Świetlino, oddz. 8d
    • Wielkość: 1,14 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Kacza Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Świetlino, oddz. 8w
    • Wielkość: 2,48 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko;
  • Nazwa: Dwojaczki
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Świetlino, oddz. 14b, i, k, o
    • Wielkość: 14,47 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowiska torfowiskowe i bagienne;
  • Nazwa: Łęczycki Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Wysokie, oddz. 83g
    • Wielkość: 6,65 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiorowiska torfowiskowe i bagienne;
  • Nazwa: Gajówka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Szklana Huta, oddz. 223c
    • Wielkość: 1,78 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Osoczne Oczko
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Szklana Huta, oddz. 120o
    • Wielkość: 1,36 ha
    • Przedmiot ochrony: zbiornik wodny z osoką aloesową;
  • Nazwa: Torfowisko w Szklanej Hucie
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Biała Góra, oddz. 42c, 43b
    • Wielkość: 0,86 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Źródliska Bezimiennej
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Choczewo, Leśnictwo Biała Góra, oddz. 94m, 111c
    • Wielkość: 1,30 ha
    • Przedmiot ochrony: źródlisko;
  • Nazwa: Zwarcienko
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Dębina, oddz. 25f
    • Wielkość: 2,18 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Diabelski Opar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Dębina, oddz. 83j, 90b
    • Wielkość: 6,17 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Maluszek
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Brodnica, oddz. 164f
    • Wielkość: 1,60 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe, stanowiska rzadkich i chronionych roślin;
  • Nazwa: Zolnica
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Strzebielino, obręb Bożepole, Leśnictwo Wysokie, oddz. 2b
    • Wielkość: 2,98 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe, stanowiska rzadkich i chronionych roślin;
  • Nazwa: Nanicka Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Nanice, oddz. 166j, 189j
    • Wielkość: 4,60 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa;
  • Nazwa: Nanicki Szuwar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Nanice, oddz. 168k
    • Wielkość: 1,41 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa;
  • Nazwa: Piaśnickie Oparzeliska
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Darżlubie, Leśnictwo Leśniewo, oddz. 220c,d, 166a,x
    • Wielkość: 1,41 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa;
  • Nazwa: Kępiński Moczar
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Kąpino, Leśnictwo Kępino, oddz. 103c
    • Wielkość: 2,16 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Pryśniewska Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Orle, oddz. 47s. t, y
    • Wielkość: 3,64 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka ziołoroślowa i łąki nawapienne;
  • Nazwa: Migowa Łąka
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Wejherowo, obręb Wejherowo, Leśnictwo Orle, oddz. 160b
    • Wielkość: 7,06 ha
    • Przedmiot ochrony: łąka śródleśna;
  • Nazwa: Wysokie
    • Lokalizacja: Nadleśnictwo Choczewo, obręb Młot, Leśnictwo Brodnica, oddz. 164c
    • Wielkość: 5,44 ha
    • Przedmiot ochrony: torfowisko przejściowe;
  • Nazwa: Śmieszka w Bojanie
    • Lokalizacja: obr. Bojano: 155cz., 156, 157, 160cz., 161cz. - działki będące własnością prywatną
    • Wielkość: 7,31 ha
    • Przedmiot ochrony: kolonia lęgowa mewy śmieszki;

1.8 Obszary objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000

Powiat wejherowski  - SOO – Specjalne  Obszary Ochrony  (siedliskowe)

 Nazwa obszaru Kod obszaru  Pow. ogółem, pow. woj [ha]  Gmina 
 Mierzeja Sarbska PLH220018  1882,9  Choczewo, pow.  lęborski
Kurze Grzędy  PLH220014  1586,59  Linia, pow. kartuski 
Białe Błoto  PLH220002  43,42  Linia, pow. lęborski 
Dolina Górnej Łeby  PLH220006  2550,06  Linia Luzino, Łęczyce, pow. kartuski 
Orle   PLH220019  269,92  Wejherowo 
Biała  PLH220016  418,8  Wejherowo 
Pełcznica  PLH220020  523,05  Szemud, Wejherowo 
Jezioro Choczewskie  PLH220096  1120  Choczewo, Gniewino 
Mechowiska Zęblewskie  PLH220075  107,9  Szemud 
Wejherowo  PLH220084  0,2  M. Wejherowo 
Opalińskie Buczyny  PLH220099  355,7  Gniewino 
        Powiat wejherowski   - OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)
 
Nazwa obszaru  Kod obszaru  Pow. ogółem, pow. woj [ha]  Gmina 
Przybrzeżne Wody Bałtyku  PLB990002  140,79; 194 626,7  Choczewo, obszar morski - pow. słupski, lęborski, wejherowski, pucki 
Lasy Mirachowskie  PLB220008  8232,38  Linia pow. kartuski 
Lasy Lęborskie  PLB220006  8565,33  Gniewino, Łęczyce, Choczewo, Luzino 
Puszcza Darżlubska  PLB220007  6252,63  Reda, Wejherowo, pow. pucki 

PLB990002  PRZYBRZEŻNE WODY BAŁTYKU-powierzchnia  194626,7 ha - Obejmuje wody przybrzeżne Bałtyku o głębokości od 0 do 20 m. Jej granice rozciągają się na odcinku 200 km, poczynając od nasady Półwyspu Helskiego, a na Zatoce Pomorskiej  kończąc. Dno morskie jest nierówne, deniwelacje sięgają 3 m. Brak ochrony. Położony jest na obszarze powiatów lęborskiego, puckiego, słupskiego, wejherowskiego, koszalińskiego, sławieńskiego.

 

PLB220006  LASY LĘBORSKIE-powierzchnia  8565,334 ha - Obszar leży w zlewni Bałtyku pomiędzy rzeką Piaśnicą a Łebą. Teren jest łagodnie falisty, sporadycznie poprzecinany zagłębieniami terenu i wzniesieniami o stromych zboczach. Występuje kilka jezior od 70-170 ha powierzchni. Nieliczne cieki mają charakter strumieni, z których największym jest Kanał Chełst. Występują obficie bagna oraz leśne siedliska wilgotne. W lasach ponad 60% powierzchni leśnej stanowią nasadzenia sosnowe, a na drugim miejscu jest świerk. Występują następujące formy ochrony: rezerwat przyrody: Długosz Królewski w Łęczynie (2,0 ha) obszary chronionego krajobrazu: Choczewsko-Saliński (8684,0 ha), Pradoliny Redy-Łeby (19156,0 ha). Położony na obszarze powiatu wejherowskiego.

 

PLB220007  PUSZCZA DARŻLUBSKA - powierzchnia  6452,629 ha - Obszar stanowi zwarty kompleks leśny, ograniczony od północy Równiną Błot Nadmorskich (Bielawskie i Karwińskie Błota), od wschodu brzegiem Zatoki Puckiej, od południa pradoliną rzeki Redy, a od zachodu nieregularnie biegnącą rynną jeziora Żarnowieckiego i częściowo doliną Piaśnicy. Występuje bardzo urozmaicona rzeźba terenu (tereny równinne i faliste stanowią około 50% powierzchni, resztę - tereny pagórkowate). Obszar należy do zlewni kilku rzek: Czarnej Wdy, Płutnicy, Piaśnicy, Redy i Gizdepki. W drzewostanach dominuje sosna, a na drugim miejscu jest buk. Występują następujące formy ochrony: Obszar Chronionego Krajobrazu Puszczy Darżlubskiej (15908,0 ha),  kilka użytków ekologicznych. Położony na obszarze powiatu puckiego i wejherowskiego.

 

PLB220008  LASY MIRACHOWSKIE- powierzchnia  8232,377 ha - Ostoja Lasy Mirachowskie obejmuje kompleks lasów leżących w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego na Wysoczyźnie Mirachowskiej. Lasy te są największym zwartym kompleksem leśnym na Pojezierzu. W środkowej i południowej części ostoi lasów jest mało, gdyż zostały one wycięte, a grunty zajęte pod uprawy rolne. Ostoja obejmuje fragment centralnej, najwyższej części pojezierza morenowego. Krajobraz ostoi charakteryzuje niezwykle urozmaicona rzeźba terenu, z charakterystycznymi głęboko wciętymi rynnami jezior, dolinami małych strumieni oraz stromymi stokami opadającymi ku dolinom rzecznym. Jest to obszar wododziałowy pomiędzy dwoma dużymi rzekami przymorskimi, biora tu poczatek Łupawa z Bukowiną. W północnej części przebiega równoleżnikowo głęboka rynna, w której układają się jeziora Lubygość i zespół jezior Potęgowskich. Jest tu też wiele małych jeziorek i oczek dystroficznych, otoczonych torfowiskami, z borami sosnowymi i brzezinami bagiennymi.  Przeważają siedliska lasu mieszanego świeżego, boru mieszanego świeżego, boru mieszanego bagiennego i lasu świeżego. W drzewostanie dominuje sosna (58% udziału), mniejszy udział świerka (17%), buka (18%) i brzozy (3%). Drzewostan jest stosunkowo młody, najstarsze płaty obejmują rezerwaty przyrody. Osadnictwo jest mocno rozwinięte na terenach nieleśnych w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego na Wysoczyźnie Mirachowskiej. Lasy te są największym zwartym kompleksem leśnym na Pojezierzu. W środkowej i południowej części ostoi lasów jest mało, gdyż zostały one wycięte, a grunty zajęte pod uprawy rolne. Ostoja obejmuje fragment centralnej, najwyższej części pojezierza morenowego. Krajobraz ostoi charakteryzuje niezwykle urozmaicona rzeźba terenu, z charakterystycznymi głęboko wciętymi rynnami jezior, dolinami małych strumieni oraz stromymi stokami opadającymi ku dolinom rzecznym. Jest to obszar wododziałowy pomiędzy dwoma dużymi rzekami przymorskimi, biora tu poczatek Łupawa z Bukowiną. W północnej części przebiega równoleżnikowo głęboka rynna, w której układają się jeziora Lubygość i zespół jezior Potęgowskich. Jest tu też wiele małych jeziorek i oczek dystroficznych, otoczonych torfowiskami, z borami sosnowymi i brzezinami bagiennymi Przeważają siedliska lasu mieszanego świeżego, boru mieszanego świeżego, boru mieszanego bagiennego i lasu świeżego. W drzewostanie dominuje sosna (58% udziału), mniejszy udział świerka (17%), buka (18%) i brzozy (3%). Drzewostan jest stosunkowo młody, najstarsze płaty obejmują rezerwaty przyrody. Osadnictwo jest mocno rozwinięte na terenach nieleśnych.Rezerwat Przyrody: Jezioro Turzycowe (11,4 ha) Kurze Grzędy (170,7 ha) Leśne Oczko (31,7 ha) Lubygość (70,8 ha) Szczelina Lechicka (41,3 ha) Staniszewskie Błoto (130,4 ha) Staniszewskie Zdroje (37,5 ha) Żurawie Błoto (109,1 ha) Park Krajobrazowy: Kaszubski Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby. Położony na obszarze powiatu kartuskiego i wejherowskiego.

 

PLH220021  PIAŚNICKIE ŁĄKI - powierzchnia  1084,987 ha - Obszar obejmuje fragment Równiny Błot Przymorskich. Jest ona pokryta w niewielkiej części zmiennowilgotnymi łąkami i szuwarami. W granicach obszaru znajdują się starorzecza Piaśnicy położone wśród urozmaiconej mozaiki zbiorowisk roślinności nieleśnej i leśnej (lasy głównie brzozowo-dębowe). Wśród nich pojawiają się płaty zarośli wierzbowych i woskownicy europejskiej. W granicach obszaru znajduje się też torfowisko wysokie Wierzchucińskie Bagno, niezalesione wydmy w okolicy ujścia Piaśnicy, estuarium Piaśnicy oraz fragment brzegu morskiego z typowym kompleksem siedlisk. pokryta w niewielkiej części zmiennowilgotnymi łąkami i szuwarami. W granicach obszaru znajdują się starorzecza Piaśnicy położone wśród urozmaiconej mozaiki zbiorowisk roślinności nieleśnej i leśnej (lasy głównie brzozowo-dębowe). Wśród nich pojawiają się płaty zarośli wierzbowych i woskownicy europejskiej. W granicach obszaru znajduje się też torfowisko wysokie Wierzchucińskie Bagno, niezalesione wydmy w okolicy ujścia Piaśnicy, estuarium Piaśnicy oraz fragment brzegu morskiego z typowym kompleksem siedlisk. Obszar położony na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego (18 804 ha; 1979), obejmuje rezerwat przyrody Piaśnickie Łąki (56,23 ha; 1959) oraz Długosz Królewski w Wierzchucinie (148 ha; 2004). Obszar położony częściowo na terenie Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Oliwsko-Darżlubskie (43 172 ha). Położony na obszarze powiatu wejherowskiego oraz powiatu puckiego.


PLH220003  BIAŁOGÓRA -powierzchnia  1132,798 ha - Obszar obejmuje fragment Mierzei Słowińskiej, zbudowanej z różnorodnych form eolicznych, z dominacją wydm parabolicznych i dużych zagłębień międzywydmowych o zróżnicowanym poziomie zatorfienia. Zasadniczą część ostoi stanowi wydma paraboliczna z zagłębieniami deflacyjnymi, porośniętymi borem bagiennym i brzeziną bagienną. Ramiona wydmy zajęte są przez bory bażynowe. W obszarze występują wydmy wałowe białe i szare. Na zapleczu wału wydmowego znajduje się wilgotne, płytko zatorfione zagłębienie międzywydmowe, otoczone borem bagiennym. Obszar w większości położony na terenie Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, obejmuje fragment Nadmorskiego Parku Krajobrazowego (16 579,8 ha; 1978) z rezerwatem przyrody Białogóra (55,75 ha; 1971) i Babnica (2,04 ha; 1996), 2 użytki ekologiczne: Białogórskie torfowisko (2,58 ha), Torfowisko w Szklanej Hucie (0,86 ha). Projektowane jest utworzenie rezerwatu przyrody Białogarda. Położony na obszarze powiatu wejherowskiego oraz powiatu puckiego.

 
PLH220018  MIERZEJA SARBSKA - powierzchnia  1882,899 ha - Obszar obejmuje wąską mierzeję między Bałtykiem a kryptodepresyjnym Jez. Sarbsko, ponadto położoną na wschód od niego równinę błot przymorskich oraz samo jezioro, które jest jednym z 11 występujących w Polsce jezior przybrzeżnych. Ostoja stanowi unikatowy kompleks wydm wałowych i parabolicznych (w części ruchomych) oraz zróżnicowanych wilgotnościowo, porastających je borów bażynowych. Zagłębienia międzywydmowe są wypełnione torfem. Często wykształcają się w nich mokre wrzosowiska wierzbowo-wrzoścowe, zbiorowiska mające w Polsce zanikające, nieliczne stanowiska. Dużą część obszaru pokrywają zbiorowiska leśne. Oprócz borów bażynowych (ok. 75% powierzchni ostoi) występują tu olsy i brzeziny bagienne. Obszar w większości na terenie Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (15 238,6 ha; 1994); obejmuje rezerwat przyrody Mierzeja Sarbska (546,63 ha; 1976). Projektuje się utworzenie rezerwatu Wydmy w Stilo. Położony na obszarze powiatu lęborskiego i wejherowskiego. 


PLH220019  ORLE - powierzchnia  269, 9218 ha - Fragment kompleksu łąkowo-torfowiskowego wykształconego na największym w Polsce złożu postglacjalnych, jeziornych osadów wapiennych (miąższość 6,7 m) zalegających w Pradolinie Redy. W osadach stwierdzono ponad 50% udział węglanu wapnia . W części stropowej profilu litostratygraficznego znajduje się torf o miąższości 1,5 m. Dominującym typem roślinności porastającej ten obszar są zbiorowiska nieleśne, głównie łąkowe. Obszar położony na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pradoliny Redy - Łeby (18 933,5 ha; 1994); obszar obejmuje użytek ekologiczny Pryżniewska Łąka (3,6 ha). Projektuje się utworzenie rezerwatu przyrody Orle. Część obszaru znajduje się na terenie Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Oliwsko-Dażlubskie (43 171,97 ha).Położony na obszarze powiatu wejherowskiego.


PLH220016  MAWRA-BAGNO BIAŁA  - powierzchnia  295,3917 ha - Obszar położony jest w strefie krawędziowej Pojezierza Kaszubskiego. Rzeźba terenu została ukształtowana przez lodowiec: falista, z lokalnymi kulminacjami moreny czołowej, miejscami urozmaicona rozcięciami erozyjnymi krawędzi wysoczyzny. Jest tu bogata sieć strumieni o charakterze górskich potoków. Teren ostoi stanowią głównie lasy. Są to lasy bukowe i mieszane z domieszką buka. W najwyżej położonych fragmentach strefy krawędziowej wysoczyzny dominują buczyny kwaśne. Są także płaty żyznej buczyny pomorskiej i zbiorowiska grądowe, oraz łęgowe, nawiązujące do łęgu podgórskiego. Ostoja obejmuje także niewielkie powierzchniowo torfowisko wysokie i przejściowe z fitocenozami boru bagiennego i brzeziny bagiennej. Obszar w całości na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (19 930 ha; 1979). Obejmuje rezerwaty przyrody: Gałęźna Góra (34,06 ha; 1990) i Lewice (22,90 ha; 1988). Obszar położony na terenie Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Oliwsko-Darżlubskie (43 172 ha).Położony na obszarze powiatu wejherowskiego.


PLH220006  DOLINA GÓRNEJ ŁEBY - powierzchnia  2550,065 ha - Obszar obejmuje dolinę rzeki Łeby, rozcinającą silnie sfałdowaną morenę denną, sandry i moreny czołowe. Rzeka płynie tu na dnie rynien subglacjalnych w różnym stopniu przekształconych przez rzekę, a w górnym odcinku przecina przepływowe Jezioro Sianowskie. W rozcięciach rygli tworzy przełomy, w których przybiera charakter rzeki podgórskiej. Jej spadek na odcinku ok. 50 km wynosi 96 m. Dno doliny tworzą piaski i gliny akumulacji lodowcowej oraz torfy niskie. Zbocza o wysokości nierzadko przekraczającej 100 m, mają nachylenie od ok. 15 stopni w odcinkach rynnowych do około 40 stopni w przełomach. Są one porozcinane przez liczne doliny erozyjne, przeważnie suche; u ich podstawy występują liczne wysięki i źródła. Rzeka zaliczana jest do pstrągowo-lipieniowych. Na dnie doliny panują wielogatunkowe wilgotne łąki; zachowały się też lasy łęgowe o cechach podgórskich oraz śródleśne i nieleśne wysięki i źródliska. W dolnych częściach stoków doliny między Stryszą Budą a Strzepczem licznie występują wiszące torfowiska źródłowe. Na zboczach doliny (od Jez. Reskowskiego do Stryszej Budy i od Osieka do Paraszyna) dominują lasy. W górnym odcinku są to buczyny, a na dnie doliny grądy i łęgi, a w dolnym - mieszane lasy z dużym udziałem sosny i świerka. Na mniej stromych zboczach w odcinkach rynnowych są pola uprawne. Obszar w większości położony jest na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego (34 544 ha; 1983) - jego południowa część, natomiast część północna leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Łeby (5 456 ha; 1994). Na terenie obszaru znajduje się także rezerwat przyrody Staniszewskie Zdroje (37,52 ha, 1972), Projektuje się utworzenie rezerwatu Dolina Mirachowskiej Strugi oraz Lęborskiego Parku Krajobrazowego. Położony na obszarze powiatu kartuskiego oraz wejherowskiego.


PLH220020  PEŁCZNICA - powierzchnia  253,0557 ha - Obszar znajduje się na wysoczyźnie Pojezierza Kaszubskiego, na południe od Wejherowa. Obejmuje grupę jezior oligotroficznych i lobeliowych, otoczonych lasami, głównie bukowymi. Wśród nich znajdują się zagłębienia bezodpływowe zajęte przez śródleśne jeziora lobeliowe Pałsznik i Wygoda oraz jezioro Krypko. Jeziora charakteryzują się oligotroficznym środowiskiem wodnym o specyficznych właściwościach fizykochemicznych i rzadkimi zbiorowiskami roślinnymi z poryblinem jeziornym (Isoetes lacustris) i kolczastym (I. setacea) oraz lobelią jeziorną (Lobelia dortmanna). W bezpośrednim otoczeniu jezior występują torfowiska wysokie i przejściowe, w części porośnięte borami i brzezinami bagiennymi. Roślinność obszaru składa się ponadto ze zbiorowisk szuwarowych, lasów liściastych i mieszanych oraz borów sosnowych. Licznie występują tu też gatunki roślinności łąkowej. Obszar w całości położony jest na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (19 930 ha; 1979) i obejmuje rezerwat przyrody Pełcznica (57,53 ha; 1999). Obszar znajduje się na terenie Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Oliwsko-Darżlubskie (43 172 ha).Położony jest na obszarze powiatu wejherowskiego.


PLH220014  KURZE GRZĘDY -powierzchnia  1586,593 ha - Obszar obejmuje duży, zwarty kompleks
 leśny, zlokalizowany w krajobrazie postglacjalnym. Rzeźba terenu jest urozmaicona (efekt  zlodowacenia Bałtyckiego). Wzniesienia morenowe zwykle porośnięte są buczynami. W obniżeniach  znajduje się część zespołu Jezior Potęgowskich, a także kompleks torfowisk wysokich i  przejściowych oraz jeziorka dystroficzne. Często otoczone są one przez lasy i bory bagienne.  Obszar położony na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego (33 202 ha; 1983), obejmuje rezerwaty przyrody: Kurze Grzędy (170,70 ha; 1957), Jezioro Turzycowe (11,39 ha; 1959), Żurawie  Błota (109,13 ha; 1990), Lubygość (70,75 ha; 1962), Lechicka Szczelina (41,32 ha; 1990).  Położony jest na obszarze powiatu wejherowskiego i kartuskiego.

1.9 Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody
- brak informacji z powiatu.

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody
  • Ścieżki edukacyjne
    • „Dolina Redy”    4,5 km    las i gospodarka leśna
    • „Jezioro Orle”    3,5 lub 5,5 siedliska wodno-błotne
    • „Kostkowo”    3,0 km    las
    • „Puszcza Darżlubska”    4,0 km las i gospodarka leśna
    • „Szklana Huta”    3 h pieszo las i gospodarka leśna
    • „Wokół rezerwatu”   las i gospodarka leśna w Leśnictwie Paraszynek
  • Wycieczki z przewodnikiem- brak danych z powiatu.
  • Prelekcje- brak danych z powiatu.
  • Wydawnictwa – brak danych z powiatu.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

Sopot

Formy ochrony przyrody
  • Park Narodowy: NIE MA

 

  • Rezerwat przyrody - "Zajęcze Wzgórze" - Zlokalizowany jest w Górnym Sopocie, na południe od Stadionu Lekkoatletycznego. Powołano go w roku 1983 Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 22 kwietnia 1983 r. Powierzchnia Rezerwatu wynosi 11,74 ha. Ochronie podlega przede wszystkim buczyna oraz pomnikowe okazy sosen, dębów i buków w wieku 200 lat. Ze względu na znaczne rozmiary i wiek drzew Rezerwat stanowi rzadkość na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.

 

  • Park krajobrazowy
    • Trójmiejski Park Krajobrazowy - Utworzony został w 1979 r. Należy do najstarszych parków krajobrazowych w Polsce. Na terenie Sopotu obszar TPK stanowi 184 ha. Występują tu głównie lasy bukowe lub mieszane z udziałem buka.

 

  • Obszary chronionego krajobrazu: NIE MA

 

  • Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
    • 32 pomniki przyrody ożywionej oraz 1 głaz - Głównymi pomnikami przyrody ożywionej są okazałe drzewa, zlokalizowane w centrum Miasta lub w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym.

 

  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe: NIE MA

 

  • Użytki ekologiczne
    • "Jar Sweliny” - Zlokalizowany jest na granicy Sopotu i Gdyni.. Obejmuje urwisty wąwóz utworzony przez potok Swelinę. Całkowita powierzchnia użytku to 1,48 ha. Użytek porośnięty jest głownie przez buki, dęby i olsze.  
    • „Wąwozy Grodowe” - Znajduje się w bezpośredniej okolicy Grodziska. Powierzchnia użytku to 0,94 ha. Cały teren jest zabagniony, występują liczne zimne, czyste źródełka tworzące wartkie potoczki. Teren porośnięty jest olsze, jesiony i wiązy.
  • Obszary  Natura 2000
    • Miasto Sopot położone jest w obrębie Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków: Zatoka Pucka (kod ostoi PLB220005). W ostoi tej występuje ok. 23 gatunki ptaków, m.in.: biegus zmienny, siweczka obrożna, rybitwa czubata, perkozy, łabędzie, nurogęś, ptaki wodno-błotne.
  • Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha] 705 ha 
Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • Szlak wiewiórek: Sanatorium „Leśnik” – Wielka Gwiazda – Droga Wielkokacka – Glinna Góra (Sępie Wzgórze) – Rezerwat starodrzewu Zajęcze Wzgórze – Stadion Lekkoatletyczny (ul. Wybickiego). Szlak w terenie wyznakowany kolorem białym (tło żółte) – mierzy 4 km i w całości przebiega lasem w strefie krawędziowej wysoczyzny, co przydaje mu walorów widokowych – szczególnie w końcowym jego odcinku.
  • Szlak dzików: Osiedle 23 Marca (pętla autobusowa) – Wielka Gwiazda – Dolina Świemirowska – Długa Dolina (Długi Grunt) – Dolina Kamiennego Potoku – Os. Brodwino Szlak, w terenie wyznakowany kolorem czarnym (tło żółte), łączy dwa sopockie osiedla 23 Marca i Brodwino, a jego długość wynosi 5,7 km.
  • Szlak mew: Przystanek ZKM ul. Bernardowska – wąwóz potoku Swelinia – Park Północny – ul. Powstańców Warszawy – ul. J. J. Haffnera – grodzisko – ul. Wosia Budzysza – ul. Powstańców Warszawy – Plac Zdrojowy – ul. Parkowa – ul. Poniatowskiego – Al. Wojska Polskiego – ul. Zdrój Świętego Wojciecha – Zdrój Świętego Wojciecha Szlak w terenie wyznakowany kolorem zielonym (tło żółte) – bierze początek na granicy Sopotu i Gdyni i liczy 5 km.
  • Szlak zajęcy: Szlak zajęcy Osiedle Brodwino (przystanek ZKM centrum handlowe) – Długa Dolina (Dolina Długi Grunt) – Gręzowo – Droga Nadleśniczych – Stawowie Szlak, w terenie wyznakowany kolorem czerwonym (tło żółte), liczy 9,5 km i przebiega zachodnią i południowo–zachodnią granicą miasta, malowniczymi leśnymi drogami od osiedla Brodwino do Stawowia.
  • Szlak saren: Osiedle Mickiewicza (ul. Żeromskiego) – Mała Gwiazda – Dolina Świemirowska – Dąb Esperantystów – Stawowie (ul. Smolna) Szlak, wyznakowany w terenie kolorem niebieskim (tło żółte), liczy 4 km.
  • Szlak lisów (Punktów widokowych): SKM Sopot Kamienny Potok - ul. Małopolska - kościół pw. Zesłania Ducha Świętego* - Osiedla Brodwino - Rysie wzgórze - ul. Okrężna* - Wzniesienie Strzeleckie* - Wzgórze Olimpijskie - Łysa Góra* - Mała Gwiazda - Glinna Góra (Sępie Wzgórze)* - Dąb Esperantystów - Stawowie (ul. Smolna). Długość szlaku wynosi 9,5 km.

Wycieczki z przewodnikiem. W 2009 r. w Sopocie nie odbywały się wycieczki z przewodnikiem po obiektach objętych ochroną prawną. Odbyły się natomiast wycieczki z przewodnikiem po innych obiektach, m.in.:

  • „Bliżej Europy – nowoczesne metody gospodarowania odpadami” – wycieczki do EKODOLINY
  • „Ciepło dla Trójmiasta” – zwiedzanie Elektrociepłowni Gdyńskiej oraz węzła OPEC w Gdyni
  • „Oczyszczanie ścieków” – wycieczka na terenie Grupowej Oczyszczalni Ścieków „Dębogórze” w gminie Kosakowo

Prelekcje. W 2009 r. w Sopocie nie odbywały się prelekcje. W poprzednich latach odbywały się prelekcje na temat:

  • „Szkodliwość szrotówka kasztanowcowiaczka” – prelekcje dla mieszkańców i firm
  • „Cenne przyrodniczo zasoby przyrody Sopotu” – prelekcje dla mieszkańców

Wydawnictwa – podać. W 2009 r. Gmina Miasta Sopotu nie wydała przyrodniczych ulotek i opracowań. W poprzednich latach były to:

  • Przewodnik turystyczny „Osobliwości sopockiej przyrody”
  • „Glony na sopockiej plaży”
  • Ulotki „Sprzątaj po psie”
  • Mapa „Sopockie szlaki spacerowe”
  • Informator o stanie środowiska w Sopocie
  • Ulotki „Piękno Sopotu”

 

Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych
  • „Uporządkowanie gospodarki wodnej w uzdrowisku Sopot”; poniesione nakłady ok. 4 mln zł; wartość całego projektu 83 mln zł
  • „Ochrona wód Zatoki Gdańskiej – budowa i modernizacja systemu odprowadzania wód opadowych w Sopocie – I etap”; poniesione nakłady ok. 54 mln zł; wartość całego projektu 72 mln zł.
  • „Kompleksowa Rewaloryzacja Parku Północnego w Sopocie – Etap I” – projekt zakończony w 2009 r., całkowity koszt realizacji wyniósł 7 752 tys. zł.

Słupsk

Formy ochrony przyrody


Park Narodowy
nie występuje

Rezerwat przyrody
nie występuje

Park krajobrazowy
nie występuje

Obszary chronionego krajobrazu
nie występuje

Pomniki przyrody – ilość z uwzględnieniem rodzaju
Na terenie miasta Słupska zlokalizowane są łącznie 93 pomniki przyrody.
68 z nich zostało ustanowionych przez Radę Miejską w Słupsku, natomiast 25 przez Wojewodę. Na pomniki przyrody w Słupsku składają się:
- pojedyncze drzewa - 71,
- grupy drzew - 18,
- aleja - 4.
Wykaz pomników zamieszczony jest na stronie:
http://www.slupsk.pl/srodowisko/katalog/52002

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
nie występują
Użytki ekologiczne
planowane jest stworzenie użytku ekologicznego „Poldery nad Słupią” 1,2 ha

Obszary  Natura 2000
Projektowany Obszar Ochrony Siedlisk „Dolina Rzeki Słupi” obejmujący dolinę rzeki Słupi z jej dopływami, od Sulęczyna do ujścia kod:  PLH 220052.
Siedliska notowane na terenie miasta: nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis, starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne
ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion, łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe,jesionowe Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion.
Elementy wyróżniające: miejsca rozrodu ryb wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG: minoga strumieniowego  Lampetra planeri minoga rzecznego Lampetra fluviatilis, łososia atlantyckiego Salmo salar, kozy Cobitis taenia głowacza białopłetwego Cottus gobio   Ważny korytarz migracyjny dla zwierząt notowanych w Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków  „Dolina Słupi” PLB 220002(granica na południe od miasta Słupska).

Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody.[ha] 
Około 103 [ha]

Obszary Ochrony Siedlisk (OOS) Natura 2000
Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Ścieżki edukacyjne

  • nazwa-„Szlakiem Słupskich Pomników Przyrody” długość 1500 m- mała pętla, 3000 duża pętla
    • podstawowa tematyka pomniki przyrody usytuowane w granicach administracyjnych Miasta Słupska
  • nazwa -„Wokół lasku Północnego i Oczyszczalni ścieków”, długość 4000m
    • podstawowa tematyka ścieżka przyrodniczo - kulturowa: formy zagospodarowania przestrzeni, założenia parkowe, proces oczyszczania ścieków


Wycieczki z przewodnikiem
brak

Prelekcje
brak danych

Wydawnictwa – podać:

  •  „Chronione rzadkie rośliny naczyniowe m. Słupska”,
  •  „Wokół Lasku Północnego i Oczyszczalni ścieków”,
  •  „Szlakiem Słupskich Pomników Przyrody”,
  •  „Przyroda Słupska:”Poldery nad Słupią”,
  • Wydane zostały foldery – ulotki edukacyjne na temat:
    • emisji pyłów i gazów do atmosfery,
    • odnawialnych źródeł energii,
    • zasad postępowania z wyrobami i odpadami zawierającymi azbest,
    • postępowania z przeterminowanymi lekami,
    • szkodliwości PCB,
    • obowiązku rejestracji zwierząt egzotycznych.
Realizowane projekty dotyczące obszarów chronionych

nie realizowano

Centrum Informacji i Edukacji
Ekologicznej w Gdańsku

80-837 Gdańsk, ul. Straganiarska 43-46

tel./fax (58) 301 80 99

strona www: www.ciee-gda.pl

e-mail: ciee@pomorskieparki.pl

x

Wybierz rok

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002